Capituluꝫ. VIII.

emendo ⁊ vēdendo: oēs emētes ⁊ vendentes credit ſimilia facere.ˣ Luxurioſus ꝗ reſpicit iuuenes⁊ loꝗtur mala intentōe laſciuia: ita quos videt revicere vel loqui cū hiꝰ: malū idē iudicat. Sed nonſeqtur ꝙ ſi ip̄e malus ē alij ſint mali: etſi eſſent māiſeſte mali non tn̄ ſemꝑ male faciunt ⁊ mala intētione. Scd̓o modo prouenit hoc ex eo ꝙ ꝗs male afficitur ad alterū. Cū .n. ꝗs contēnit aliū vel odit veliraſcitur vel īuidet ex leuibus ſignis: opinat̉ maled̓ ip̄o: qꝛ vnuſꝗſqꝫ faciliter credit quod appetit: qꝛigitur male affectꝰ ad aliū appetit ſibi malū ꝓmptꝰ.ad cogitādū malū de eo. Ad hoc fac̄ qd̓ ait HieroO īuidia pͥmū tui mordax ꝗdam ꝓnefas noīe chriſtiani relicta trabe ī oculo ꝓpͥo ī alieno feſtucā querūt .i. ex hoc ꝙ īuident alijs de leuibꝰ defectibꝰ iudicant ⁊ cōdēnāt eos. Tertio modo prouenit hoc exlonga experientia. Un̄ dicit phūs ī. ij. ethicorū ꝙ ſees ſūt maxime ſuſpitioſi: qꝛ multotiēs ſūt expertiliorū defectus. Prime due cauſe ſuſpitōis manite pertinent ad ꝑuerſitatē affectus. Tertia verominuit rōem ſuſpitōis vn̄ etiā peccatum. De hisaūt ꝗ de ſe ſūt mala vt blaſphemie homīcidia adulteria ⁊ hiꝰ. vt dicit Zeda lꝫ nobis ſuſpicari iudicare mala īmo ꝯtrariū facere .i. eſtimare ea vt bona ⁊licita eſſet peceatū ⁊ error ꝑiculoſus Un̄. xi. q. iij. dr̄⁊ eſt ſn̄ia Hiero. Si ꝗs dixerit iuſtū .ſ. opus iniuſti⁊ iniuſtū luſtū. vterqꝫ abhoīabilis ē apud deū ſednullus ē abhoīabil̓ apud deū niſi ꝓpter mortale. gͦhoc ē mortale. Un̄ dicit ibi glo. ꝙ hoc ītelligit̉ vnocū ꝗs dicit vitiā eē virtutes vl̓ ecōtrario: talisrtaliter peccat. Et ꝯſōat hoc eī qd̓ dicit Aug. ſuepl̓am ad Cor .ſ. ꝙ errare in rebꝰ neceſſarijs eſtyrtale peccatū cū ꝗs .ſ. iudicat ſeu putat opus bonū eſſe malū ⁊ ecōuerſo. nā ꝗlibet adultꝰ tenet̉ ſcire hoc bonū illud malū hec ī gl̓o. qd̓ ītelligit̉ d̓ nearijs ad ſalutē quorū trāſgreſſio vel omiſſio ē⁊tale ſecꝰ de venialibꝰ. In illis .n. neceſſarijs adſalutē vt dicit Hiero. paru diſtat a vitio deciꝑe veldecipi poſſe xp̄ianū. Et ad eos dirigit̉ illa īprecatioIſa v. Ue ꝗ dicitꝭ .ſ. ī corde vr̄o bonū malū ⁊ malūbonū ⁊c̄. Nō tn̄ ꝯtinue peccat mortaliter ꝗ errat īneceſſarijs: ſꝫ ꝓ illo tp̄e ꝗ omittit vel negligit addiſcere illa ẜꝫ Thō.¶ Ꝙ tū ad. ij. i. de malitia qͣꝫta ſit .ſ.veniale vel moͣrtale. Nota ẜm. b. Tho. vbi ſupra ꝙtriplex ē gradus ſuſpitōis. Primꝰ ē cū ꝗs ex leuibus iudicijs īcipit dubitare de bonitate alicuiꝰ: vtcū vidēs ꝓbū virū ⁊ religioſū ridere: vel dure logalicui: vel aliqd̓ ſolatiū dice̓ īcipit cogitare illū eē lenc ⁊ nō ita .ſ. ſic̄ cōiter tenet̉ ⁊ hoc ē veniale ⁊ leuepeccatu. Pertīet .n. hoc ad tēptatōem hūanā ſine q̄vita iſta niō ducit̉ vt hr̄ ī glo. ſuꝑ illud. i. ad Cor. iiijNolite an̄ tp̄s iudicare. Scd̓us gradus ē cū aliꝗꝫꝓcerto malitiā alteriꝰ eſtimat ex leuibꝰ iudicijs ethoc ſi ſit de aliquo graui .i. mortali erit mortale taſe iudiciū: qꝛ nō ē ſine ꝯtēptū ꝓximi īteriori: ſicut ſis ex hoc ꝙ videt hoīem bōe fame vl̓ quē ignoratil̓ꝰ ꝯditōis ſit. loquēte cū muliere: quā nō cognoicit ī loco hōeſto ⁊ modo modeſto ⁊ firmiter ī mēte

eſtimat eos loqui de turpibꝰ vel ītētōe praua vt inducat ad malū cū hoc agere ſit mortale. tale iudicium erit illi pctm̄ mortale. Sil̓r ſi ꝗs vidēs hoīemcomedētē pluries vel hora pͥma ī die qͣ ē ieiuniū eocleſie vt ī qͣdrageſima: ⁊ cū nō cognoſcat eū nec ſciat motiuū eiꝰ ad comedendū firmiter in alo creditꝙ peccet mortaliter: ⁊ ꝙ trāſgrediat p̄ceptuꝫ eccl̓iepeccaret ip̄e iudicās mortalit̓: qꝛ pōt habere legitimā cām nō ieiunādi: vt īfirmitate vel multū laborem neceſſarium ⁊ hiꝰ in quo caſu non peccat nōieiunando nec tranſgreditur mandatum eccleſie.Secus autem eſſet cū iudicaret ꝑ preſumptioneꝫvꝫ ꝙ ſi talis omittit ieiuniū ſuum ſine cā legitimapeccet mortaliter in tranſgrediendo precepta eccleſic: de hoc tamē iudicat vtrū habeat cauſam legitimam vel non cum neſciat. Similiter cum quis exeo ꝙ aliquis non conuerſatur domeſtice cum aliquo vt prius: vel oſtendit aliquam iram ad eum:pro certo credit ꝙ habeat odium mortale ad illuꝫmortaliter peccat. Non enī omnis ira vel indignatio eſt odium. Sed cum quis habet ſigna ſatis vrgentia ſeu probabilia malitie alterius: vt puta qꝛeſt male fame: deprehenſus pluries in tali vitio loquitur ſuſpectus cum ſuſpecta in loco ⁊ temporeſuſpecto: nō eſſet mortale. Ln̄ autē cauendū eſt etiam tunc a iudicioniſi ſit ſuſpitio violenta que fac̄hominem conuictum in foro cōtentioſo. Un̄ glo.dicit ſuper illud. Nolite iudicare. Et ſi ſuſpitionesvitare non poſſumus qꝛ homines ſumus: iudiciatamen .i. diffinitiuas firmaſqꝫ ſententias contineredebemus. Si quis autem iudicat aliquem determinate ⁊ certitudinaliter de peccato vēiali ſine ſufficientibus ſignis venialiter peccat. Und̓ ſaluatorait Mathe. vij. In quo iudicio iudicauerit̓ ſcilicetde mortali vel veniali: iudicabimini .ſ. ⁊ vos a deoSed quid ſi quis ex aliquibꝰ ſignis exterioribusiudicat aliquem ſuperbum: tracundum: vel guloſum: ⁊ hiꝰ que ſunt vitia capitalia Uidetur dicendum ꝙ ſi iudicat illum habere talia vitia ſecundūpaſſionem vbi frequenter ⁊ communiter ē veniale: non ſecūdū rationē deliberatā in mortale cōiter eſt veniale. ¶ Tertius gradus ſuſpitōnis eſt cūaliquis iudex procedit ex ſuſpitionibusⁱ ad condēnandum aliquem: ⁊ hoc directe eſt contra iuſticiam: vnde et mortale. Eſt enim iuſticia et iniuſticiaproprie circa operationes exteriores: et ideo tuniudicium ſuſpitioſum pertinet directe ad iniuſticiam quando ad actum exteriorem procedit vt inforo cauſarum. ¶ Sed iudicium ſuſpitioſum interius in mente pertinet ad iuſticiam reductiue ſecundum ꝙ comparatur ad exterius iudicium ſicut actus interior ad exteriorem: vt concupiſcētiaad ſornicationem: ⁊ iraⁱ ad homicidium. Prohibetur autem in iure iudicem iudicare ſuſpitionibus. Unde dicitur Melchiades papa. Prīoſemper omnia diligenter inquirite: vt cuꝫ iuſticia⁊ claritateˢ diffiniatis: nullum iudicetis ſuſpitōisarbitrio: ſed primum probate. ij. queſtione prima