Capituluꝫ. VII.

negatiuā determinat q̄ſtionē in capitulo quod incipit. Eā dico phīam: declarat ſe phīaꝫ feu ſeculareslr̄as nuncupare: quas ethnici ſeu ſeculares hoīesvt cōiter inueniſſe creduntur. Hanc .ſ. phīam inoipſe auctore Uarone quadrifariā diuiſerūt: vꝫ inrōnalem: moralē: naturalē: ⁊ diuinam. Ad rōnalēpertinere voluerūt dialeticam: ceteraſqꝫ artes liberales. Moralē vero deſcripſerunt ethicam ⁊ poeſie non modicam portionem cum hiſtorijs: q̄ ei acmores cōueniunt: quo virorū: mulierūqꝫ actus recirantes bene viuendi ⁊ timendi in malis traduntexempla. Huic riuulo oēm ciuilē tractatum placuit applicare. Seꝗtur ꝓinde naturalis ſeu ab idiōate greco phyſica dicta: que de rebus ſenſibilibusueſtigatione ſua a centro terre vſqꝫ ab ſūmū celuꝫde quocunqꝫ potuit opinari preſūptione ſolerti voluit habere ſermonē. Tādē diuinalis ſeu metaphyis quam theologicā vocamus de magicis: ſaꝑꝑatis ſubſtantijs ⁊ natura diuiurum ſeculum cumᶠ ciuibus ſulatis atqꝫ actionibus credenda non autē ſcida multipliciter diffiniuit. Sicqꝫ ex hoc vno fōquem phīam ſeu amorē ſapientie: vnde plantante Pictagora phī nomen eſt ortum quatuor flumina nata aīe ꝑadiſum hūectant in riuulos multosdiuiſa: hinc prodeūt grāmatica rhetorica. hiſtoria⁊ cetera multa. Et poſt multa in eodē. c. dicit ad q̄oſitam poſſe particulariter reſponderealis phīa q̄ rerū creationem non nouitatem ſed ꝓpetuitatem mundi aut probarenititur aūt ſupponit: ⁊ per hiꝰ eſt veritati contrari.in ſuꝑficie tm̄ vt credo. Theologica etiā que metricurrit vel ꝓſa ſinceritati fidei in ſuo veſtimento reqͣꝫ ſunt legende niſi a paucis ī fide bendatis quorū ē īfideles ⁊ hereticos expugnadi enī ſi ſciūt triticū a zizania ſeꝑare debet mixigma ī area ventilare: ⁊ purū ⁊ defecatū cibuꝫpotū non cōpactū populis miniſtrare. Duas vehūane phīe ꝑtes xp̄ianus poterit diſcurrere: cū ad eiꝰ officiū pertinuerit aut finis pieē petierit: ſiue vt vitetur otiū vitiorū ſentīaliora ſe non preſentauerint. Sic hec ꝯcluſioi hiero. dicentis ſuꝑ epl̓a ad Titū. Si ꝗs gretem nouit vel dialeticā vt recte loquendieat: ⁊ inter vera falſaqꝫ diiudicet nō īpronus. Geometria aūt ⁊ Ariſmetrica ⁊ Muſicaet in ſua ſcīa veritatē ſed nō eſt illa ſcīa pietatisScia pietatꝭ ē noſcere: legē̓ ſcripturas: et ītelligereꝓphas ⁊ euangelio credere: ⁊ apl̓os non ignorare:di. xxxvij. Si ꝗs. Accedit ad idem Anticus in epl̓adices. Tādiu liberalibus artibus īmoderādū ē qͣꝫllū animꝰ meliora agere non pōt. Rudimenta ſūtira non oꝑa Et idē in epl̓a. xxxv. Quēadmodū ſtidere oībus ānis honeſtū eſt: ita nō oībus his inſtiiuitur ⁊ ridiculoſa res ē. Senex clementarius. Iuſſent parendū eſt: ſeni vtendum eſt: hec omnia ille.Cui addi poteſt quod ait Hiero. de Daniele: et ſociis ſcꝫ diſcunt autem non vt ſequantur: ſed vt iudi

cent atqꝫ conuincant Quomō ſi ꝗſpiam aduerſusmathematicos volens ſcribere imperitus matheſeos riſui pateat ⁊ aduerſus philoſophos diſputāſſi ignoret dogmata philoſophorū: di. xxxvij. Qui d̓menſa. Hinc ⁊ Ambro. ſuper Luc. legimus aliquane negligāt̉: legimꝰ ne ignoremus: legimꝰ non vt teneamus: ſed vt repudiemus. Item Aug. Si quidveri de deo. Sibilla vel Orpheus: alijue gentiumvates aut philoſophi predixiſſe noſcuntur: valet ꝙdem aliquid ad paganorum vanitatem reuincendam: non tamen ad iſtorum .ſ. que ſunt fidei auctoritatem complectendam: di. xxxvij. Si quid veri.¶ Ad predictam queſtionem preſatus vir venerādus in ſe. c. quod incipit tertius terminus. Rn̄oplenius declarans hos terminos: conceſſum: coſultum: mandatum: preceptum: prohibitum: ⁊ vſuEt quantum ad primuꝫ dicit illud eſſe conceſſumquicquid per indulgentiam ab eo cui id iuridicepoteſt eſſe largitum: vtraqꝫ parte in libera poteſtate beneficiati manēte. Accipio autem magis ſtricteconceſſum qͣꝫ facit lex vbi dicit quod non eſt prohibitum videt̉ eſſe conceſſum. Sicqꝫ cōceſſus eſtvſus carnium humano generi poſt diluuiuꝫ. Hocnon reor dicendum aliquibus aptis ⁊ ſolidatis ī fine ethicorum ſtudium eſſe conceſſuꝫ. Et ad hoc facit. c. De quibuſdam. di. xxxvij. Conſultuꝫ addit ſupra cōceſſum non ſolum per ſuaſionem ſed etiammaioris boni cōditionem. Conſiliamur eniꝫ vt expluribus: quod honeſtius fuerit eligamus. Hincdico ad dubium ꝙ cum melius ſtudium penel omnis homo poſſit frequentare qͣꝫ ſit ſtudiū phōrumNon enim de pari pugnant lectio xp̄ianorū ⁊ lectio grecorū. ſꝫ īcōꝑabiliter: ſicut ad propoſituꝫ Hiro. ſcribit Aug. Pulchrior eſt veritas chriſtianoqͣꝫ Pelena grecorum. Eſſet abſolute in cōmūi cuilibet conſulendum ne legat codices ethnicorumeſtote quod in certis caſibus hodie alicui foret cōſulendū prefato ſtudio dare operam efficacem vt ī.c. Qui de menſa di. xxxvij. Mandatum vult iuriſperitus maxime Archidiaconus cū Hugone: decmaquarta queſtione prima. Quod precipitur īfrapreceptum fore et conſilium ſuperare in eo ꝙ obligat ad penam contrarium facientem: quod nonfacit conſilium: ſed non obligat ad culpam: quodeſt de ratione precepti. ¶ Tunc dicitur ad queſitum per iudicem ſempiternum fore mandatuꝫ: nequis in dictis gentilium debeat permanere. verberari enim iuſſit Hieronymum vt Ciceronianuꝫipſo verberato teſte ad Euſtochium: quod factumGratianus aſſumit in canone pro ſtabilimentoconcluſionis etuſdem: diſtinctione triceſimaſeptima capitulo. Legimus. ¶ Preceptum autem eſtcuius tranſgreſſio mortale crimen inducit: decimaquarta queſtione prima. Quod precipitur.An vero ſub tali precepto libri gentilium Chriſtianis intelligi debeant interdicti: temerarie nonaudeo affirmare: licet multi textus id videanturſonare: vt illecti earum doctrinarum blanditijs