Capituluꝫ .XI.
ꝯtra vniuerſalem eccl̓iam altare erigere conat̉:De talibus inſertus Calcedonenſi concilio canonſic dicit. Qui a cōione ſeip̄m ſuſpendit ⁊ collectaꝫfacit ⁊ altare conſtituit ⁊ noluit vocanti ep̄o cōſenrire neqꝫ obedire: ⁊ pͥmo ⁊ ſecūdo vocāti hunc oīopānari: nec vnqͣꝫ vel orationem mereri nec reciꝑeeum poſſe honorem. Si enim ꝑmanſerit turbasfaciens ⁊ ſeditiones eccl̓ie: per extraneam ptāteꝫtanqͣꝫ ſeditioſuꝫ comprimi .ſ. ſtatuimus. xxiij. q. v.Non vos. Et in. c. ſeq. qd̓ incipit. De liguribus. ſicidem ait. Regule patrum hoc ſpecialiter cōſtituerunt vt ſi qua eccl̓iaſtici officij ꝑſona cui ſubiectꝰeſt reſtituerit vel ſeorſū collegerit: aut aliud altare erexerit ſeu ſciſma fecerit iſte excōicet̉ atqꝫ dānet̉. Ꝙ ſi forte ⁊ hoc ꝯtēpſerit ⁊ ꝑmāſerit: diuiſiones ⁊ ſciſmata faciendo ꝑ publicas ptātes opprimat̉: ⁊ paulopoſt. Mille alia exempla ⁊ conſtitutiones ſunt ꝗbus euidenter agnoſcitur vt faciens ſciſſuras in eccl̓ia ſancta non ſolum ex illis: ſꝫlam ⁊ ꝓſcriptione reꝝ ⁊ dura cuſtodia per publicas ptātes debeant coherceri. Et qꝛ ſolent hiꝰ cuꝫꝑ violentiam cohercent̉ conqueri de iniuſticia: qꝛcogi non debent nec etiam ad bonum. Reſpōdetad hoc Augu. dicens. Sciſmatici dicūt. Cui vimchriſtus intulit quē coegit. Ecce hn̄t apl̓m PaulūAgnoſcāt in eū pͥus cogentem chriſtum poſtea docentem: pͥus ferientem: poſtea ꝯſolantem. Miruꝫeſt quō ille ꝗ pena corporis ad euangelium coactus intrauit plus his oībus laborauit ꝗ ſolo v̓bovocati ſunt. xxiij. q. vi. Et ad hoc facit qd̓ habeturHath̓. xxij. ⁊ Lucꝭ. xiiij. Exi in vias ⁊ ſepes ⁊ cōpelle intrare .ſ. in domū eccl̓ie. Item Aug. Quādovult deus ꝯcitare ptātes aduerſus ſciſmaticos:aduerſus diſſipatores eccl̓ie: bapticati non mirentur: qꝛ deꝰ ꝯcitat. vt a Sarra verberet̉ Agar. Cognoſcat ſe agar ponat ceruicem q̄ cum humiliatadiſcederet a dn̄a ſua ⁊ ꝯqueſta eſſet angelo de domina ſua. Reſpondit. Reuertere ad dominamtuam. Ad hoc enim affligitur vt reuertatur. xxiij..§. VI.Sed quid cum duo velplures in eccl̓ia ſunt gerentes ſe pro papa ⁊ ꝗlibeteoꝝ hꝫ ſuam ſequelam: ꝗs eoꝝ dicetur ſciſmatiecum ſuis ſequacibus? Rn̄deo. Aut ꝯſtat ⁊ cōitertenet̉ ꝙ quilibet eoꝝ intruſus eſt .i. non canoniceelectus. Aut conſtat vnū eoꝝ canonice ⁊ rite electum vꝫ a duabus partibus cardinaliū ⁊ ſine violentia: ⁊ alius poſtea ſuꝑinductus. Aut dubitaturꝗs illoꝝ ſit canonice ⁊ rite electus vnus vel alter.Et in pͥmo caſu nullus eoꝝ: ſed ꝗlibet eoꝝ ſciſmaticus cū his qui ſcienter ſequunt̉ ip̄m ⁊ excōicatiipſo facto: extra de elec. c. licet. Et de hoc loꝗtur. c.lxxix diſ. Si duo. vbi dicit̉. Si duo forte ꝯͣ fas temeritate ꝯcertantium fuerint ordinati .ſ. ī ſūmospotificęs: nullum eoꝝ futurum ſacerdotem .i. ſūmu pontificem permittimus: ſed illum ſolum inſede apoſtolica ꝑmanſurum cenſemus quem ex
numero clericoꝝ noua ordinatione diuinum ludicium ⁊ vniuerſitatis. clerꝰ elegerit: hec ibi. Necobſtat ꝙ hoc ſtatuit Ponorius et Aug. Et ad imperatorem non ſpectat ſtatuere aliꝗd de electōibꝰeccl̓ie: ſic̄ nec de rebus alijs eccl̓iaſticis: vt diciturlxxxxvi. di. Bn̄. Hoc eniꝫ facit rogatu eccl̓ie ⁊ eccleſia approbauit: ⁊ ſic pōt ⁊ valet ac ſi eccl̓ia feciſſet rōne approbatōis. An̄ ergo ꝯſtat nullū eoruꝫcanonice electum: vt qꝛ non a cardinalibus: ſꝫ abalijs. In qͦ caſu loꝗtur. c. Si ꝗs ex ep̄is. di. lxxix. et.c. Si ꝗs pecunia. Uel ſi a cardinalibus non tn̄ aduabus ꝑtibus: vt in decre. de elec. Licet ꝗ tali adheret vere ſciſmaticus eſt. Et ꝑ ꝯciliuꝫ ꝓuidendūeſſet: cū cardinales hiꝰ cauſa eſſent. Al̓s ip̄i cardinales alium canonice eligent ⁊ ille verus apoſtolicus erit. Et noͣ ꝙ ex hͦ ꝙ electio pape ſimoniacefacta eſſet a cardinalibus dūmō alias rite ceſſarinon pōt nec tolli ꝗn ſit verus papa. Et ſil̓r qͣꝫtūcūqꝫ criminoſus ⁊ irregularis eſſet electus vt dicitglo. ſuꝑ. c. Si quis pecunia. Et plenius glo. in. c. i.In. ij. caſu .ſ. cum ꝯſtat vnum canonice electum ⁊poſtea aliꝰ ſe intrudit ſicut Cornelius papa ꝗ Fabiano ſucceſſit: ⁊ poſt eum canonice creatuꝫ Notiatiatianus ꝗdam papam ſe fecit: tunc primus ēapoſtolicus verus ⁊ alius apoſtaticus antipapa ⁊anti chriſtus ſciſmaticus vere cum ſequacibꝰ eiꝰ:Unde ⁊ Gratianus poſt dictū. c. Si duo. di. lxxix.in. §. ſe q. dicit ꝙ hoc. c. de ea non intelligenduꝫ eſtꝗ vno ꝑ apoſtaſiam ordinato a cardinalibus ⁊ religioſis cleris apoſtolice ſedis intronizat̉: etiam ſiille apoſtaticus ita cathedram Petri violenter tenuerit vt canonica electio intra vrbeꝫ fieri nō valet: hec ibi. Et ad hoc optime facit qd̓ dic̄ Cyprianus. vij. q. i. Factus eſt Cornelius epiſcopꝰ de dei⁊ chriſti eius iudicio de clericorum pene omniuꝫteſtimonio: de plebis que tunc affuit ſuffragio: deſacerdotum antiquoꝝ ⁊ bonorum virorum conſenſu: cū nemo ante ſe factus eſſet: cū Fabiani locus .i. cum locus Petri ⁊ gradus cathedre ſacerdotalis vacaret: quo occupato et de dei volūtateatqꝫ omnium bonorum virorum conſenſu firmato quiſquis iam epiſcopus fieri voluerit: foris fiatneceſſe eſt: nec habet eccleſiaſticam ordinationemqui eccleſie non tenet vnitatem: quiſquis ille ſuerit licet de ſe multū iactans ⁊ plurimum ſibi vendicans prophanus eſt: alienus eſt: foris eſt: ⁊ cumpoſt primum eſſe non poſſit quiſquis poſt vnumqui ſolus debet eſſe factus eſt iam non ſecundusille: ſed nullus eſt: hec ibi. Et in ſeq. c. Idem dicitNouatianus epiſcopus non eſt qui Cornelio epiſcopo in eccleſia a xvij. epiſcopis facto adulter atqꝫ extraneus epiſcopus fieri a deſertoribus perambitum nititur. Et contra tales ſic intruſos imprecantur multe maledictiones: diſtin. xxiij. Innomine domini. Sic ſub Eugenio tertio factumē ſciſma tꝑe beati Bernardi. Nā ip̄o Eugenior̄te electo alius ītruſus ē: ſꝫ meritis et laboribꝰ ip̄iBernardi ablatum eſt illud ſciſma: ⁊ remanente