Capitulum. VIII.

quo facta eſt ſibi neceſſaria ad ſuſtentationemnature: cū tunc illi a quo ablata eſt non eēt neceſſaria: acꝗſiuit ius in illa re ille ꝗ abſtulit. Et ideoquanius dānum paſſus veniat poſtea ad ſtatuꝫin quo res ſibi ablata eēt ſibi neceſſaria ad ſuſtētationeꝫ nature non ꝓpter hoc hꝫ maiꝰ ius ī iſtare qͣꝫ iſte ꝗ eā abſtulit: niſi iſte ꝗ eā abſtulit deuēiſſet ad ſtatū ī quo ampliꝰ iſta res nō eēt ſibi neceſſaria ad ſuſtentationē nature. Idē ꝑ totū Pe. depalu. ī quarto. ⁊ Sco. Ex dictꝭ hoꝝ ꝙ tales quipn̄t reſtituere: ⁊ ſi retineant ſibi quodammō neceſſaria ꝓ ſuſtentatione ſui ⁊ familie ad vitandūmulta picula aīe ⁊ corporis que veriſil̓r ſeꝗ poſir bonis ſuis cedendo ⁊ oībus ſe ſpoliando ꝓq̄ne fienda: qd̓ fortetutius eēt .ſ. reſtituere ⁊ꝯfidere: ēt ſi oporteret mendicare ẜm Rai.d hoc non videt teneri de neceſſitate ſalutis.n̄ non debent tales ita laute viuere: ⁊ pōpoſefiri cū familijs ſuis: ⁊ filias ſuas cū magnistibus nuptui tradere ſicut ſi non eēt obligadreſtitutiōeꝫ: ſꝫ parce viuere ⁊ paruas dotesdere: ⁊ ſi non pn̄t nobili vel mercatori nuptuire: artifici ⁊ plebeo debent tradere: ⁊ alia ſuꝑlia reſecare. Cum multa ergo prudentia hoc neuꝫ agendū eſt: cū efficaciter vidēt̉ facere qd̓uendū: ⁊ ī alijs bn̄ ſe habere: ⁊ cuꝫ tiedo pn̄t abſolui ⁊ cōicari. Qui aūt eteo qd̓ pn̄t ſemꝑ ꝓcraſtinant ⁊ annuatiꝫ reperꝑmittere confeſſori reſtituere ⁊ poſtea nō fait: non vident̉ abſoluendi niſi priꝰ faciant vl̓nant efficaciter negociū vt hēat executiōeꝫminus ei ꝑmitti dꝫ cōio ſumi qͣꝫtum diat ad conſiliū confeſſoris. Nā quantumſacerdotem ꝗ hꝫ cōicare: cū ille ſe ī manifeſtogerit: ad hoc ꝗd iuris hēs. jͣ. in tertiā parte. Devſurarijs aūt manifeſtis quō ſit agendū cū eis īreſtōne ⁊ collatione ſacramentorū: hēs sͣ. e. ti. c.de vſuris. Poſſent ēt tales petere remiſſionema creditoribꝰ: quā ſi ſponte ⁊ ſine fraude obtinētnō ampliꝰ ipſi obligant̉: nec ēt pauꝑibꝰ illa remiſſa eis dare tenent̉. Non tn̄ decēs eēt vt diues apauꝑe ⁊ īdigens parū a multo indigente peteretliſſionē. ¶ Querit̉ vtrū ep̄s elapſis tribꝰ vetuor annis poſſit agere contra heredes velpoſſeſſores bonorū quondā illius qui in teſtamento reliꝗt mille libras ſoluendas noīe vſurarū īcertarum cū de extorſione dictarū vſuraruꝫnon appareat niſi ꝑ confeſſionē dicti teſtatorisⁱRn̄det Lau. de ridol. i tractatu de vſuris pꝰ Fede. ꝙ cū actio que cōpetit ex teſtō: vel conditio c̄competit ep̄o ꝑ l. nulli. C. de ep̄i. ⁊ cle. ſintⁱ ꝑſonales: ⁊ per ſpaciū triū annoruꝫ claudant̉ per ꝯn̄sC. de p̄ſcrip. xxx. vel. xl. annorū. Iō contra heredes bona fide poſſidentes que ſemꝑ p̄ſumit̉ nōcompetit actio ad dictas mille niſi ꝓbaret̉ malāſidem heredem hūiſſe ⁊ ſciuiſſe viciū ⁊ crimendefuncti: quo caſu dꝫ intelligi. c. tua nobis. cū ſi.Et idem ſi de extorſione appareat per aliud qͣꝫ ꝑ

teſtm̄. Quo aūt ad poſſeſſores bonorū per quosꝑ teſtatorē vel eius heredē bona alienata ſunt n̄ē aliqd̓ dubium ſi poſſederunt ſpacio. x. annorūqꝛ actio perſonalis nō cōpetit contra ſucceſſorēſingulareꝫ: vt. l. i. §. heres. ff. ad trebell̓. Nec obſtāt pͥmo dicta .ſ. ꝙ actiones ep̄o cōpetentes durent quatuor annis: qꝛ intelligit̉ hoc de actiōibꝰcompetentibꝰ ep̄atui vel eccl̓ijs. Sꝫ hic non competit actio ep̄o vt ep̄o ſed vt īconomo ⁊ admīſtratori bonorū pauperū. Querit̉ ꝗd ſi premiſſo generali edicto ꝙ quicunqꝫ dederit vſurarū noīealiquid tali veniat infra tot dies ⁊cͣ. Si nemo venit nec aliquas certas ꝓbauit vſurarius īfra terminum ad id ſibi ſtatutū lataqꝫ eſt ſn̄ia per ep̄umdeclarans illas eē īcertas: vtrū vſurarius ſit tutus ſi poſtea appareāt ꝑſone certe ꝗbus reſtō eſtfienda. Fede. ī opere ſuo ſentit ꝙ ſic: ēt quo ad illos ꝗ tunc erant exͣ dioceſim. Fatet̉ tn̄ ꝙ talibuscompetit remediū. Sꝫ cogita dicit La. an̄ ſit verū ⁊ contrariū practicat̉ qn̄ non ē determinatuꝫꝙ oīa veniant ſub noīe īcertorū: hoc eſt qn̄ nō fittaxatio vere ⁊ ẜm quantitate ad quā aſcendunt:ſꝫ minor ⁊ ẜm ꝙ īter eos cōuentu ē. Et de hoc iudei ꝓ cuiꝰ ſn̄ia alio non dato p̄ſumitur conſtat legitime. An aūt talis practica ſit iuri cōſona tu ipſe vide: ꝓmpti ſunt ep̄i ad eius obſeruantiaꝫ: qꝛꝓ ſe ipſis incerta īburſant nec ad illoruꝫ voluntreſtitutionem venire vel teneri: ſꝫ ſit certa taxatio ẜm conuentionem ẜm ꝙ moris eſt: que tamēan de iure poſſit fieri videndū eſt. Notāduꝫ etiam ẜꝫ Archi. ꝙ ſi aliꝗs decedens relinquat ſibiheredem ex teſtō vel ab īteſtato: ⁊ ordinauit quēdam executorem tm̄ ad emendā ſuorū foris fcōrum: qui decedens tꝑe mortis ſue creditoribustenebat̉ ⁊ iam termini ſolutionis ſue fluxerant.Iſte executor debitum huius ſoluere tenetur: etpōt conueniri: qꝛ elapſis terminis ſolutionis cepit iniuriari creditoribus ī non ſoluendo defunctus. Ex precepto aūt dn̄i ſolutio eſt facienda: ar..xi. q. i. magnum. xxiij. q. fi. c. tributuꝫ. quare peccat ī termino ſoluendo: tum qꝛ frangit ꝓmiſſumexͣ de pac. c. i. ⁊. ij. tū qꝛ illo elapſo inuito dn̄o detinet alienum. ff. de excep. doli. l. ij. §. circa. Et hoctenent quidam vt .ſ. noīe foris factorum hoc caſu veniant debita quorum terminus ſolutionistempore mortis lapſus erat ⁊ ꝓ illis agi poſſit.Secus de debitis quorum terminus non aduenerat: ⁊ ita notatur in Specū. Rica qualiter ī iudicio ſcriptura ꝓferri. §. nunc vero. De eo demuꝫcui datum eſt aliquid per errorē dicit Io. de. rip.in tractatu de contractibus ꝙ in tali datōne auteſt error perſone: vel eſt error fortune: vel alteriꝰconditiōis appoſite. Si primo mō puta intendodare petro ⁊ do martino tunc martinus teneturacceptū reſtituere vel dāti vel illi cui intendebatdare: ar. xxix. q. i. §. primo. Si vero error fortūeputa intendo tibi dare et pauperi et tu es diues:dicitur ꝙ ſic acceptuꝫ tenetur reſtituere dāti vel