Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. .II.

detractiōis qͣꝫ furti ceteris ꝑibus ẜm Tho...q. lxxii. ar. iij.. vi. q. i. deteriores. ergo quilibet debeat ꝓuidere cōſeruatōi fame ſue: ar. xij.q. i. nolo. pōt talis differre reſtitutionē vſqꝫ adtp̄s quo non dep̄hēdat̉ ī crīe diffamet̉ ſi al̓ruideri non pōt. Idē dicēdū id qd̓ dꝫ reſtitui poſſit illi reſtitui: niſi faciēdo magnas expenſas ad mittendū ſibi: qꝛ in remotis eſt creditor.Tunc .n. ꝗd agendū eſt hēs.. in. e. ti. c. iij. Et idēdicendū qn̄ muller hēt filiū adulteriū neſciente viro: vel ſuppoſuit ſibi alienū ꝑtū nutriturde bonis viri: vel heres ēt dimittitur: vt filiusꝓpͥus: teneat̉ mater talis oībus que ꝑcepitfilius ille .ſ. putatiui patris: tn̄ debet reuelarefactū qn̄ ex hoc ſequeret̉ ſeu ſeꝗ ꝓbabl̓r poſſetmors ſua: vel ꝓlis talis: vel ēt notabilis īfamīavel alia grauia ſcādala ẜm Rai. et Io. neapoli.īquolibet: de quo hēs.. plene. e. li. ti. i. c. de furto. ibi vide. Alius caſus ē qn̄ ex hiꝰ reſtitutioneſubita ſeꝗ poſſet mors ſpualis ſeu pctm̄ morile ꝓbabiliter ī reſtituēdo: vel familie eius: putreſtituēdo que hēt aliena ad tātā venit panꝑtatevel miſeriā non pōt viuere vel ꝓuidere filijsde victu veſtitū: ſint alicuiꝰ nobilis cōditionis mēdicarenimis erubeſcunt ab limicis adſufficientiā īueniūt: laborare neſciūt: velpn̄t: qꝛ ꝑuuli vel infirmi: ſic reſtituendo exhonit̉ ꝑiculo ipſe familia ſua furādi vel ꝓſtituēdi filias: vel deſꝑatōis vbi retinendo alienū cuꝫipſe ex induſtria ſua ꝓuidet ꝑce ſibi ſamilie: diſponit̉ ad ſatiſfaciendū. paulatim hoc ſētire videtur. Sco. in. 4. Hen. in. 6. quolibe. q. x.xiiij. Et idē videt̉ dicendū ꝗs hꝫ inſtrumētartis ſue: vn̄ ex labore ſuo gubernat ſe ſuos:vēdendo vel tradendo ea vt reſtituat ſuis creditoribus poterit laborare in̄ lucrari: puta libros quo ad iuriſꝑitos medicos: inſtrumentaquo ad artificeſ. Laborādo aūt p̄dictis vltraſuſtentationē ſuā poterit interim paulatī ſatiſfacere. Nec credo cōtra hoc qd̓ dicit. b. Tho.2ᵉ. q. lxij .ſ. ſtatim reſtituendum ē alienū ſimpliciter. Non .n. ita amare verba accipiēda ſuntdicit lex: ſed ciuiliter in ſacra ſcriptura ſtatī dicit̉ fieri qd̓ ī ꝓlixo tꝑe: vt pꝫ Malachi. iij. Statīveniet ad tēplum ⁊cͣ. p̄cipue ex ita vrgenti differtur: vt dictū ē. Pōt ēt multipliciter accipi in iure non ſolū potētia facti: ſed iuriscommoditatis: vt pꝫ. xxij. q. ij. Faciat. ī glo. Hecnon ſunt p̄dicanda ne paret̉ viā detētioni alioꝝad qd̓ nimis ꝑſone ſunt īclinate: ſed cuꝫ magnādiſcretione ī cōfeſſione cōſilijs tractāda: cuꝫmultis circūſtātus cōſiderandis que honeſtentfactū. Ad hoc ēt facit qd̓ dicit Io. neapoli. ī quolibet. ix. q. xxij. Ricar. in. 4. Pe. palu. Queritur .n. vtrū potēti reſtituere maleablata ſtatimſufficiat ad ſalutem relinquere in teſtō hereredes reſtituāt? Rn̄det ad hoc ip̄e. Io. neapoli. hoc ſufficit in duobus caſibus tm̄. Primus

eſt qn̄ habēs male ablata credit vere procerto talis retētio non ſit contra voluntatē dn̄i. Lalis .n. retentio non eſt iniurioſa ſeu iniuſta.lus .n. patitur iniuſticiā volens: vt dicit̉ ī. v. etcoꝝ. Secundus caſus eſt qn̄ talis retētio rei aliene eſt contra voluntatē dn̄i: ſed inordinatā: puta cum non redditur gladiꝰ furioſo repetituſum in furia. hoc .n. iuſte ſit: vt. xxij. q. ij. ne quisEt ſimiliter hoc ē qn̄ aliquis vult rem ſuam ſtatim habere quā retinens poteſt dare ſinertabili damno ſuo: econtra ille cuius eſt potſine damno ſuo incōmodo carere ad tempiExtra iſtos caſus ſufficit ad ſalutemtim reſtituat. Ratio eſt qꝛ de neceſſitateeſt vitare peccatum mortale: ſed non ſoluiferre alienum: ſed etiā retinere: extra predcaſus eſt mortale: qꝛ contra iuſticiam cumat iniuriam proximo: hoc cuꝫ poteſt reſtituvnde non ſufficit ad ſalutem tali relinquereteſtamentum heredes reſtituant: ſed neceſitate ſalutis eſt ſtatim reſtituere ſi poteſt. Sed ſille cuius eſt res ſeu cui obligatur: non potetla re carere ſine incommodo ſuo etiam ad tepus tunc oportet reſtituat etiam cum maīcōmodo ſuo: nec ſufficere: dimitteretum. Tertius caſus excuſās a reſtitutita eſt cum ex hoc immineret periculum mocorporalis. Et pro huius maiori declaratōta ẜm Ricar. in quarto di. xv. ſi ille qui danum ītulit habet aliquid vltra neceſſitatemſtentationis nature qͣꝫuis ſibi neceſſariuꝫctum ẜm decentiam perſone reſtituereter enim licitum eſt de alieno viuere cum ſeculari honore. Si autem habet niſi neceſſarisad ſuſtentationem nature: tunc diſtinguendureſt: qꝛ aūt iſte qui damnum paſſus eſt non indget ad ſuſtentationem nature: eo qd̓ ab eoatum eſt: tūc ille qui abſtulit reſtitueretur: qꝛ ex iure nature licitus eſt vnicuiqꝫ vſpoſſeſſionis neceſſarie ad ſuſtentationem nare. Extrema autem neceſſitas omnia facit cōia.ff. ad. l. rho. l. ij. §. i. Cum in eadem in tex. glo.Aut indiget ad ſuſtentationeꝫ naturlatum eſt: tunc ſubdiſtinguo: quia a.i. dn̄s ipſius rei indiget iſta re ad ſuſtentaſue nature priuſqͣꝫ neceſſaria ad ſuſtentatſit nature illius qui abſtulit. Aut vterqꝫ ētempore factus ē indigens iſta re ad ſuncnem ſue nature. Aut iſte qui abſtulit factidigens iſta re ad ſuſtentationē ſue nature pͥtiiſte a quo ablata ē. Primo ſcd̓o: pōt dine preiudicio iſte qui abſtulit reꝫ iſtā tenereſtituere illi a quo abſtulit: qꝛ nunqͣꝫ fuitlius eam abſtulit: ſed ſemꝑ remanſit iſtuiure: poſtqͣꝫ .n. ſum in ſtatu in quo res mea em̄hi neceſſaria ad ſuſtentationeꝫ nature nonfieri alterius me cōtradicente. Si tertioille qui abſtulit reſtituere tenet̉: qꝛ ab iſto