Titulus III.
Sen̄. in tertio de beneficijs. Ingratus ē ꝗ diſſimulat: magis ingratus ꝗ non reddit: ingratiſſimus ꝙeſt oblitus. Eſt aūt ẜm Zho. vbi ſupra qn̄qꝫ mortale qn̄qꝫ veniale ip̄m peccatum ingratitudinis. Dicitur .n. ꝗs ingratus dupliciter vt dictū eſt. Tno modo per ſolam omiſſionē: puta qꝛ recognoſcit vl̓ n̄ᵐªretribuet vices pro beneficio accepto. Et hoc nō ēſēꝑ mortale qꝛ debitū gratitudinis eſt vt hō ēt aliquid ſpāliter tribuat ad quod nō tenet̉. Et iō ſi illud pretermittit nō peccat mortaliter. Eſt tn̄ pctm̄veniale qꝛ hoc nō prouenit niſi ex negligētia qͣdāaut ex quadā īdiſpoſitione hoīs ad virtutem. Pōttn̄ ꝯtingere ꝙ talis īgratitudo ſit et mortale pctm̄vel ꝓpter interiorē cōtēptū: vel ꝓpterⁱ cōditionemeius quod ſubtrahit̉ benefactori a bn̄facto. quodex neceſſitate debetur ſiue ſimpl̓r ſiue ī aliquo caſu neceſſitatis: ſicut ſi ꝗs pr̄em ſuū ꝗ poſt deum eſtmaximus benefactor filij cū ab eo recipit eē: cōtēneret recognoſcere vt patre ſuū ꝓpter vilitatē conditōis vel debilitatē ſēſus vel tenuitatē ſubſtātie ethiꝰ. Aut etiā non ſubueniret ei in magnis neceſſitatibus ſuis cū poſſet: vel nō laudaret eū in quolaudādus eſt p̄cipue cū ex tali omiſſione laudatiotis ſeꝗtur ei vituperiū vel infamia ip̄ius patris.Et idem videt̉ de alijs ꝗ magna beneficia cōtuliſſent. Secūdo mō dr̄ ꝗs ingratus qꝛ nō ſolū p̄termittit īplere gratitudinis debitū: ſed etiā cōtrariūagit. Et hoc etiā ẜm ꝯditionē eius quod agit̉: qn̄qꝫē pctm̄ mortale qn̄qꝫ veniale: puta ſi ꝗs deū ſūmūoīum benefactorē quaſi odiat ſeu pro nihilo habeat vel cōtēnat ꝙ eū fecerit ī hūc mūdū venire ⁊ eē:quod ſolet accidere cū ꝗs ē tribulatōibꝰ āguſtijs ⁊tetatōibus p̄ſſus: vel nō habeat bona q̄ in alijs cernit: vilificās beneficia dei ſibi cōceſſa: vtiqꝫ hoc eſtpeccatū mortale qn̄ ẜm deliberationē rōnis euēitSecus ſi ẜm motū ſenſualitatis. Multo magꝭ eētſi ip̄a dei beneficia vituꝑaret ſibi collata: vel blaſſemaret eū qui in mūdū fecit eum venire: ⁊ ꝙ nil abeo habuit niſi mala ⁊ hiꝰ. Adhuc aūt grauius ſi aliꝗs faceret iniuriā deo: vt ꝑſequendo ſeruos dei ethiꝰ. Et ſimiliter ꝗ parentes exprobraret ⁊ cōtumelijs afficeret aut verberaret: aut alias ꝑſonas multu benefactrices: talis ingratitudo eēt mortale alias veniale. De ingratitudine magna populi deiloquēs Moyſes. Deūt. xxxij. ait. Incraſſatus eſtdilectus ⁊ recalcitrauit: īcraſſatus. īpīguatus dilatatus: dereliquit deū factorē ſuum: ⁊ receſſit a deoſalutari ſuo: incraſſatus .ſ. ī naturalibus bonis collatīs ſibi: īpinguatus in ſpūalibus: dilatatus ī tꝑalibus: recalcitrauit oſſēdendo oꝑe: dereliꝗt deumnon recognoſcendo beneficia ⁊ receſſit a deo nonagendo gratias ei: nō laudādo ip̄m ſed idola. Cumaūt ingratitudo eſt veniale talis ingratitudo nō ēcōtra charitatē ſed p̄ter: qꝛ non tollit habitū charitatis ſed excludit aliquem actū eius vt feruorē: etqͣꝫuis in quolibet veniali peccato ſit ibi aliꝗd īgratitudinis in qͣꝫtū .ſ. peccatū veniale tollit alique actum virtutis per quem hō obſequitur deo: nō eſt
tn̄ ibi ꝑfecta ratīo ingratitudinis. Cū aūt ingrado eſt mortale difficulter pōt reperiri niſi mirimaterijs alioꝝ peccatorū. Nā ſi ꝗs non recogſcat vl̓ cōtenat dei beneficia in ſe: erit ibicidia vel inuidia. Et ſi iniuriat̉ parentibꝰbenefactoribus verbo: erit ibi cōtumelia: vel hlaphemia vel aliquid aliud. Et ſi facto erit ibi ſiuvel īpietas vel leſio corꝑalis ⁊ hiꝰ. Cuꝫ aūſolum faciat vt ip̄m beneficiū notabile vitvilificet vel cōtēnat forte ſolū ibi īgratituEt vt dicit. b. Tho. vbi ſupra: nihil prohibꝰlē rōnem alicuius ſpālis peccati ī pluriburibus peccatorū materialiter inueniri. Et ẜm hoin multis generibus peccatorū īuenitur rō īatudinis. Notādū etiā ẜm Tho. vbi ſupra ꝙ ilignorat beneficium nō eſt īgratus ſi beneficiū norecōpenſet dūmō ſit paratus recōpenſarEſt aūt laudabile vt ille cui ꝓuidetur ſeicium ignoret dupliciter. pͥmo mō ꝓptervitatōeꝫ: ſicut. b. Nicolaus fecit cū proijte aurū in domo cōuicini pauꝑis humarē vitare voluit. Un̄ Sen̄. in ſcidixiſſet ꝙ hoc beneficij lex eſt.debet obliuiſci dati. Alter .ſ. recipieraccepti quaſi ſe declarans indicit. Errat ſi ꝗs eſtimat cū didedit obliuiſci excutere nos itim honeſtiſſime. Cū ergo dicidꝫ: hoc volumus ītelligi p̄dicareSecūdo eſt laudabile vt ignoroip̄o āplius beneficiū facit ꝙ coeius qui beneficium accipit: vn̄ Scn̄. dicli. ꝙ interdū fallēdus ē ꝗ uiuat̉ vt hēat: neacceperit ſciat.Grauitas huius pecceingratitudinis magnaꝓpter quotat ſe ad gratitudinē exendā dicēmea dn̄o. Secūdo ꝓuocat ſe ad ingraendam dicens. Noli obliuiſcieius .i. beneficia eius. Appellatbutiones qꝛ facientibus nobis maus retribuit bona: iō noli obliuiſci: qꝛad īgratitudinē: ⁊ vt magꝭ euitet īgrmerat beneficiorū reuerendā multiꝗ propiciat̉ oībus iniꝗtatibus tuis ⁊c̄. Ip̄a euitas huius peccati on̄ditur ex quatuor que exſequuntur.Primo conceſſa bona auferuntur.Secundo dimiſſa peccata reuertuntur.Tertio grauiſſima mala oriuntur.Quarto ꝓmiſſa bn̄ficia ſubtrahūtur. 5 11Quantum ad primdicit Aug. Quod deus dederat gratis abgratis. Un̄ ſaluator dixit iudeis ingratis pſuit ꝑabolam vinee plantate ⁊ locate agricoon̄ditur ingratitudo illorū. Iō auſeretur a vobꝰ