Titulus. III.
inquantū .ſ. ꝑ ſuꝑbiam ꝯtemnit hō diuinā legeꝫꝑ quā ꝓhibet̉ a pctō ⁊ ſic ſuꝑbia eſt vicium quaſi generale: ⁊ hꝫ quandā generalitatē ſuꝑ oīa victa. Ad hanc tn̄ generalitatē ſuꝑbie ꝑtinet ꝙ oīaviciā pn̄t ex ea oriri: nō ꝙ ſꝑ oīa ex ea oriant̉. nā⁊ ſi poſſit ꝗs trangredi qd̓cunqꝫ preceptū ex contēptū quod ꝑtīeret ad ſuperbiā: non tn̄ ſꝑ ex contēptū tranſgredit̉: ſꝫ aliqn̄ ex paſſione vel ignorantia ⁊ hiꝰ. Alio mō pōt conſiderari ſuꝑbia ẜmſpem ꝓpriam quā hꝫ ex rōne ꝓprij obiecti: ſic ſuperbia ē ſp̄ale pctm̄. Eſt .n. appetitus īordinatusꝓprie excellentie. Et quanuis ꝗdam ꝯnumeretiter capitalia vicia inquantū ex ea multa generapeccatorū oriunt̉. Gre. tn̄ quē ſequit̉. b. Lho. 2ª2ᵉ. q. cxxxij. ponit eā matrem ⁊ radicē capitaliuꝫdicens. xxxi. moral̓. Radix ꝗppe cuncti mali eſtſuperbia: prime aūt huius ſoboles ſeptē nimirūprincipalia vicia de hac virulenta radice ꝓferūtur īanis gloria. īuidia: ira: triſtitia: auaricia: vetris īgluuies: ⁊ luxuria. Quantū ad tertium .ſ.ꝙ ē pͥmuꝫ pctm̄: pꝫ ex hoc qd̓ dr̄ ecc. x. Initiū oīspctī ſuperbia. ⁊ Thob. iiij. Ab ipſa .ſ. ſuꝑbia ſumpſit initiū oīs ꝑditio: ⁊ Iſido. dicit ꝙ ſicut ſuꝑbiaeſt origo oīum crīum: ita ⁊ ruina oīum virtutumpꝫ hoc: qꝛ primū pctm̄ luciferi fuit ſuperbia: vn̄ d̓eo dicit̉ Iſa. xiiij. Detracta eſt ad inferos ſuꝑbiatua. Et ſil̓r primū pctm̄ Ade ⁊ Eue fuit ſuperbiavt infra declarabit. Ꝙ aūt aliqua pct̄ā ēt dicātuprima: vt cupiditas: apoſtaſia ⁊ inuidia: hoc nonē ſimpl̓r vt ſuperbia: ſꝫ ẜm quid .i. ẜm aliqueꝫ reſpectū. Nā cupiditas dicit̉ prima ſeu primū peccatorū ẜm illud. i. Thi. vi. Radix oīum maloruꝫeſt cupiditas quod eſt verū. ex ꝑte conuerſioniseo ꝙ conuerſio inordinata ad cōmutabile bonūeſt cā oīum peccatorū. Sꝫ ſuperbia eſt cā ex parte auerſionis a deo. prius aūt eſt auerti ab incōmutabili bono qͣꝫ conuerti ad cōmutabile bonū⁊ iō ſuperbia eſt prior cupiditate: ⁊ cā eius apoſtaſia. ī recedere a mandatis dei ⁊ volūtate diciturcā oīum peccatorū ẜm illud Ecc. x. Initium percati hoīs ē apoſtatare a deo: ſꝫ hoc ītell̓r prioritate executionis non prioritate intentionis: ita ꝙprioritate executionis eſt apoſtaſia a deo: que eſtvoluntas non ſubijciendi ſe voluntati diuine: ſꝫprioritate ītentionis ē prius ſuperbia: que eſt voluntas p̄ſidendi. Tho. pͥma ſcd̓e. q. lxxxiiij. Inudia dicit initiū oīum malorū .ſ. in humano genere inuidia .ſ. diaboli pͥus tn̄ in ipſo fuit ſuperbiaSap. ij. Inuidia diaboli mors introiuit ī orbeterrarū. Ex ſuperbia .n. diaboli ſecutū eſt odiumipſius ad deū iuſte punientē ⁊ reſiſtentē ſuperbieſue: ⁊ inuidia ad hoīem ⁊ multa alia. Tho. in. iij..§. II.contra gentiles. c. cviij.uantum ad ſecundupͥncipale. ſuperbia on̄dit̉ eē maximū pctōrū cuꝫdicit p̄s. vſquequaqꝫ .i. maxime inique agebantſuperbi. vn̄ glo. ibi dicit maximū pctm̄ in hoīe e
ſuperbia. Et ad idem facit qd̓ dicit glo. ſupilludp̄s. Et mundabor a delicto maximo: hoc ē a deicto ſuperbie: qd̓ eſt vltimū redeuntibꝰ ad deum⁊ primū recedentibus a deo. Iſido. et in li. de iū.bono dicit. Oī vicio deteriore ſcito eē ſuperbiaſeu ꝓpter qd̓ a ſummis ꝑſonis vel a primimit: ſeu ꝓpter quod ex bonis orit̉. Ꝙ auibia ſit grauiſſimū oīum peccatorū octo rōibuꝓbatur .ſ. rōne auerſionis: oꝑatiōis: ꝑmiſſionivitationis: oppoſitionis: aſſil̓ationis adheſiore iniuriationis. Et. primo rōne auerſionis ꝑbatur ſic. ¶ In peccato mortali attendunt̉ di.ſ. auerſio ab incōmutabili bono. ⁊ conuerſioecōmutabile bonū. lꝫ aūt ex ꝑte conuerſionis adcōmutabile bonū ſuꝑbia non ſit grauiſſimcatorū eo ꝙ excellentia quā ſuperbꝰ inordiappetit non hꝫ maximam repugnantiā ad bvirtutis: tn̄ ex parte auerſionis ſuꝑbia hꝫ mamā grauitateꝫ cuiꝰ rō eſt. qꝛ ī alijs pctīs hō autitur a deo vel ꝓpter ignorantiā: vel ꝓpter īfirmtate aliqua vel ꝓpter ꝯcupīam alicuiꝰ alteriꝰ boni. ſꝫ ꝑ ſuperbia auertit a deo ex hoc ipſo ꝙ nonvult ſubijci deo: ⁊ eiꝰ p̄ceptis ꝓpterea Iac. iiij. dcitur. Deꝰ ſuꝑbis reſiſtit. p̄terea qͣꝫto pctm̄ magisauertit a deo tanto ē maiꝰ: ſꝫ pctm̄ ex ꝯteptūeſt ſuꝑbia magis auertit a deo qͣꝫ pct̄ ex ignotia ī potentia vel concupīa: ergo ſuperbia ē maiꝰContenit .n. deū ſuꝑbus eo ꝙ n̄ vult ſubijci ei ep̄ceptis eius. Scd̓o ꝓbat̉ ſuperbiā eē maximipctm̄ rōne operationis ſic. Illud qd̓ oībus pocatis grauitate donat ⁊ cāt eſt grauiꝰ alijgulā illaꝫ Arꝭ. Propt̓ qd̓ vnūqd̓qꝫ ⁊ illuSi n. quecūqꝫ ſūt calida: ſunt calida īqͣꝫticipāt naturā ignis: ergo ꝑmaxime ignis ē caſꝫ ſuperbia facit hoc. Nā vnūqd̓qꝫ pctm̄ eſt grauius ſi fiat ex ſuꝑbia qͣꝫ ſi ex ignorantia vel infirmitate et ſi ſit pctm̄ infidelitatis qd̓ grauiusdit̉ ex contemptu ſuperbie: ergo ip̄m ē maẜꝫ qd̓ pōt illud exponi pͣs. Superbia eorte oderunt .ſ. deū vt puniente ⁊ ꝓhibente ccutione ſuoꝝ maloꝝ deſideriorū aſcendit ſiper alia vicia. Tertio ꝓbat̉ ideꝫ rōne ꝑmiſſiōisſic. Apud deum ⁊ apud munduꝫ ꝑmittit minimalū vt euitet̉ vel extirpet maius: ſicut ⁊ meocus ſapiens ī remediū maioris morbi patimū in leuiorē morbū incidere: ⁊ deꝰ ꝑmittelveteri lege libellū dari repudij vt vitaret̉ vxcidiū: ⁊ leges humane permittunt meretricine ſequat adulteriū: qꝛ grauiora ſunt hiꝰ. Sꝫ inremediū peccati ſuperbie ꝑmittit deus hoīeꝫ ruere in pctā grauia ⁊ turpia. Tho. vbi. sͣ. vn̄ Iſid̓.li. d̓e ſūmo bono dicit. Qui detinet̉ ſuꝑbia ⁊ noſentit labitur ī caruis luxuriā vt per hanchiliatus confuſionē exurgat. Idē Gre. ī mora.ctans illud Iob. xij. Qui .ſ. deus diſſoluit bum regū .i. permittit frāgi caſtitate ſanctoꝝrecognoſcant ſuperbiaꝫ. Exemplū in vita pade vno qui cum ex magna puritate ⁊ ſanctitate