Titulus. II.
nare libere poteſt: quia detentor bonorum ſuoꝝparatus eſt reddere: talis inſtantia nihil valꝫ: qꝫreſtituendus certificari nō poteſt ꝙ talis habēsſua male ablata ſit paratus ad ea reſtituēduꝫ: niſi ea ſtatim cum poteſt reddat: vel ꝓ eis reddendis ſufficientem faciat cautionem: quod pertīetad ſecundam ꝓpoſitionem. Naꝫ et ſi videanturaliqua ſigna quibus paratuꝫ ſe oſtendat ad ſatiſfaciendum: non ꝓbant̉ eē ſufficientia cum illisvti poſſit ita ꝗ non hꝫ ītentioneꝫ reſtituendi ſicutille qui habet. Et talis alienorum detentor iniuſtus cui donatio fit ante reſtitutioneꝫ: non poteſteam vt verā donationē acceptare cū bona ꝯſcīaAd qd̓ rn̄det̉ ꝙ non ſolum donari pn̄t res habite: ſꝫ iura ⁊ actiones ⁊ que ſꝑant̉ haberi: nec ꝓpterea pōt dici non eē donatio libera: qꝛ res nonactu hētur. Et cum negociū agat̉ ⁊ diſcutiat̉ ẜmforū conſcīe: vbi credēdū eſt cuilꝫ ꝓ ſe ⁊ ēt ꝯtraſe ⁊ nemo ſit arbitrādus īmemor ſue ſalutis: vtdicit̉ .i. q. vij. Sancimus. ex quo debitor offert ſeparatū ad reſtituendū ſi vult: rogat tn̄ vt donetnon coactus non deceptꝰ ſꝫ ſpontaneꝰ: pōt ſibi ꝑſuadere ⁊ credere libere donaſſe: p̄cipue cū nonegeat multū. Nec p̄ſumit̉. ꝗs de facili iactare ſua⁊ donare. Sexto ꝙ non poſſit tolli ꝑ viā renūciationis ꝓbat ſic. Ubi renunciatio non hꝫ locuꝫobligatio tolli non pōt ꝑ viā renunciatōis: ſꝫ an̄qͣꝫ fiat male ablatoꝝ reſtitutio non pōt ille cui fieri dꝫ reſtō renunciare: ergo non pōt tolli obligatio detinentis īiuſte aliena ꝑ viā renunciationis.Maior ē nota. Minor ꝓbatur. Nā renunciatioilla que fit a ſpoliato anteqͣꝫ reſtituat̉ ipſa decernit̉ nulla eē ſicut. iij. q. i. ep̄is. ⁊ exͣ d̓ reſti. ſpo. c. ſolicite. ⁊ hoc iō qꝛ non p̄ſumitur libere fieri: qꝛ nōeſt veriſimile ꝙ ſponte iuri ſuo renunciauerit orenunciat ſpoliatus: ſic in ꝓpoſito videt̉ dicēdūꝙ renuncians creditor non reſtitutus non videtur ſponte renunciare: ſed vt coactus ⁊ hiꝰ. Acqd̓ rn̄detur ꝙ ea que continent̉ ī dictis. c. habētlocū in foro contentioſo vbi ꝓcedit ꝑ p̄ſumptionem. Sꝫ in foro conſcīe ēt ſpoliatus pōt renuncare iuri ſuo: vt in ꝓpoſito. Preterea eo ipſo ꝙ oſfert ſe ei ad reſtōnem ſi vult iam reueſtit ⁊ reſtituit eū iuri ſuo. Septimo ꝙ non poſſit tolli perviā conuenientie aūt diſcretōis ꝓbat ſic. Suppeſito dicto regule pctm̄ li. vi. Obligatio illa qua iniuſtus detentor alienorū eſt obligatꝰ ad reſtituēdū: neceſſarie eſt ꝙ tollatur ꝑ viā reſtōnis: vl̓ alam viā eꝗpollentē. Et querendo que ſit via eꝗpollens reſtōni: ſi dicat ꝙ ſit viā remiſſionis vedonationis: ſeꝗtur īter alia iſtud īconueniens ꝙpōt dici reſtitutio: ⁊ tn̄ ī poſſeſſione mīme poſitꝰquod pꝫ eē falſum ꝑ id qd̓ hētur. ff. de ver. ſig. l.plus eſt. Dicit̉ .n. ibi ꝙ reſtituere ē non ſolū pn̄tiārei p̄bere ſꝫ ēt poſſeſſorem facere: fructuſqꝫ reddere: quapropter nll̓s pōt dici reſtitutus niſi inpoſſeſſione fuerit conſtitutus. Si ergo remiſſioque fit an̄ reſtōnem eꝗpolleat reſtōni ipſi: ſequet̉
hoc īconueniens ꝙ ētᶻ non poſitus in poſſeſſiōedicet̉ reſtitutus. Sꝫ ad hoc rn̄det̉ ꝙ in foro ꝯſcīe⁊ ab Augu. non ſumit̉ ita ſtricte reſtō ſicut in foro contentioſo ẜm iura. Nā quōcunqꝫ īpleat̉ voluntas creditoris a debitore dicit̉ reſtitutō factaEt cū quis cedit bonis ēt anteqͣꝫ ponat eos ipſeſſionem reſtituit quo ad conſcīam. Qd̓ exdicit p̄fatus Gerardus .ſ. ꝙ non ſufficit remiſſionec pōt liberari niſi reſtituat ſi pōt videt̉ haberlocum qn̄ remiſſio fieret non libere ⁊ ſincere ſecremittens īduceret̉ ad hoc vi: fraude: vl̓ timoreſeu deſperatione .ſ. nil in̄ conſequendi. Hanc edem qōnem formans Lau. de ridol. in tractatude vſuris: pͥus recitat opinionem doc. dicit. Giſecunda in regula peccatum tꝫ ꝙ ſic. Sꝫ Di. ibcontra .ſ. ꝙ non ſufficit niſi pecunia ſit parata reſtitutioni. Quorundā v̓o theologoꝝ opinio fꝙ etiam non ſufficit ꝙ res ſit parata reſtituti.ſed oꝫ ꝙ offeratur. Io. an. ibidem ſuper glo. demum aſſumit viam mediam dicens ꝙ aut geriī mente vſurarius reſtituere: ⁊ tunc remiſſioſficit. aut non: ⁊ tunc ſecus. Sꝫ Fede. de Senioꝑe ſuo firmat indiſtincte opiniōem glo. ſupracte ſic dicens. Si is cui reſtitui debent pecivel male ablata: non coactus vel deceptus:circunuentus ⁊ omni dolo vi ⁊ calliditate ⁊ metu ceſſantibus ēt precibus vel ſeruiciorum exhbitione īductus: pecuniam ſibi debitā non ablatam nec reſtōni paratā vſurario dimittat: liberatus ē vſurarius a reſtōne non tn̄ a peccato qd̓ cōtraxit exercendo vſuras: niſi d̓ illo peccato pn̄iagat. Pōt etiam dici qd̓ plus eſt ꝙ ſi vſurario ꝑſeuerante ī crimine ⁊ non diſpoſito ad aliquā reſtitutionem: is qui debet recipere vſuras remitat illas ꝓprio motu vel ad petitionem vſurari.liberatus eſt vſurarius a reſtitutione rei: ⁊ ſi nōa peccato: qꝛ de hoc oportet ſatiſfacere deo ꝑ penitentiam: hoc ille. Hanc opinionem firmare vdetur Poſti. in ſum. ⁊ Archi. de vſuris in. c. qͣꝫqͣꝫ:li. vi. ſuper verbo ſatiſfactum dicens. Satiſfciaccipimus quōcunqꝫ voluntati creditoris ſatfiat. Idem Lapus de caſti. Ideꝫ Goſ. ⁊ Guil. demum inde Lau. ſic concludit. Ut tollatur oīoīs dubitatio an ſit vel non ſit liber animꝰ rententis: ⁊ per conſequens clara conſcīa vſurar⁊ vt facilius īducantur homines ad contriti⁊ de cetero a talibus abſtineant: cautuꝫ eſt precare ꝙ non ſufficit remiſſio facta quanuis ſedponat ad ſatiſfaciendum ſi non remitteret cretor: ⁊ cautius ꝙ oportet ꝙ pecunia ſit reſtitutiparata: ⁊ cautiſſime ꝙ offeratur pecunia: vel oplus eſt ꝙ ponatur in manibus creditoris. Secde iure etiam in foro conſcīe: puto illam glo. cuiopinionem ſeꝗtur Fede. vt dictum eſt eē veriſſimam cū ad hoc inducit ipſe Fede. plures rōnesEt prima eſt talis. In maioribus criminibuscut eſt in crimine furti vel rapine vel violentre furtiua vel rapta remanēte apd̓ furē ⁊ rapto.