Capitulum. V.

illa accipientes cum pecunia fenebris vel ꝑ rapinas vel fraudes habita non ſit eoꝝ: et rō ē: qꝛcū ꝑ efficacē cām p̄dictoꝝ .ſ. tutoꝝ curatoꝝ ⁊ hiꝰ:et per intermediū illorū tale iniuſtū lucrū deuenerit ad manus pupillorū patronorū vel patrūet ad reſtitutionem ſint obligati iſti mediatoresiuſtuꝫ eē videt̉: vt que cā illorū iniuſte ablata ſinunciuſte ln̄iaꝫ hēant ea ſatiſfacere: ne ip̄i deprio ſatiſſacere teneant̉: ar. ad hoc de re. iu. oīsres. vbi dicit. Chryſo. Oīs res ꝑ quaſcunqꝫ cāsnaſcit̉ ꝑ eaſdem diſſoluit̉. propterea ad hoc agēdū p̄dicti tenent̉: ⁊ in hoc gerūt vtilē curam ſuiorū ꝗ iniuſte detinent aliena. Alij aūt ꝑfectiꝰque rn̄dent ꝑ diſtinctioneꝫ videlꝫ: qꝛ aūt achn̄t in manibus admīſtrationē reruꝫlon: in pͥmo caſu poſſunt et debēt reſtde bonis illoꝝ ad quos ꝑuēit lucrū quodn̄t in manibꝰ ſi nolūt remanere ip̄i obligati adatiſfaciendū de ſuo: ⁊ hoc ſiue occulte ſiue mācū ſufficiēti cautela ꝙ nō poſſint poſtea abti. Et ad hoc videt̉ facere rō pͥme opīogula illa. Omnis. Si autē non habentadminiſtrationeꝫ tunc ſubdiſtinguendum: quia aut p̄dicti tutores curatores et hinon poſſunt illa reſtituere de ſuo: puta qꝛ pauperes. Aut poſſunt. Et ſi nō pn̄t ſufficit ꝙ denūncipalibꝰ .ſ. pro ꝗbꝰ fecerūt vſuras et hizant quō pro eis fecerunt talia illicita licra que ad eos deuenerūt: vnde et obligati ſūtt ſi non ſatiſfaciant ipſi pͥncipaſitū ſatiſfaciendi de ſuo cū poterunt. Ad accipiēdū aūt occulte a p̄dictis ad honon tenētur nec debēt: et rō eſt: qꝛ quo ad ſe excuſati ſunt a reſtitutōe rōne īpotentie: vt. xiiij. q.Vl. ſires. Cdillos pro ꝗbus fecerunt vſuauferēdo ab eis occulte: ꝑ hocras vel franon prouidet̉ ſaluti eoꝝ cū remaneant obligatiī cōſcīa ex quo ſciunt talia fore facta nec velintſatiſfacere: et ſic nō diſſoluit̉ peccatū vel obligatio quo ad eſtimationē eoꝝ. Sed nec pōt ꝗs a pͥuata ꝑſona cogi ad reſtitutionē male ablatoruꝫniſi ꝑiudicē eccleſiaſticū vel ciuilē: nec videt̉ bene poſſe excuſari a furto cū cōtractet rē alienaꝫo dn̄o: cū ī vſura tranſferat̉ dn̄iuꝫ: ꝑ hoc ētponit pluribus ꝑiculis. Si aūt tales mediauibus dictū ē pn̄t reſtituere: cū illi acita ꝑuenerunt nolunt reſtituere ꝗ pͥnaliter obligant̉: pn̄t petere humilite non perſctionē vl̓ fraudē a creditoribꝰ vſuraꝝ ⁊ fraudū remiſſionē: cū penes eos n̄ remāſerit pecūiaſenebris: ⁊ illi ꝗ eā hūerunt remaneant principaliter obligati: qua remiſſiōe obtenta libere eſponte āplius non tenebunt̉ ſꝫ tm̄ pͥncipales: niſi et eis fieret remiſſio. Ꝙ ſi remiſſione facere n̄vellēt tenent̉ de ſuo ſatiſfacere: ⁊ tūc vſꝫ ad quatitatē ſolutā pro illis poterūt occulte reciꝑe deboīs eoꝝ ſi alias ꝑ viā iudicij retrahere nō pn̄ita tn̄ ꝙ non ſequat̉ ſcandalū vel ꝑiculū que ſe

per vitāda ſunt. Ibi aūt mediator talis ſic ſatiſſecit dꝫ ꝑ aliquem modū cautū declarare illi qſciebat ſe obligatū ad illa nō amplius teneri: vtputa ſi dicat ſe non curare ab eo illa reciꝑe quaſi ac ſi dōaſſet: vel declarare ſuis heredibus ꝙnon recipiant a tali ꝑſona aliquid vt debitū protali cā et huiuſmodi. Bona. q. fides non. patiturvt ſemel exactū iteꝝ exigat̉: de re. iu. li. vi.¶ Capitulum quintum Cui fienda ſit reſtitutio.Uatum ad quintū .ſ. cui fienda ſit reſtitutio ſeu datiorei ablate vel alias illicite acquiſite.Pro fundamento notanda ē diſtinctio quā ponit. b. Aho. 2ª. 2ᵉ. q. xxxij. ar. vij. dicēs. Tripliciterpōt eē aliꝗd illicite acquiſituꝫ. Uno mō: qꝛ qd̓acquiritur illicite debetur ei a quo ē acquiſituꝫEt ſiue non trāſferatur dn̄ium illius rei in accipiente: vt in furto et rapina: ſiue tranſferaturvt in vſura: tn̄ cōpetit repetitio. Secūdo modoeſt aliquid illicite acꝗſitū ita ꝙ ille ꝗ acquiſiuit.non pōt illud retinere: nec tn̄ debet ei a quo acꝗſiuit: qꝛ ille cōtra iuſticiā dedit et ipſe cōtra iuſticiā accepit: vt in ſimonia et ī ſimilibus ī ꝗbusipſa datio et acceptio ē cōtra legē dei. Tertio mōdicitur illicite acꝗſitum non ꝙ ipſa acꝗſitio ſitillicita: ſꝫ illud ex quo acꝗritur ē illicitū ex quotranſfertur dn̄ium: nec cōpetit repetitio vt ī meretricio ⁊ hiꝰ. Nā meretrix turpiter agit ⁊ cōtralegē dei fornicādo: ſed ipſa acceptio vel datio pecunie pro hiꝰ illicito non eſt illicita: nec cōtra legē dei: et hoc propͥe dicit̉ turpe lucrū. De illicitisergo iſto tertio mō ẜm Tho. et Ray. pōt dari elemoſyna: et pōt ēt retineri niſi ſuperfluū ꝑ fraudē et dolū mulier extorſiſſet: qꝛ illud eēt reſtituēdū: ⁊ ad hoc ꝑtinet lucra facta ex hiſtrionatū illicito: ex duello: ex torneamento ex ſertis factisde floribus et alijs hiꝰ quoꝝ vſus cōiter ē ad laſciuiā ex deciis factis ex arte mathematica ſeudiuinatoriā: ex lucro: negociationis: aduocationis: vel medicine ī caſu non cōceſſo quo ad clericos. In his dixerunt aliꝗ non poſſe fieri elemoſyna: qꝛ dicit̉ prouer. iij. c. Honora dn̄m detua ſubſtantia. Et iterū. Honora deū de tuis iuſtis laboribꝰ: vt. xiiij. q. v. elemoſyna. ⁊ i. q. i. nonē putanda. ſed hoc non ē veꝝ ẜm Tho. et Rai. etalios cōiter. predicta aūt capitula allegata hoc ītendunt ꝙ nō licet dare elemoſynā de male acquiſitis: que .ſ. debent certis ꝑſonis reſtitui: velꝙ non debꝫ ꝗs facere aliquod illicitū vt det elemoſynam. Et qͣꝫuis quidā diſtinguant̉: vt dicitGuil. ꝙ in his que ſunt prohibita qꝛ mala: ⁊ nōpuniuntur a iure niſi īfamīa: vt meretriciū: duellū: ⁊ huiuſmodi talia retīeri pn̄t. Sed que mala ſunt qꝛ ꝓhibita a iure: vt torneamēta: negoeiatio quo ad cl̓icos ⁊ huiuſmodi: ⁊ talia non pn̄t