Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. III.

Item quāuis īpudicicia poſſit vigere in omnibusſenſibus: permaxime tamen in viſu. Et in olfactuquidem cum in odoribus meretricis delectatur:iuxta illud. Aſperſi cubile meum mirra aloē cinamomo: prouer. vij. Item in auditu cum vox eiꝰvel cantus auditur: Eccle. x. Colloquiuꝫ eius quaſi ignis exardeſcit. vnde Ber. dicit. eſt ſicut ſibilus ſerpentis .ſ. toxicans. In guſtu conuiuandoea: propter quod dicitur Eccle. ix. Cuꝫ muliere aliena non ſedeas: nec accumbas cum ea: nec alterceris in vino cum ea. In tactu: prouer. vi. Qui ingreditur ad vxorem proximi ſui non erit mundustetigerit eam. In oculis. ij. Pe. ij. Oculos plenosadulterij. Licet ergo vigeat corruptio impudicitieī oībꝰ ſēſibꝰ plus tn̄ ī ocul̓. Tactꝰ .n. ſimplex ſolā ſuauitatē carnis ſuſcipit. Auditꝰ dulcedinē eloquij.Odoratus fragrantiam odoris. Guſtus nihil proprie de ea percipit. Sed viſus coloreꝫ: figuram: geſtus: ornatum: membra: totius corporis diſpoſitionem percipit. Et quanto plura ſunt tanto maierem ignem accendunt. Item frequentius poteſtvideri perſona qͣꝫ tangi vel audiri vel cuꝫ ea comedere. Poteſt ꝗs videre omnes mulieres vnius ciuitatis omnes cōcupiſcere: ſed non ſic tāgere audire hiꝰ. Unde Tren̄. iij. Dicitur. Oculus meuspredatus eſt aīam meam ī cunctis filiabus vrbismee. Item audacius oculus peccat in mulieresqͣꝫ alij ſenſus. Audet enim quis videre ml̓tas mulieres ꝗbus non auderet loꝗ. Item non pōt itadeprehendi īpudicitia oculi ſicut aliorū ſenſuum.Item īſatiabilior ē alijs ſenſibus. Eccleſiaſtes prīoNon ſatiat̉ oculus viſu. Et ideo Aug. in regula.Nec dicatis vos habere aīos pudicos ſi habeatisoculos īpudicos: qꝛ īpudicus oculus īpudici cordis ē nūcius. xxxij. q. v. Nec ſolo. Cauēdum igit̉ acurioſitate oculorū. De ꝗnqꝫ ſenſibus hēs ſupra inprima parte. ti. ij..§. XIII.Sed queritur utrum liceat in lr̄is ſecularibus ſtudere vel eis vti? Et Gratianus qui mouet hanc qōnē dic̄ de viris eccl̓iaſticis. di. xxxvij. totū. Et arguit pro cōtra. Demuꝫſic ſoluit in. §. Cur ergo. Seculares lr̄as ꝗdā legūtad voluptatem: poetarū figmētis verborū ornatu delectati. Et tales reprehēdūtur a ſanctis. vndeDiero. Uino īebriantur qui ſcripturas ſacras male ītelligunt atqꝫ peruertūt. Sincera abutunturſeculari ſapientia dialericorū tendiculis: quetam vincula ſunt appellanda qͣꝫ fantaſmata .i. vmbre quedā imagines cito pereūt reſoluūt̉. diea. Et in. c. i. dr̄. Ep̄s libros gentiliū non legat. Hereticorum aūt legat pro neceſſitate tꝑe. Quidā vero lr̄as ſeculares ad eruditionē eas addiſcunt vterrores gentiliū legendo deteſtētur: vtilia que ineis īuenerīt ad vſum ſacre eruditionis deuoti conuertant. Et tales laudabiliter lr̄as ſeculares addiſcunt. Pro qua cōcluſione firmāda inducit exempla figuras auctoritates ſāctorum. Exempla vꝫ

Moyſi Danielis in ſcīa egyptioruꝫ caldeorum. fuerūt eruditi. de ꝗbus dicit. Hiero. di. ea.Qui de menſa et vino regis nolunt comederetpolluantur. Daniel cuꝫ ſocijs: vtiqꝫ ſi ſapīam ardoctrinā babyloniorū ſcirent eſſe peccatū nūqͣꝫquieſcerent diſcere: qd̓ non licebat: diſcūt autvt ſequātur ſed vt iudicent atqꝫ ꝯuincāt. Figihiꝰ habemus in hoc precepit dn̄s filijs iſrſpoliarent egyptios auro argento moraliter īſtiens inquit. Gratianus: vt ſiue aurum ſapīe ſiugentum eloquentie apud poetas īuenerimIalutiſerum eruditōis vertamus. In leuitiprimitias mellis .i. dulcedinem hūane eloquerdn̄o iubemur offerre .i. ad honorem dei vti. Mquoqꝫ dn̄o tria munera obtulerūt in quibus nonulli tres ꝑtes ph̓ie intelligi volunt. Deniqꝫ ī exfitione pſalterij. Gaſſiodorus ait. Omnis ſplrhetorice eloquentie: oēs mōi poetice loclibet varietas decore pronūciatōis a diuitoribus ſumpſit exordium. di. ea. §. Sed cōtra legitur. Confirmat̉ idē auctoritate. Bede dicētis. Turbat acumen legentium deficere cogit: eos a legendis ſecularibus libris oībus modis eſtimathibendos: in ꝗbꝰ ſi inuenta ſunt vtilia: quaſi ſiſumere: ſed alioꝗn Moyſes Daniel ſapīa littoegyptiorum chaldeoruꝫ paterent̉ erudiri nip̄e magiſter gentiū aliquos verſus poetaruꝫ ſuſcripturis īcidiſſet vl̓ dictis. Et glo. ibi ponit i.cta poetarū .ſ. in epiſtola ad Titum illud Pigidis. Cretenſes male beſtie ſēper mēdaces: vpigri. Et in epl̓a. i. Pauli. xv. ad Corin. illudCorrūpunt bonos mores colloquia mala.quod addit ibi glo. Odero ſi potero ſi non inamabo: qd̓ dicit in dictis apl̓i eſt verū: qnon habet̉ ſed bn̄ ī actibꝰ apl̓orū illud. Genꝰ ꝗd ſimus dei in ip̄o viuimꝰ: mouemur ſumꝰ.Hiero. ſuꝑ epl̓am ad Tituꝫ. Si ꝗs grāmaticā atnouit vel dialeticā vt recte loquēdi rōnē habīter vera falſa diiidicet īprobamus. Sꝫnodo Eugenij pape hoc hētur ſtatutum: vt abuerſis ep̄is ſubiectis plebibus alijs locis: īoccurrit neceſſitas oīo cura diligentia hēatumagiſtri doctores cōſtituātur qui ſtudia liliberaliūqꝫ artiū dogmata doceant: qꝛ in hisme diuina manifeſtant̉ atqꝫ declarantur mandiſtinctione eadē. De quibuſdā. b. Tho. 2ᵉ.vij. dicit ſtudiū philoſophie ẜm ſe eſt licitū laudabile ꝓpter veritatem quā philoſophi percepedeo illis reuelante vt dicit̉ Ro. i. Sed qꝛ quidphīa abutuntur ad fidei īpugnationē: apl̓sad Col̓. ij. Uidete: ne ꝗs vos decipiat phīam ianem ſcīam ẜm traditionē hoīum: ẜm xp̄m.vir venerādus ī ſāctitate: dignitate: ſcīa p̄clardn̄s Io. dn̄icus hāc materiam plenius diſcutitclarat. quēdā .n. librū edidit intitulatum luculactis: totus ē materia huiꝰ qōnis. Querit .n. armentatiue ꝓcedēs vtrū ſit licitū xp̄ianis ſecuiatlr̄is vti. Et ī corꝑe qōnis vbi poſt argumēta ad