Capitulum. II.
eſt introducta in penā non ſolum qͣꝫtum ad regimen: qꝛ ēt ante peccatum vir fuiſſet caput mulieris ⁊ gubernator eius: ſꝫ ꝓut mulier ꝯtra ꝓprievoluntateꝫ neceſſe hꝫ voluntati viri parere. Itaꝙ an̄ pctm̄ erat ſubiectio mulieris ad virū ex reuerentia ⁊ dilectione: pꝰ pctm̄ ē ex timore ⁊ ſicſubiectio quaſi ſeruilis ei inflicta ī penā peccati.Hinc Aug. Satis apparet quemadmodū feīasris ſubditas eē ⁊ pene famulas lex voluerit eēores. xxxiij. q. v. hec imago. Ecce quot malaex ſuꝑbia. Un̄ dicit̉. Adaꝫ exemplū meū ab adoleſcentia mea.Capl̓m ſcd̓m de quatuor ſp̄ebꝰ ſuperbie.Eſpeciebus ſudic̄ Gre. in. iiij. li. mora. ꝙ quatuor ſt̄ſpeciēs ſuperbie ꝗbus oīs timor arrogantium demonſtratur .ſ. cum bona a ſemetipſis babere exiſtimant. Aut ſibi datum deſuꝑ ꝓſuis meritis putant. Aut certe cū iactant ſe habee qd̓ non habent. Aut deſpectis ceteris ſingulater videri appetunt. Ecce de his pōt exponi illd̓pſal. xiij. Dn̄e non eſt exaltatum cor meum .ſ. affeido excellentiā inordinate ſupra ꝓpriam meam: ⁊ ſic bona mihi collata mihi attribuendonon a deo recognoſcendo. Quo ad pͥmā ſpecieꝫ.Nꝫ elati ſt̓ oculi mei: oculi .ſ. eſtimatōis ⁊ affectionis non ſunt vltra debitū in altū leuati: bōa quea deo habere agnoſco meritis meis aſcribendocipal̓r quo ad ſcd̓am ſpem. Neqꝫ ambulaui īignis: magnificando ī me vel apud alios bōamea ſpiritualia vel tꝑalia ea non poſſidendo viminus hn̄do quo ad tertiā ſp̄em. Neqꝫ ī mirabilibus ſuꝑ me .ſ. ambulaui eſtimatione: mirabilia⁊ quaſi ſingularia ſuꝑ me exn̄tia pre ceteris ītuēo ⁊ alios ex hoc deſpiciendo. Iō aūt non me extaui aliquo iſtorū modoꝝ: qꝛ vt dixit ſaluatorMath. xxiij. ⁊ Luce. xiiij. Qui ſe exaltat humiliabitur: ⁊ ꝓuer. An̄ ruinam exaltabitur ciuitas.Exaltare eſt reꝫ ex imo ī altuꝫ leuare: qd̓ facit ſuvt pꝫ ex eius etymologia: vn̄ aꝑte figurat̉im de quo dicitur Mar. vi. ꝙ erat eīs veitrariꝰ .ſ. diſcipulis nauigantibus ī mari.Erat eis ventus contrariꝰ: vbi tria notant̉.rimo ꝓprietas ⁊ multiplicitas elatōis: ibi eratindo nocibilitas ſeu malignitas hiꝰ infectionis: ibi contrarius.Tertio remediabilitas eius malignatiōis: ibi eiꝰNā in mari huius ſeculi nauigantibꝰ ventꝰ ſuꝑbie contrariat̉: qꝛ bonis oꝑbus inſidiatur vt ꝑeit vt dicit Aug. Eſt .n. materia venti ẜm Alb. vaor terreus frigidus ⁊ ſiccus ꝗ eleuatur virtuteradij ſolaris: ⁊ eleuatus ⁊ ingroſſatus in aere impellit aereꝫ faciēdo aliqn̄ rumorē qn̄ eſt magnusSic ſuꝑbia ē quedā cogitatio ſubtilis que d̓ ter
ra cordis egredit̉ ſicca hūore gratie frigida charitate: qꝛ charitas non īflatur. i. ad Cor. xiij. q̄ cogitatio calore .i. inordinato amore excellentie trahit̉ ſupra in altum ꝑ eſtimatiōeꝫ ſupra ſe ⁊ rumorem facit ſe magnificando. Hic ē ille ventus figurate ꝗ veniens a regione deſerti: ꝑcutiens domūī quatuor angulis: vbi ſeptē filij Iob cū tribꝰ ſororibus conuiuabant: deiecit eā: oēs oppͥmens ītra exn̄tes. Iob. .i. qꝛ videlꝫ vētus ſuꝑbie miſſusa diabolo ꝑ tēptationem: ꝗ deſertu dicit̉: qꝛ omīgratia derelictus: ꝑcutiens domū mentis ſeu cōſcīe iuſti ī quatuor angulis .i. virtutibus cardinalibus: ſi ei aſſentiat̉ rue̓ facit: ⁊ ſeptē dona ſp̄s ſācti cū tribus virtutibus theologicis figuratis ꝑfilios ⁊ filias extinguit: vt nulla ibi virtus vl̓ gratia viua remaneat vbi ſuꝑbia regnat. Signant̉aūt p̄dicte quatuor exaltationes ſeu ſp̄es ſuꝑbieꝑ quatuor ventos quos vidit Daniel ī mari magno pugnare: vt hētur Dani. vij .ſ. orientalem: auſtrale: occidentalē: et aꝗlonarem.Eſt ergo prmo exaltatio ſeu ſpeciēs ſuꝑbie cū quis ex īordinato appetitu ꝓprie excellentie bonū hītum naturalē vt īgeniuꝫ: intellectū: memoriā: fortitudinē corporpulchritudinem: vel bonū tꝑale: vt diuitias gloriam honorem potentiā: vel ſpale vt gratiā ſcīaſapīam: p̄dicationē: ꝓphetiam ⁊ hiꝰ ſibi attribuūtquaſi a ſe haberet non a deo. Ubi nota ꝙ ſuꝑbiaconſiſtit̓ non ſolū in cogitatione: ſꝫ ēt affectione.Superbus .n. non credit hoc .ſ. qd̓ non ſit aliqd̓bonum in ſe vel ī alio qd̓ non ſit a deo: ſed de bonō qd̓ hꝫ ſeip̄m ita magnificat ac ſi ab alio nō haberet: ſed a ſe. Pro cuius declaratōe ſciendū ẜm.b. Tho. 2ª. 2ᵉ. q. xx. ⁊ ī. ij. ſen. di. xlij. ꝙ eſtīatio rōnis de aliquo bono pōt corrūpi dupl̓r. Uno mōin vl̓i: ⁊ ſic corrumpitur eſtimatio rōnis .ſ. ī vniuerſali qn̄ quis eſtimat vl̓r bonum qd̓ habꝫ nonhabere a deo: ſed a ſe ipſo: ⁊ hoc ꝑtinet ad infidelitatem cum recta fides hēat ꝙ deus eſt actor oīum bonorum. ſcd̓o corrumpitur eſtimatio rōisin particulari ꝓpter aliquā paſſioneꝫ ẜm ꝙ errātqui oꝑantur malum vt dicit ꝓuer. iiij. Sicut verbi gratia: ſi aliquis ſentiret ī vniuerſali fornicationem non eē peccatum eēt infidelis. Non auteꝫinfidelis cenſet̉ fornicator qui fornicationem eligit tanquā bonum ꝓpter concupīe paſſionē. Itaa ſimili ſi quis exiſtimaret vl̓r ⁊ abſolute deumnon eē or̄um creatorem vel hoī gratiam ꝓ meritis dare: eēt hereſis vel infidelitatis peccatum.Sed ꝙ aliquis ꝓpter inordinatum amorem ꝓprie excellentie ita de bōis ſuis glorietur ac ſi eaa ſeipſo haberet: pertinet ad ſuperbiā non ad infidelitateꝫ. ¶ Iſta ſpecies prima ſuperbie pōt figurari ꝑ ventum orientalem: qꝛ ſicut ab oriente oritur nobis lux ita a deo oritur nobis omne bonūgratie ⁊ nature de quo ſuperbus ſe exaltat ſibiattribuendo: de hoc pōt illud intelligi. Honager