Titulus. II.
veritatem qͣꝫtum pn̄t. Et ſi inueniunt ſic eſſe notificent vel notificari faciant illis quibus debētſe offerentes ad reſtitutionem: ⁊ ſi non inuenirēt̉aliqui pauperibus eſt erogandum. Alias eſſet īeis ignorantia craſſa que non excuſat: diſ. xxxiij..§. fi. Et qͣꝫuis defunctis nō proſit dicta reſtitutioſi deceſſerunt impenitentes: prodeſt tn̄ immoneceſſaria eſt ipſis heredibus ſi volunt ſaluari: ꝗanon dimittitur pctm̄ niſi reſtituatur ablatum: dereg. inrꝭ. li. vi. Si autem licitam artem exercebatvel patrimonialia tm̄ habebat teſtator: nec apparet ex fama vel ſcripturis de illicitꝭ ꝯͣctibus: ſeualieno preſumere debēt eū iuſte acꝗſiuiſſe: quianemo iudicandus eſt immemor ſue ſalutꝭ propͥe⁊ diuini timoris .i. q. vij. Sancimus. ⁊ precipue īmortis articulo. Iteꝫ nota ꝙ dicit Hoſti. ī ſummati. d̓ vſuris: ꝙ ſi aliqua honeſta ꝑſona: puta ſacedos vel ep̄s tractet inter debitorem ⁊ creditorode ſatiſfaciendo: et dicat creditori talis mediatortantum faciam tibi reddi ſi ex corde reſiduū dimittas: non decipias me: qꝛ mediator ſuꝫ: nec debitorem cuius anime ſalutem quero: et creditorrn̄det ſe ex toto corde liberare ipſum debitoreꝫquare non dicam ipſum liberatum non video:nec curo qualitercunqꝫ ſit fatiſfactum: dūmō ſitei ſatiſfactum. Si ꝗ moueant̉ ī ꝯͣrium: hoc faciūtin odium vſurarioꝝ. Si quis .n. ex alia cā alij īiurietur: eꝗdeꝫ hoc admittit ꝗlibet theologus ꝙ cōcordia inter ꝑtes poſſit tractari: ⁊ ꝑs eius qd̓ d̓beretur ex pacto remitti: alias titulus de trāſactionibus inutilis eſſꝫ. Et quare nō idem de vſuraDicendum gͦ ⁊ tenendū ꝙ p̄cibus poſſit vl̓ iuſſiiudicis vel pactione ꝑtium remiſſio fieri: et ſic dicam vſurarium abſolutum: hec Poſti. Que ꝗdēintelligo vera eſſe in foro cōtentioſo: non in foroꝯſcientie qͣꝫtum ad ea que dubia eſſent vtrū d̓berent dari an non: qꝛ rōnes ſunt ad vtrāqꝫ ꝑtem:vel cum dubium eſt qͣꝫtum debeat ſatiſfieri proaliquo dāno dato. Et ad hoc faciunt rōnes quasinducit ipſe Hoſti. Sed vbi certum ⁊ clarum eſtdebitum ⁊ rōne vſuraꝝ vel alterius vſurpatiōisniſi creditor liberaliter remittat illd̓ qd̓ remittit:etiam ſi de mille. x. tm̄ remitteret ſi hoc fac̄: quiaputat ſe aliter nō poſſe reſiduū habere: nil valetilla remiſſio facta expublico pacto qͦ ad aīaꝫ: vn̄cuꝫ mercator infortunia paſſus fallit ⁊ occultāsmulta ex bonis ſuis mobilibus vt non ꝑueniātad manus creditorū querit ꝯpoſitionem cū eiade minori qͣꝫtitate qͣꝫ debeat: puta promittit rn̄dēſingulis creditoribus ad rōnem. xv. ſolidorumpro libra: cū tamen poſſet totuꝫ dare vel cederebonis: cui ꝯpoſitioni aſſentiunt creditores: et itarecipientes liberant eū de reſiduo. Certum ē: qꝛquo ad deum adhuc tenet̉ de reſiduo cū illi nonſponte: ſed coacte fecerint illam remiſſionem volentes potius illa ꝑte carere qͣꝫ toto: ꝗuimmo ⁊ ſicederet bonis total̓r nil ſibi reſeruando: ⁊ nō ſufficiunt bona illa ad ſatiſfaciendū ſi poſtea ꝑuene
rit ad pinguiorem fortunam tenet̉ de reſiduo: exde ſo. c. Odoardus.De damnis datis adinuicem inter ciuitates tꝑe guerre quō et ꝑ quosfieri poſſit remiſſio qn̄ faciunt pacem cuꝫ certispactis ⁊ capitulis. Noͣ ꝙ in quadaꝫ ſummula dicitur ſic: ꝙ qͣꝫuis ſint multi pupilli ⁊ abſentesaſſentiunt: ⁊ forte etiam aliꝗ ꝯͣdicunt ex prouqꝛ receperunt dāna iniuſte: nec eis eſt ſatiſfacnihilominus tm̄ eſt bonum pacis ꝙ qui hn̄t reꝫpublicam gerere pn̄t cū ꝯſenſu maioris ꝑtis ſiectoꝝ ſibi pactis pacis ſubdere licite ⁊ relaxauicem dāna data. Et ſi fiat relaxatio p̄dicta⁊ valet. Nam ⁊ hoc mō pn̄t pro bono reipuſibi tallias imponere: ⁊ huiuſmōi: quas gabvocant. De bonis v̓o clericoꝝ ⁊ religioſoꝝ nōrelaxationem facere laici: qꝛ non ſunt eorū foſubditi: nec de bonis eccl̓iaſticis ꝑmittit̉ aliqꝫdiſpoſitio eis: vt diſ. lxxxxvi. Bn̄. poſſunt tn̄ l̓cere p̄lati ſpūales terrarum ad inuicem deſu ⁊ ꝯuenientia clericorum ⁊ religioſorum ꝗꝛna receperunt in guerra. Hanc autem relaxanem quo ad laicos vel clericos intelligas denis datis de rebus conſumptis. Nam res extes vt equos: pānos: ⁊ huiuſmōi: qui hn̄t et ſciūtſua non eſſe: vtputa qꝛ bellum iniuſtum fuit exꝑte ſuorum vel ſi iuſtum ab his acceperunt aꝗbus non poterant ipſa tenere nō pn̄t: vn̄ ſi dn̄oproprios inuenire pn̄t eis reddere tenent̉:ſi non inueniunt pauperibus erogare.tur dicendum ſi de iuſticia belli dubitat̉. Namvbi clare bellū iuſtū eſt res accepte efficiūt̉ capitium: diſ. i. Ius militare. que tn̄ debent inter eoproportionaliter diſtribui ꝑ duces belli: vt. xxq. v. Dicat. niſi ꝑ publicū edictū datumſqꝫ qd̓ capit. pauperum autem ⁊ innocenvidetur tutum bona auferre cuꝫ ſine culpaſubſit cā: non ſit aliquis puniendus: de reg. ijlib. vi. pena tamē temporali frequenter punituvnus pro altero diuerſis de cauſis: vt. i. q. iiij. perotumDe tutoribus et curatoribus negociorum aliorum gͦ ſtoribus filijſfamil̓. ⁊ huiuſmōi: qui extorſerunt vel fecepinas fraudes ⁊ dāna noīe alieno .ſ. proppatronis vel patribus ſuis: nil tn̄ eorum ꝑuead eos: ſꝫ ad pupillos dn̄os vel patronos veltres eorum: querit̉ v̓trum ꝑ eos debeant ⁊ pofieri reſtitutio ipſis pupillis dominis vel patrneſcientibus inuitis de bonis eorū ad quos peueneruntꝭ taliter extorta? ℟. Quidam dicunt īdiſtincte ꝙ ſic ī foro ꝯſcīe dūmō non īmineat indepericulum vite ꝯſcīe vel fame ſi deprehenderettur: aut ſcandaluꝫ ſequat̉: puta qꝛ aliquis creditur eſſe furatus illa ꝗ innocens eſt ⁊ huiuſmōiCales vt dicunt illi non ꝯmittunt furtuꝫ occulte