Titulus. II.
retineri ad vſum ſuum: ſed debent pauperibuserogari. Licet hec diſtinctio videatur eſſe probabilis: tamen qꝛ pene ſūt reſtringende nō ampliande. Et qui nimis emungit elicit ſanguineꝫcredo ꝙ ī p̄dictis oībus cāib ⁊ ſimilibus bonūeſt ⁊ ſalubre ꝙ penitens inducatur ad erogandum pauperibus: non tn̄ cogendus ad hoc: necſi non velit: ex hoc iudicandus eſt non eſſe ī ſtatu ſalutis ſi non velit huiuſmodi penitentiamaccipere .ſ. ꝙ hiꝰ lucra pauperibus eroget: niſi īcaſibus a iure expreſſis vt in ſimonia. ⁊ idē deeo qd̓ datur iudici ad corrumpēdum eum ⁊ hivt. jͣ. dicetur. Scd̓m ergo Aho. Rai. Guil. ⁊ Inno. de hiꝰ debet dari elemoſyna d̓bito honeſtatis ⁊ conſilij non debito neceſſitatis ſalutis. Etſic intelligitur illud. xiiij. q. v. Qui habetis. Nōeſt ergo illud ſic acceptum reſtituendū ei a quoacceptum eſt: quia in turpi cauſa melior eſt cōditio poſſidentis: vt. ff. de condi. obtur. ca. l. ſiob turpem. §. porro.De illicite acquiſitis ſecundo modo videlicet cū illud ſic acꝗſituꝫ nondebetur ei a quo eſt acꝗſitū: nec tn̄ acꝗrens pōretinere ꝓ ſe illud: pōt ⁊ dꝫ pro neceſſitate ſalutis non ſoluꝫ de conſilio ⁊ honeſtate pauꝑibuserogari: ⁊ hꝰ rō eſt ẜm Tho. 2ª. 2ᵉ. q. lxij. Quia ipſa datio ⁊ acceptio ē lege prohibita: vt ſimonia.Quidā tn̄ extendunt ulum ſcd̓m modū ad oē lucrum in quo cōmittitur pctm̄ ī dante ⁊ accipiente non ſolū in ſimonia: ſꝫ ēt in pecunia acceptaꝓ adulterio: ⁊ pro vſura cū ꝗs accipit mutuumſine cā rōnabili: puta vt amplius ditetur: in̄ ſoluit vſurā: illā vſurā vt dicūt ꝗ accepit retinerenon pōt: nec tn̄ eī reddere dꝫ ꝗ dedit: qꝛ turpiteroꝑatus eſt dādo mutuum ei quē nouerat non īdigere. Sed. b. Tho. non dicit hoc: ſed cū datioē cōtra legē: in dicto aūt caſu datio pecunie promutuo non ē pctm̄: ſed acciꝑe illo mō vſurariomutuū ē pctm̄: qꝛ dat illi occaſionē mali: vn̄ lipeccet mortal̓r ſic mutuū accipiendo: dꝫ tn̄ pous reddere illi a quo accepit qͣꝫ pauꝑibꝰ erogare: niſi vbi nō inueniretur ille a quo accepit veletiā ſi vellet illā vſurā reddere non vſurario ſꝫhis a quibus extorſit ipſe vſurariꝰ vſuras: ꝓ eoſatiſfaciendo pro illa ꝑte: ⁊ tūc dꝫ vſurario ſignificare ne illi iteꝝ reſtituat: ⁊ precipue debet hocfacere cū ln̄ia ep̄i vt ſi dictꝰ vſurarius vellet abeo repetere ep̄s cōpellat ip̄m deſiſtere a repetition ⁊ ex quo vtil̓r geſtū eſt negociū eius ratumhabere: tn̄ non tenet̉ ad hoc .ſ. inꝗrere vel darehis ꝗbus ē debitor vſurarius: ſed ſufficit ꝙ reſtituat a quo accepit: pauꝑibus tn̄ erogare nondꝫ cū nouit eum a quo accepit ⁊ pōt ei dare. Qd̓exp̄ſſe on̄dit Augu. dicēs. Nolite facere elemoſynas d̓ fenore ⁊ vſuris. xiiij. q. v. c. Nolite. Nācū dat̉ pauꝑibꝰ qd̓ debet̉ certe ꝑſone non liberatur a reſtitutionis obligatione ad illā ꝑſonā: vt
habet̉ exͣ de homī. Sicut dignū. circa finē. Sedī ſimoniā ipſa datio ⁊ acceptio pecunie ꝓ ſpualibus eſt ꝓhibita: vn̄ dicit̉ .i. q. i. Anathema dantianathema accipienti: ⁊ iō nec ſibi retinere valetnec illi reddere ꝗ dedit: ſed debet de neceſſitateſalutis pauꝑibus erogare ſi pōt: vel illi eccl̓ie īcuiꝰ iniuriā data eſt aplicari: vel aliter prouri prout hēs. sͣ. ti. i. Sil̓r in iudicio prohibueſt iudici vel aſſeſſori cuꝫ hn̄t certum ſalariūacciꝑe aliquid a ꝑtibus ꝓiudicādo vl̓ non iucādo bn̄ vel male: ⁊ teſti prohibitū ē acciꝑe proteſtimonio ferēdo: vn̄ Augu. Iō non debet verdere iudex iuſtū iudiciū: aut teſtis veꝝ teſtimōium: qꝛ vēdit aduocatꝰ iuſtū patrociniū: et iurisꝯſultᶻ veꝝ ꝯſiliū. Illi .n. inter vtranqꝫ ꝑtemaexamen adhibent. Iſti ex vna ꝑte ꝯſiſtunt. xij.q. v. non ſane. Qd̓ ergo iudex recipit pro hiꝰteſtis pro ſe retīere nō pōt: ſed dꝫ illi reſtituerꝗ dedit ſi iuſte dedit: puta vt iuſte iudicaret ītedens quodāmō redimere vexationem ſuā: vtAugu. in dicto. c. nō ſane. Ille ſolet ſibi malelatā pecuniā repetere: qꝛ iuſtū iudiciū emit: ovenale eſſe non debuit. Sꝫ ſi pecunia data fuiiudici ad eū corrūpendū: vel teſti ad falſum teſmoniū dicendū vel alicui ad falſo accuſanovel aduocato ad īiuſte aduocādū: illi datoridi non dꝫ: qꝛ turpiter dedit nec ſibi retinere pōſꝫ pauꝑibꝰ elargri: vel illi in cuiꝰ dānū ſiue īiuriam data eſt: ⁊ p̄cipue ſi amiſiſſet ex hoc iuſtacām: habent̉ hec ī. d. c. non ſane. prout notat. ibIo. ⁊ Archi. ⁊. xi. q. iij. ꝗ recte. ⁊ Inno. exͣ de inni. ec. qꝛ pleriqꝫ. Rai. ⁊ Ho. in ſūmis. Sil̓r inriores officiales: vt nuncū: miſſi: ⁊ hiꝰ: ſi aextorquent ꝑ improbitatem: vt denariumꝑ viꝫ: tenentur pauꝑibus erogare: ⁊ hoc vbi cetū ſalarium recipiant: vt dicit glo. in. d. c. Norſane. Nā cuꝫ ſalariū ſufficiens recipiunt ſi ꝙextorquent debent reſtituere ſi ꝗd eſt notal̓Et idem videt̉ dicendū de notariis: camera⁊ hiꝰ: ꝗ pro officio ſuo exercendo exigunt.a perſōis. Si .n. habent ſufficiens ſalariū tſtur ad reſtōnem eoꝝ que accipiunt illis aaccipiunt. Nec videt̉ excuſare ꝯſuetudoirrōnabilis: ar. xxiij. q. i. Militare vel pauꝑexogare ſi difficile pn̄t inueniri. Si ſalariuꝫ nonhaberent vel non ſufficiens: ꝯſuetudo credo ꝗexcuſaret: qꝛ uemo cogit̉ ſuis ſtipendiis milire. Inſuꝑ de his ꝗ accipiunt pecuniā ab accutis aut īcarceratis anteqͣꝫ proferat̉ ſn̄ta ꝯtra eosvt ītercedāt pro eis ⁊ liberent̉. Sciendū ꝙ ſi acuſati vel incarcerati ſunt culpabiles: vn̄ ⁊ meto ꝯdemnādi: illā pecuniaꝫ nec reddere debedatoribꝰ: qꝛ turpiter dederūt: nec ret nereſibi: qꝛ turpiter accepunt īpedientes iuſtpauꝑibus dꝫ erogari: ar. xiiij. q. v. ꝗ habevero ſunt innocentes ⁊ ad redimendū vexnem ſuā dederunt ei procurādo ſui liberatōemſi īterceſſores pro eis ſūt officiales ſalariati al-