Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. III.

reſipiſcant aliqui earū vīculis aſtricti: velut bosad victimā duceret. Tali enī zelo impulſus vt credo: mediocriter: tali facultate īſtructus beatiſſimus Hieronymꝰ ſcripſit filio prodigo ad Damaſū papā. Demonū cibꝰ ē carmina poetarū ſecularisſciētia rhetoricorū pōpa verborū. Nulla ibi ſaturitas veritatis: nulla ibi refectio iuſticie reperitur.Studio ſi earū ī fame veri virtutū penuria ꝑſeuerāt. Prohibitio diſtinguit̉ a p̄cepto niſi qꝛ illud affirmatiuū: vt Honora patrē matrē hoc negatiuū: vt occides. Et ẜm hoc credūtur a ſāctis lectiones ethnicorū coditū prohibite multisde cauſis: ita tn̄ vt prohibitio conditionalis intellīgatur non abſoluta. Cauſe aūt ſunt iſte ſimilesSi qui forent melioribus obligati vt ſacerdotesdebent cure aīarum vacare vt. c. Sacerdotes. diea. Item vbi de ſumptibus de quibus debēt pauperes ſuſtentari tales littere emerentur ſoluendodoctoribus vel libros acꝗrendo: vt in. c. Legāt di.ea. Item propter taliū litterarū amorē littere ſacre cōtēneretur negligerentur vt ī. c. Uino inebriantur di. ea. Item ſi. vanitatis contingeret freq̄ntari p̄dicas: vt in. c. Nōne di. ea. Item ſi ad īanemgl̓iam vel quoduīs vitiū īclinaret legētes. Ideꝫfortius ſi deduccrent ad errorē. Ad qd̓ facit. c.di. ea. Oēs he cāe tāgūt̉ di. xxxvij. ī. c. pallegato. Ue qꝛ vt plurimū hoc malū mala ex p̄fatis lecturiſꝓueniūt: ſicut exēpla patentia ſciētie proprie clamant: prohibite preſumūtur ī pluribus. Et ideobent deteſtari ſermonibus vilipendi: earūqꝫ ſectatores increpari: non qꝛ in ſe male: ſed qꝛ media ſūtad deuiandum a deo. Un̄ Greg. fidei zelator deuotus Ziti Liuij viri maxīe eloquentie libros qͦtquot reper ire potuit combuſſit. Uſus auteꝫ eſtſecūdū Aug. magiſtrum in pͥmo ſn̄iaꝝ. di. i. id qd̓in vſum venerit inferre in id qd̓ fruendū ē .i. in deum mediate vel īmediate. Sicqꝫ. oīs vſus licitus ē abuſus illicitus. Sic igit̉ ſtudent in gentilibusdoctrinis ꝓpter deū: hi illis vtant̉ licitum eſt eis:īmo meritoriū: vero ob vanitatem vel aliqueꝫalium finem: hi eis abutuntur illicite ſtudentᶠ ineis. Et qꝛ communiter homines abutuntur:muniter tales reprehenduntur. Capitulum octauum de Temerario iudicio.merarium iudicium quod eſt ſpeciale peccatuꝫ ex curioſitate ſuperbia procedit. Ubi ſciēdum ſecundum. b. Tho. 2ᵉ. q. lx. iudiciū ẜm ſuam pͥmā īpoſitionem īportat determinationem rectā iuſtorum .i. eorum que ſunt iuſta. Sed ampliato vocabulo extenditur ad ſignificandū oēm d̓terminationem ī quibuſcunqꝫ ſiue in ſpeculatiuis ſue practicis. Unde dicitur cecꝰ non poteſt iudicare de coloribus: nec īfirmus ꝓpter guſtum īfectum de ſaporibus. Ip̄m autē iudicium ꝓut ē actꝰ

iuſticie tripliciter redditur vitioſum. Primoiudicat de his in quibus non habet poteſtateꝫta cum quis in iudicio examinat cām eiꝰ ꝗnobi ſubditꝰ cōdēnat vel abſoluit per ſūiaꝫ:cus clericuꝫ: vel habet regimē condēnaqui ſibi non ſubditur. Et hoc dr̄ iudiciumtum pertinēs ad p̄ſumptionem: de quo ſuide preſumptōibus. Scd̓o redditur iudiciū vitioſum quis habens regimen ptātem ſuꝑ quēiudicat non ſecūdū iura determinat reddens encuiqꝫ quod debitum eſt ꝯdēnādo .ſ. reū abſoluendo īnocentem: ſꝫ iniuſticiam facit amore vel timore ductus odio vel cupiditate vel ignorātia culpabili: dicitur iudiciū ꝑuerſū ſeu iniuſtū. Et de hocſupra. ti. i. c. xix. de iniuſticia. Tertio modeprocedit ad iudicandum de alio ex leuibu cauſis non ſufficientibus ad cognition dicitur iudicium ſuſpitioſum vel temerariude hoc nūc agitur alijs duobus omiſſis. Quovitioſum prohibet apl̓s. i. ad Cor. iiij. Nolite anietēpus iudicare quouſqꝫ veniat dn̄s. Huiuvt dicit Chryſo. pene nullus reperitur īmuniclericus: religioſus: laicus: rector: ſubditusuoluitur. Sed per hoc cum eſt crimīale ꝯdUn̄ xp̄s Luc. vi. Nolite iudicare iudini. Nolite condēnare non condēnabimini .i.lite iudicare vt cōdēnetis .i. reputādo dignū hoīedānatione de eo de quo non eſt certum. Unde p̄scxviij. Feci iudiciū iuſticiam .i. iuſtum iudiciurectum tradas me calūniantibus me ſuperꝭp̄s. cxviij .i. non tradas me propter hoc demonibſuperbis accuſant quotidie bonos faldicitur calunia ſicut diabolꝰ falſo accuſadn̄o: dicens ꝓpter ꝓſperitatem ei ẜuiret Iob i.Ubi āpliādo materia. Nota triplex eſt iudiciuꝫtemerarium.Primū de proximo ſuo.Secundum de domino deo.Tertium de ſe ip̄o.uantum ad primumde quo prīcipaliter ītēditur. Nota iudiciū temrariū eſt cum aliquis opus proximi quo hbet ſufficientia iudicia ad cognoſcendum vtrunbonum vel malum ſit: in mente ſua firmiter eſtimat ſeu determinat illud eſſe malum: dicituriudicium ſuſpitioſum ſeu temerarium. Circtria videnda ſunt. Primo de eius. Secde eius malitia .ſ. qͣꝫta ſit. Tertio quare prohibiQuantum ad primū ſic̄ dicit Tullius ſuſpitiotat opinionem mali que ex leuibus iudicijs procedit. Et contingit ex tribus ſecundū. b. Tho.lx. ar. iij. Uno modo ex hoc aliquis ī ſe iplus ē. Et ex hoc ip̄o cōſciꝰ ē malitie ſue facde alijs malis male opinatur: ſecūdū illiſtes. x. Stultus .i. peccator in via. ambulaipſe ſit inſipiens omnes eſtimat inſipientes. Auarus cum ſit aſſuetus fraudibus et mendacijs in