Titulus. III.
bn̄ficium. Sꝫ ſi reputaret illud qd̓ ſibi īpenditurnum vt malum ⁊ ſibi nociuium ſic poſſet odi: vel etiam habito reſpectu ad aliud: puta qꝛ ⁊ſi ſibi aliqd̓ bonū fecit eſt ſibi contrariꝰ in aliquovt ſi filius odiat patrē n̄ qꝛ eū genuit: ſꝫ qꝛ v̓berauit. Sic deꝰ odit̉: vel inqͣꝫtū punitor malorum⁊ ſic odit̉ a demonijs ⁊ aīabus dānatis: vn̄ dicit̉Apoc. xvi. de dānatis. Et manducauerūt līguasſuas p̄ dolore ⁊ blaſphemauerūt deū ꝗ hꝫ ptātēſuper has plagas: neqꝫ egerunt pn̄iaꝫ vt darentilli gl̓iam: vel qꝛ īpedit deus aliquos ne impleāſuas voluntates malas diuerſis modis: vl̓ quiaꝓhibꝫ peccata ꝓpter qd̓ praui non ita libere peccant vt cuperent: tum qꝛ momordet cōſcīa: tu qꝛn̄ aſſentitur ab alijs ex timore..§. III.Tertio progreſſus execrabilis ſuperbi notat̉ cum dicit̉. Aſcendit ſemper. Ubi notandum ꝙ. xij. ſunt gradus ſuperbiequibus aſcendit̉ ad ſummum eius .ſ. curioſitasleuitas: inepta leticia: ſingularitas: iactātia: arrogantia: p̄ſumptio: ſil̓ata confeſſio: defenſio peccati: rebellio. libertas ſui: aſſuefactio mali. Et Ber.ī quodam libello eos explanat quo ad ſtatū religioſū. Sꝫ vt cōior ſit materia etiam ad alios extendemus.§. IIII.Eſt ergo primus grarioſitas: que ī hoc conſiſtit dū quis n̄ contentꝰ termīs cognitionis ſibi conuēiētis: querit ſcire vid̓re audire: vel alijs ſenſibus apprehendere que n̄decet̉. Multipl̓r hoc vicio infectū eſt genus hūanum: ⁊ tanto magis quanto minus de eo non facit ſibi conſcīaꝫ. Ut .n. dicitur Eccleſiaſtes. i. Nōſatiatur oculus viſu: nec auris auditu: frequenter quis querit quecunqꝫ oculis occurrunt videre ⁊ audire oīa que dicunt̉. Et breuiter qn̄cūqꝫ quis vtitur aliquo ſenſu non ꝓpter aliquamcām rōnabilem: ſed ſolum vt noticiā hēat de ipſa re obiecta ſenſui: pertinet ad curioſitatem. Cūēt intellectus ſcire querit que ſibi ꝓhibita ſuntvel noxia: vel que ſunt ſupra capacitatem ſuamvt de myſterijs fidei: ⁊ p̄deſtinationē ⁊ hiꝰ: curioſitas eſt vn̄ dicitur. Ecc. iij. Altiora te ne queſierꝭ⁊ fortiora te ne ſcruteris: ⁊ ī pluribus operibuseius non fueris curioſus. Ber. autem ſic ait dehoc gradu. Si videris monachum de quo prius confidebas vbi ſtat: ambulat .ſ. diſcurrendohinc inde: ⁊ oculos inſipienter vagari: caput erectum: aures portare diſtentas: ⁊ moribus exterioris hominis interioris īmutatum agnoſcas: dūenim anima ſui circunſpectiōe torpeſcit in curiaſui: in aliorum curioſam eque facit. Ut quid aūtaudes oculos leuare in celum: qui peccaſti in ceſum: terram intuere vt agnoſcas te ipſum: hecille. Dina filia Iacob qꝛ curioſa fuit ī egrediendodomum vt videret feminas regionis illius conſtuprata fuit a Sichen̄. Gen̄. xxxiiij. .§. V.
Secundus gradus eſtLeuitas .ſ. ad iudicādū facta aliorū: ad loquēad ꝓferēdū ſn̄ias: ad ordinādū noua ad docēalios: ⁊ ſi cōtradicit̉ contentiōes multiplicat.oīa ꝓcedunt cōiter ex nimia ſui eſtimatiōe quſi euangeliū ſit oē qd̓ dixerit vel ſēſerit: ⁊ aluj noſciant ſicut Cayphas cū dixit ī concilio. Uos neſcitis ꝗcqͣꝫ nec cogitatis: expedit vobis vt vnushō moriat̉. ⁊ Pellu iuuenis ꝗ cum vidiſſet treamicos Iob ꝗ eū viſitauerat .ſ. Peliphach Badach ⁊ Saphar diſputantes cum eo ſuperatosductus leuitate ⁊ arrogantia illos conqͣꝫ ignaros: ⁊ ipſe Iob aggreſſus ē diſeū arguens. Sꝫ rephenſus a dn̄o ⁊ ei dictū. c. xxxviij. Quis ē iſte inuoluens ſn̄iam ſermonibusiꝑitis. Ber. vero ſic ait d̓ hoc gradu: ſic orit̉ iſgradu precedenti. Monachus qui ſui neglialios curioſe circūſpicit: dū quoſdā ſuſpicitiores: quoſdā deſpicit inferiores: ī alijs ꝗd viqd̓ inuidet: in alijs qd̓ irridet̉: vn̄ aīus nullacura grauatus per ſuperbiā ad alta ſe erigenmō per inuidiam tabeſcit: mō per excellentiāeriliter hilareſcit: ⁊ qd̓ ſuꝑari dolet: ⁊ qd̓ ſuparſe gaudet: amor ꝓprie excellentie facit̉. Talis īnunc pauca ⁊ mordacia: v̓ba nunc muus verſa: nunc luctu plena. ſꝑ aūt irrōdicit verba: hec ille.Tertius gradus ē xUidens .n. ſuꝑbus ſe ꝓſperari ī tꝑalibrbus laudari: honoribus exaltari: dignilimari: ⁊ quos vult poſſe deprimere in mūter hilareſcit: hoc hn̄s ꝓ magna felicitate ⁊ induſtria ſua: ēt de apertis malis exultans ẜm illd̓ ꝓuer. ij. Letant̉ cum male fecerint ⁊ exultanbus peſſimis: deridentes ⁊ ſubſannantes.tēnētes pauperes ⁊ miſeros: ſicut diues einferno ſepultus: ꝓpterea qꝛ conuiuijs gmendicū lazaꝝ ꝯtepſit. luc. xvi. Procurat altales tripudia: choreas. haſtiludia: luvana ad augendum ſuā ineptaꝫ letioait Iob. xxi. Tenent tympanū ⁊ lyrā et gaudad ſonitū buccine ⁊ in puncto ad inferna deſdūt. Ber̄. v̓o d̓ hͦ ſic ait. Monachꝰ qui duos ſibie gradus aſcendit: cuꝫ gaudium videlicet interpellari triſticia quam de bonis alterius contrahit impatiens ſue humilitatis: pergit ad conſilium falſe conſolationis ex illa parte qua ſui ſibi vilitas ⁊ aliena excellentia monſtratur aſtrigit curioſitatem: vt in quo ipſe videtur excellerenotet: ī quo alter precellat ſemper diſſimilet: ddum euitat qd̓ triſte putatur leticie continiHis itaqꝫ indicijs hic gradus deprehendrari vel nulli gemitus vtputa ſi attendas: atoblitum aūt ablutū a culpis: īſignis ſcurritfronte hilaritatis: vanitas apparet ī inceſſu: pn̄ad iocuꝫ facilis ⁊ ꝓmptus in riſu: ſimilis velice