Capituluꝫ. IX.
Iſcribi ad īgratitudinē pertinet ẜm Tho. ideo vidēdum eſt de ipſa ingratitudine. Poteſt autem ſic deſcribi. Ingratitudo eſt vitiū quo beneficiatus nonretribuit benefactori quod debet. Pro cuius declaratōe eſt ſciendū ꝙ duplex eſt debitū. Unū .ſ. l.gale ad quod .ſ. ꝗs lege aſtringitur ⁊ ad hoc reddēdū īducit iuſticia virtꝰ cardinalis. Aliud ē debituꝫmorale ad quod .ſ. quis īducitur ex honeſtate virtus: ⁊ hoc reddit gratia ſeu gratitudo reſpectu bn̄ficij accepti ab alio que ē virtus ſpālis pars ānexaiuſticie. Et qꝛ ex hoc aliqd̓ eſt peccatū qꝛ repugnatſeu contrariatur virtuti: iō īgratitudo que n̄ reddit qd̓ dꝫ benefactori cū ꝯtrarietur gratitudini: eſpctm̄ ſemꝑ ſecūdū. b. Tho. 2ª 2ᵉ. q. cvij. arti. i. Unde.ad Limo. iij. īgratitudinem ꝯnūerat intercata cū dicit. Erūt hoīes ſe ip̄oamantes: panon obedientis ingrati ⁊c̄. Nec poteſt ſeuſare a vitio ingratitudinis ex īpotentia:ſ.non pōt recompenſare bn̄factori: qꝛ ad debilinis reddendū magis attenditur vous: vn̄ Sen̄. in de beneficijs dicit ꝙ beciū non in eo qd̓ ſit aūt datur cōſiſtit: ſed mags aut facientis aīo ⁊ ideo ſufficit volūtasandi cū deeſt facultas. Procedit ſiꝗdem īgratitudinis ex debito amoris a quo nullꝰabſolui ſecūdū illud Ro. xiij. Nemini ꝗcatis niſi vt inuicem diligatis ⁊ attendit̉ ibias voluntatū vt .ſ. ſicut ex promptitudīe voitatis beneficus aliꝗd̓ exibuit ad quod non teneatur ita ⁊ ille ꝗ ſuſcepit beneficiū aliquid ſupra d̓itum recōpenſat vel habeat volūtatem recōpēſānon pōt effectu recompenſare. Nec etiā ex obne poteſt ꝗs excuſari ab ingratitudine niſi illaocederet ex naturali defectu q̄ non ſubiacet vontati: non aūt ex illa que ꝓuenit ex negligentia.Nā vt dicit Sen̄. in. iij. de bn̄ficijs. Apparet illumnon ſepe de reddendo cogitaſſe cui obrepſit obliuio. Un̄ de illo antiquo populo īgrato dr̄ in p̄s. cvliti ſūt deū qui ſaluauit̉ eos ꝗ fecit magnalia īpto mirabilia in terra Cham. terribilia in maibro: ⁊ dixit vt diſꝑderet eos: vbi ponit pͣs. illoriatitudinem qꝛ obliti ſūt deū non ſoluꝫ in hocqꝛ non dilexerunt nec laudauerūt deū benefactorem nec aliꝗd in eiꝰ obſequiū fecerunt: ſed grauiter offenderūt adorātes vitulū aureum ꝓ deo ⁊ cōquerentes de eo ⁊ qꝛ ſūt indignati ꝯtra eū. Secūdo ī breui deſcribit beneficiorū a dn̄o collatorūmultitudinem ibi: ꝗ ſaluauit eos ⁊cͣ. Saluauit eoꝝres tp̄e famis ī egypto: poſtea fecit magnalia inpto copioſiſſime multiplicando eos flagellando egyptios multipliciter. terribilia in mari rubro.eos per mediū ſicci maris perducendo ⁊ Pharaonem cū exercitu īgreſſū in aꝗs ſubmergendo: mirabilia in terra Cham ꝑ deſertū deducendo cū paſſū manne de celo: ⁊ terrā Chā in terram ꝓmiſſiōiſipis habitatoribus extīctis eis in poſſeſſionem cōcedendo. Tertio ſubdit ingratitudinis pūitiōeꝫibi: dixit vt diſperderet eos. voluit ꝗdem eos dele-
re ꝓ illa ingratitudine qua adorauerūt vītuluꝫ aureū. Sed Moyſe orante placatus factus eſt ſuſpēdedoſn̄iam. Sꝫ cū pluries idolatraſſent ⁊ multis modis deū offendiſſent ꝓpter quod dati ſunt ī ſeruitutem pluribꝰ vicibꝰ ſub diuerſis tyrannis in li. Iudi. ⁊ Regꝭ. ⁊ cū clamātes ad dn̄m cōpūcti ad deuꝫreuerterent̉ deꝰ liberaſſet eos de neceſſitatibꝰ ſuisdemum addentes ſummam ingratitudinem videlicet in occiſione crudeliſſima vnigeniti filij dei diſperſit eos per vniuerſuꝫ ī ſeruos ⁊ ācillas deſtructa vſqꝫ ad fundamenta ciuitate Dieruſalem innumerabilibus perſonis mortuis gladio peſte et fāeex illis ab exercitibus Xiti ⁊ veſpaſiant: ⁊ vitijs infidelitatis ⁊ alijs deditos ad eternam dānationeꝫdeducit. Et qꝛ omnia in figuram contingebant illis. Facta ſunt autem propter nos ait apoſtolus .i.ad Corin. x. Fuit .n. iſte populus figuratiuus popl̓ichriſtiani. Ita demum eueniet chriſtianiis et peiora ſi īgrati fuerunt īuenti. Saluauit enī eos a peccatis eorum per paſſionem ſuam. Fecit magnaliain egypto tenebroſa mundi: quia magna documēta doctorum: magnas ꝯuerſiones populorum: magna exempla perfecte vite ſanctorum: fecit mirabilia in terram Cham in terrā eccleſie mirabilia miraculorum: mirabilia ſacramētoꝝ: ⁊ īter ea p̄cipuūeuchariſtie: terribilla in mari rubro qꝛ ꝓſtratōnesdiaboli ⁊ oīum peccatoꝝ: ⁊ iterū in mari penitentie⁊ lachrymaꝝ: ⁊ in mari rubro effuſiōis ſanguinismartyrum gl̓ioſorū. Un̄ timere habent: ne ſi inuētantur ingrati diſpergant̉ ⁊ tꝑ̄aliter dati in captiuitatem aliorum: ⁊ ſpirttualiter in cruciatum demoniorum ⁊c̄..§. I.Eſt autem ingratitudoſpeciale peccatum. Quāuis .n. ẜm Tho. 2ª 2ᵉ. q. cvij.arti. ij. in quolibet peccato ſit materialis ingratitudo ad deum in qͣꝫtum .ſ. facit homo aliquid qd̓ pōtad ingratitudinē pertinere ꝗ ſummus benefactoreſt nobis: ⁊ tunc eſt circunſtantia aggrauans peccatum: tamen formaliter ingratitudo eſt quādo actualiter beneficium cōtemnitur. Sicut .n. gratitudoeſt ſpecialis virtus habens diuerſos gradus quorū. Primꝰ ē ꝙ beneficiū recognoſcat. Secūdus ꝙgratias ⁊ laudes agat. Tertius ꝙ retribuat pro loco ⁊ tempore ſecundū ſuam facultatem: Ita ingratitudo que ei opponitur vt patet ex ipſo nomine.Nam ingratitudo dicitur quaſi non gratitudo: eſtſpāle peccatum hn̄s diuerſos gradus. Et qꝛ quodē vltimū ī generatōe: ē pͥmū ī reſolutione. Iō pͥmꝰgradus ingratitudinis eſt vt homo beneficiū n̄ retribuat ẜm ꝙ recepit. Scd̓us eſt qd̓ diſſimulet .i. n̄laudet nec gr̄as agat. Tertiꝰ ē ꝙ n̄ recognoſcat ſiueꝑ obliuionem ſiue ꝑ quencūqꝫ aliū moduꝫ. Et qꝛin negatione intelligitur affirmatio oppoſita. Iōad primum graduꝫ ingratitudinis pertinet ꝙ aliquis retribuat mala pro bonis. Ad ſecundum ꝙbeneficium vituperet. Ad tertium ꝙ quaſi maleficium reputet in mente ſua ipſum beneficium: vn̄