Capitulum. V.

pecuniam receptaꝫ pro hoc reddere debent: vepauperibus erogare: niſi data fuiſſet per modūponi ⁊ liberalitatis: ⁊ p̄cipue poſt liberationē: qꝛrunc retineri poſſet: ar. i. q. ij. ſicut ep̄m. Et ſimiliter ſi interceſſores nō ſunt officiales ſalariati: ſꝫpͥuate perſone laborando pro hiꝰ iuſta liberationeiuſte faciunt: ⁊ qd̓ eis datur retinere valent.Item de pecunia data pro adulterio cōmiſſo vicōmittendo qͣꝫuis ꝗdaꝫ dicant ꝙ dꝫ dari non exꝗ dedit nec ſibi retineri: ſꝫ ei dari in cuius iniuriindata eſt .i. marito ſi vxor eius commiſit aduium ex quo pecuniam hūit: videtur ꝙ potiusari pauꝑibus: niſi ille maritus eſſꝫ pauropter paupertatē poſſet etiaꝫ confeſſornulieri tanqͣꝫ pauperi dimittere. Et ſimiliterommittente adulterium quo ad vxorēentem. Et videtur eē ī hiꝰ quaſi idē iusde turpi lucro ⁊ meretricio: qd̓ etiaꝫ pōt reſic acquiſitum: niſi ꝙ leges prohibent adt: non autem ſimplicem fornicaeretricia. Nihilominus de pecuniaadulterionil ſtatuunt ſicut de pecunianiaca ⁊ alijs hiꝰ: vnde pauperibus erogaripotius inducendi ſunt. xiiij. q. v. nō ſane. .§. II.De acquiſito per ludos fortune extra caſus in quibus dꝫ acꝗſitumdꝫ pauperibus erogari: qn̄qꝫ etet ſibi retineri. Sed de hoc plene habes.sͣ. e. li. ti. i. c. xxiij. De illicite acquiſitꝭ pͥmo modo.i cum debetur illud acquiſitum ei a quo acquiſitum ē: vt in furto: vſura: rapina: ⁊ hiꝰ regulareeſt ꝙ huiuſmodi reſtituenda ſunt ſpoliatis: ſiueſint dn̄i illarum rerum: ſiue ad eos ſpectet dummodo conſtet rē non fuiſſe ſubtractam ſeu ablatā vt accidit in pignore: d̓poſito cōmodato: ⁊ hiꝰlicet enim tales qui habent pignora depoſita ethuiuſmodi: non ſint dn̄i ipſaruꝫ rerum: tn̄ ex honeſta cā illa tenent: iō eis debent. reſtitui taliā ablata vt dn̄is ipſarū rerum: ⁊ ſic intelligitur illud.iij. q. i. Reintegranda ſunt oīa ſpoliatis. ⁊ de reſti. ſpō. per totū. Si autē res ablata eſt ab eo quiiniuſte habuerat puta per furtum vel rapinam:reſtituenda eſt dn̄o rei non illi furoni. Quanuisnale faceret talis reſtituendo furoni a quocceperat ⁊ non dn̄o rei ipſius quem nouit:nGuil. liberatus eſt a reſtitutionis obligati: qꝛ repoſuit rem in priſtinum ſtatum. Quidātn̄ dicunt ꝙ illud qd̓ acquiritur ex vſura mentali tm̄ non debet illi reſtitui qui d̓dit: qꝛ id a ſe voluntarie abdicauit: nec tn̄ ſibi debet retinere: ꝙcontra legem accepit: extra de vſu. Cōſuluit. Sꝫdebet pauperibus erogari: ar. ad hoc extra d̓ homi. c. ſicut dignum. de vſuris. cum tu. Sed iſta iura inducta vident̉ eē contra talem opinionē. Nāibi dicit̉ ꝙ debent ablata reſtitui eis quorum fuerunt ſi reperiunt̉: vel heredibus eorū. Nec aliqd̓ ius nec aliquis doctor ſolennis facit iſtā diſtī

ctionem inter vſurā mentalē ⁊ pactionalem: vt pͥma debeat reſtitui ei qui dedit. ſcd̓a non: ſed pauperibus erogari. Sed ſicut indiſtincte dicit Augu. de acceptis ꝑ furtum vel rapinam ꝙ debentreſtitui non dari pauꝑibus ſic inꝗens. Qui ꝯtraius ſocietatis humane: furtis: rapinis: īuaſionibus opp̄ſſionibus aliqua abſtulerunt reddēdapotius qͣꝫ donanda cenſemus exēplo Zachei. xiiij. q. v. non ſane. Ita ⁊ indiſtincte dicit idē de vſuris. Nolite facere elemoſynā de vſuris. q. e. quaſi diceret hec reddenda ſunt non pauꝑibus danda: cū .ſ. inueniunt̉ qui dederunt ipſas vſuras.Et cum dicit̉ ꝙ ꝗ dedit vſurā voluntarie illuda ſe abdicauit. Rn̄deo ꝙ ſi dedit ex liberalitate⁊ ꝑ modū doni verū eēt: ⁊ tunc recipiēs hoc ſciēſnon tenet̉ reſtituere: nec ēt pauꝑibus dare. Sedſi dedit rōne mutui pͥncipaliter non illud abdicauit voluntarie ſupple ſed conditionate ne mutuans reputaret ſe grauatū ⁊ iſtū ingratū: ⁊ ſic aliavice non īueniret mutuū: ⁊ iō ſibi dꝫ reſtitui vſura. Si aūt nil accepit vltra ſortē qͣꝫuis hoc intenderet: in nullo tenet̉ nec illi nec pauꝑibꝰ. Ad hocfacit qd̓ dicit̉ in directorio iuris. Ibi enim dicit̉ꝙ vſurarius mentalis inducendus ē in foro penitentiali: vt reſtituat ꝑ. c. cōſuluit. de vſuris. Etſubditur infra ꝙ in foro eccl̓e vſurariꝰ mentalisiudicandꝰ eſt male agere: ⁊ ē inducendus nō cōpellendus: vt ſic accepta reſtituat: nec tanqͣꝫ vſurarius ē puniendꝰ in foro iudiciali: ſꝫ quo ad deum re vera vſurarius ē: ⁊ tenet̉ reſtituere ſic accepta: ⁊ ſic intentio cuꝫ effectu facit vſurariū: vtin dicto. c. conſuluit. ⁊. xiiij. q. iij. c. Si fenerauerꝭhec notant Ber. Inno. Ho. ⁊ Goſ..§. III.Pro huiuſmodi auteꝫmaiori declaratione. Sciendū ꝙ in re que dꝫ reſtitui: tripl̓r aliꝗs pōt ſe habere: qꝛ aut eſt verusdn̄s: aut heres eius: aut ſolū diſpenſator eſt circa ipſam rē. In primo cāu .ſ. cū eſt verus dn̄s reiablate dꝫ ſibi reſtitui ſi pōt. iij. q. i. reintegranda.⁊ fere ꝑ totam qōnem. Et hoc niſi iuſto bello veliuſto edicto imꝑiali vel eccl̓aſtico ille cui res ablata ē priuaret iure rehabendi ſimpl̓r ⁊ ad tēpusNā cum ꝯtingeret hoc: puta qꝛ tanqͣꝫ hereticuscondēnatus eſt dn̄s rei: vel de crimine leſe maieſtatis conuictus in ꝗbus caſibus oīa confiſcant̉poſt ſn̄iam ſuꝑ hoc non ſibi ſed fiſco debent oīaſua applicari: extra de hereti. Excōicamꝰ. In ſuper ſi dn̄s rei ablate non hꝫ adminiſtrationeꝫ bonoꝝ ſuoꝝ vt pupillua dꝫ illud reddi tutori vl̓ curatori. In ſecūdo vero caſu: cū .ſ. eſt legitimꝰ heres ſibi debent ablata reſtitui: ſed cū diſtinctionetali ẜm Rai. qꝛ ſi heredes ſunt plures vnicuiqꝫẜm ꝓportionem ſue hereditarie ꝑtis reſtituendūeſt. Si aūt heres in aliqua determinata ꝑte ⁊ qͣꝫtitate conſtitutus ſit ꝓuta in centum: vel etiam indomo ⁊ non plus: tunc reſtitutio non fiet herediſꝫ illi vel illis ꝗbus teſtator cōmiſit diſpenſatōeꝫ