Titulus. II.
bonoꝝ ſuoꝝ. Si vero defuncius ī morte omniabona ſua legauit pauꝑi bus ⁊ pijs locis: ꝗbus illa legata ſunt acquiritur ius in bonis defūcti pn̄tibus ⁊ futuris: vn̄ eis dꝫ reſtitui. In tertio caſucum .ſ. eſt diſpenſator rerum vt ep̄i ⁊ alij eccleſiarum prelati ⁊ gubernatores hoſpitalium: diſtinguendum: qꝛ cum dant aliqua alijs: aut dant debonis ſuis ꝓprijs .i. patrimonialibus vel per induſtriam acꝗſititis .ſ. ſcripture doctrine: ⁊ hiꝰ: etde huiuſmodi dando ꝗbuſcunqꝫ etiaꝫ malis: vtmeretricibus ⁊ hiſtrionibus: qͣꝫuis grauiter pecent: vt illud di. lxxxvi. c. Donare. tn̄ non tenēturad reſtitutionem: nec illi qui hiꝰ recipiunt ab eisẜm Rai. ⁊ Guil. Aut dant de fructibus eccleſiarum ſuarum ⁊ locorum piorum ad menſā eoruꝫſeu vſum ſpaliter deputatis: ⁊ tūc etiaꝫ male vtēdo ⁊ dando male faciunt: non tn̄ tenent̉ ad reſtitutionē ipſi nec illi qui recipiunt ab eis: niſi reciperent ꝑ extorſiones fraudes ⁊ violētias ⁊ tunctenerent̉: ⁊ hoc ẜꝫ. b. Tho. 2ª. 2ᵉ. q. lxij. ⁊ ẜꝫ GuilAut dant de bonis eccl̓e deputatis ad cultū diuinum: vel capitulo diſtribuendis: aut pauꝑibuserogandis ſpecial̓r: vel etiā cū ſimpl̓r committit̉ſue diſpenſationi ſine diſtinctione ſibi deputatorū ad vitā ab alijs. Et tunc ſi dant cā neceſſitatisſeu elemoſyne bn̄ faciūt: nec ipſi tenent̉ nec quirecipiunt ad reſtituendū: niſi darent de his queſunt diſtincte deputata clericis: qꝛ tunc tenerent̉eis de eo qd̓ abſtulerunt ab eis: quia non eſt danda elemoſyna de alieno. xiiij. q. 7. neqꝫ. Si dant.ꝑſonis honeſtis ꝓ patrocinio ⁊ labore quem impendunt eccleſijs: etiam laudabiliter faciunt: ethoc ẜm qͣꝫtitatem laboris ⁊ induſtrie. Eccleſiaſticis enī vtilitatibus d̓ſeruientē eccleſiaſtica oportet remuneratione gaudere. xij. q. ij. c. quicunqꝫNec ergo p̄lati dātes nec recipientes pro hiꝰ tenentur in aliquo reſtituere. Sꝫ ſi dant rōne parentele cum tn̄ non indigeant: vel cā fauoris humani erga pͥncipes: niſi facerent ad redimendavexatione ſuam quo ad tyrānos vel ſimiles vedant cauſa turpitudinis vt meretricibus ⁊ hiꝰ:tenentur ad reſtituendum qd̓ ſic male dederuntnon ꝗdem de bonis eccleſie: ſꝫ de ſuis patrimōialibus ſi hn̄t vel ꝑ induſtriā acꝗſitis. Illi etiaꝫ ꝙſic talia que alijs debebant̉ male accipiūt: debetreſtituere: niſi ipſe ꝗ dedit ſatiſfeciſſet: hec Tho.vbi ſupra. Debent aūt dare vel ſucceſſori eius ꝙdedit: vel in vtilitatē eccleſie conuertere cū lniaſuꝑioris: vel pauꝑibus erogare ſi illa pauꝑibusdepebant̉. Qui aūt recipiunt a religioſis ꝓpteriniuſtam cām vel ſine ln̄ia ſuꝑioris debent reſtituere p̄lato ipſius monaſterij vel conuentui: velalias ī vtilitatem eccleſie ⁊ monaſterij expēderep̄cipue ſi ipſe prelatꝰ fuit ꝗ male dedit. In oī aūtcaſu ex ſupradictis debet ita fieri ꝙ pctm̄ cuꝫ eſtoccultum non māifeſtet̉: ⁊ ita ꝙ non ſequat maius ſcādalū: ar. di. xiij. duo. Qui aūt tenēt̉ alicuieccleſie vel loco pio: debent id dare gubernatori
ſeu rectori loci: niſi ille rector non haberet iuſtūtitulum ſeu vſurpatū: vl̓ probabl̓r credat̉ malevſurū: tunc .n. poſſet in vtilitatem illius loci conuerti vel ſucceſſori reſeruare.¶ Capitulum ſextum Cur fienda ſit rolliturio.Uātuꝫ ad ſextuꝫ.ſ. cur ſit fienda reſtitutio. Ad hoc pͦTho. 2ª. 2ᵉ. q. lxij. aſſignat rōnem vdelꝫ qꝛ reſtitutio ē actus iuſticie. Ad iuſticiā aūthn̄dam ⁊ exercendā quilꝫ tenet̉. Conſiſtit aūt inſticia in quadā equalitate que tollit̉ ꝑ vſurpatōnē ⁊ detentionē rei aliene: ⁊ reparari nō pōt nitꝑ iteratam dationē ſeu ꝑ aſſignationē rei ei cuerat ſi pōt: ⁊ iō tenet̉ reſtituere. Sꝫ nota ꝙ ſicꝗlibet ꝗ eſt ſui iuris pōt donare rem ſuaꝫ itaꝑet remittere ſibi reꝫ debitā gratis ⁊ relaxare ſuodebitori. Que remiſſio ſiue donatio libere factaſine fraude ⁊ coactione poſtqͣꝫ facta eſt ex pn̄iarreuocat̉ vt dicit Rai. ar. vij. q. i. qͣꝫ ꝑiculoſū.ſciendū ꝙ illi ꝗ ponunt ſe ī manibus credito.ꝓmittendo ſeu offerendo ſe ad danduꝫ qd̓rent: rogantes tn̄ vt totū vel ꝑtem dimittanon intendūt reſtituere: īmo ſperant ꝙ prondico ꝗetabunt̉: al̓s ſe non ponerēt ī manibꝰ eoa peccato ꝗdē rapīe vſure ⁊ hiꝰ: vel alterius nle vſurpationis non ſunt abſoluti: qꝛ pctm̄ ꝑpenitentiam ⁊ confeſſionē dimittit̉ quā illi verannon hn̄t. Sꝫ vtrū ſint abſoluti a debito vel obligatione reſtituendi diſtinguendū eſt ẜm Eordi. here. ī quolibeto: qꝛ ſi creditor propꝫlūtate ⁊ liberalitate dimiſit ⁊ dōauit n̄ curās ꝙꝗd debitor ītenderet: non tenet̉ ipſe debitor amplius reſtituere ſi hoc ei dare conſtat. Secus aūſi creditor ſit deceptꝰ vel coactꝰ vel deſꝑatus .i. qꝛnunqͣꝫ eſtimabat ſe ab eo illud debituꝫ pobere: vel non poſſe habere totū: ⁊ iō potiluit habere ꝑtem qͣꝫ nihil: dubitās ne nihil habret ſi totū vellet. Talis .n. remiſſio non vꝫ: ⁊huc obligat̉ ad reſtituendū. Sꝫ qꝛ hec matmultū vtilis eſt ⁊ neceſſaria ſciri ⁊ ī frequēti practica: iō ſerioſius ⁊ pleniꝰ tractanda: ⁊ quid ſentiant doc. in hac referendū. Cū ergo querit̉ vtrivſurario vel cuicunqꝫ alteri qui hꝫ aliena ſufficiat in foro conſcīe remiſſio ſibi facta ab his a quibus extorſit vſuras vel alia male ablata: vel heredibus eorū ſi illi non viuunt? Rn̄det̉ diuerſimode a diuerſis: vt pꝫ in. §. ſe. Gerardus de Snis ordi. here. aſſerit ꝙ hn̄s mala ablata niſi recdat aūt ſufficientē faciat cautionē non pōt liberri a ſua obligatione per alium modum cum paliquo mō reſtitnere. Nec .n. pōt d̓obligari. Pmo per viam remiſſionis. Scd̓o nec per viā ſatiſfactionis. Tertio nec ꝑ viā liberationis. Quato nec per viam tranſlationis. Quinto non ꝑ vidonationis. Sexto non per viam renunciatiōis.