Titulus. II.

elemoſyne moderate dotaſſet..§. V.Sed queritur vtrū omne lucruꝫ quod quis fecit ex re rapta furata velper fenus acꝗſita teneatur reſtituere vel pauperibus erogare. Ad quod rūdetur per diſtinctōeꝫAut eniꝫ talis res eſt ex ſe fructificans que ī ſuivſu non conſumitur nec diſtrahit̉: vt ager: vineadomus: iumentū: ⁊ huiuſmodi. Et de huiuſmōidebet reſtitui omne lucrum inde ꝑceptum ſcd̓mTho. ⁊ omnes alios. Aut talis res non eſt fructiſcans ex ſe. ⁊ eius vſus eſt ꝯſumptio: vt granū: vinum: oleum: ⁊ huiuſmōi: aut diſtractio: vt pecūianumerata. Et circa huiuſmōi res eſt triplex modus dicendi. Nam ꝗdam dicunt ꝙ omne lucrūiam ꝑceptum debet reſtitui vel pauꝑibus erogri: qꝛ radice infecta nullus bonus fructus ſequipoteſt: vt dicitur. i. q. i. c. fertur. Cū ergo radix illius lucri ſit vſura vel rapina: videt̉ etiaꝫ ꝙ fructus .ſ. lucrum exinde ſit infectum ⁊ obnoxium reſtitutioni vel erogationi. Alij vero dicunt ꝙ ſi pecuniam raptam vel fenebreꝫ teneat̉ in dubio reſtituere: ac etiam dāna que paſſus eſt is ꝗ ſoluitvſuram ex carētia ipſius pecunie ſolute: puta qꝛoportuit eum accipere ad vſurram pro ſuis neceſſitatibus: vel vendere res ſuas multo minorr p̄cio qͣꝫ valerent lucrum tn̄ ꝑceptuꝫ ex pecunia fenebri ꝑ licita negocia non tenetur reſtituere velerogare pauperibus: ⁊ hoc tenent. b. Tho. 2ª 2ᵉ. qlxxviij. Ricar. ⁊ Pe. de pal̓. ī. 4º. Io. an. ⁊ Io. cal.Et ad rōnem alioꝝ dici poteſt ꝙ radix iuſti lucrinon eſt rapina vel fenus: ſꝫ induſtria vtentis ea.Ex ſe enim illa pecunia nihil lucri attuliſſet: ⁊ ſicon eſt radix infecta: qꝛ induſtria de ſe eſt bona.Sed ſi illa pecunia male acꝗſita vſus fuiſſet infraudibus ⁊ in alijs illicitis acꝗſitionibus: tuncradice infecta teneretur. Alij dicunt vt Lau. deridol. in ſupradicto tractatu de vſuris ꝙ lucꝝ extali pecunia acquiſitum trifarie diuidet̉. Et vnāquidem ꝑtem habebit vſurarius ipſe: videlicettm̄ qͣꝫtum debetur expenſe labori ⁊ induſtrie: qd̓boni viri dirimetur arbitrio: ꝑtemqꝫ aliam reſtituet creditori ſuo: qui .ſ. ſibi dedit v̓ſuras habitoreſpectu ad dānum qd̓ ille ſuſtinuit in bonis excarentia illius pecunie: vt dicūt Tho. ⁊ ſequaces.Reſiduum tāqͣꝫ incertuꝫ dabit̉ pauꝑibus quodſic probat: penes vſurariuꝫ non dꝫ remanere: ne.ſ. ex hoc paretur viā vſuris: et īuitētur hoīes adpeccandum: nec dꝫ creditori reſtitui: qꝛ tunc reciperet vſuras de ſorte ſua: ergo pauperibus ē erogandum: qꝛ regula eſt ꝙ quando eſt aliꝗd erogādum: ⁊ non apparet cui: illud eſt pauperibus dadum: ar. xiiij. q. v. Non ſane. Rai. etiam ꝯſulit ꝙpoſt reſtitutionem ſolum vſure recepte petat vſurarius abſolutionem ab eo de alijs ſi tenereturad cautelam. Magne equitati videtur inniti iſtavltima opinio. Tunc ſufficere videtur abſolutioque dicitur a beato Tho. cum alijs in ſua opini-

Item queritur vtrummanifeſto v̓ſurario preſtante cautionē de reſtituendis vſuris ſi ad p̄ces eius aliꝗs pro eo fideiubeat teneatur ipſe ſideiuſſor creditoribus vſurarum: vel ep̄o vel pauꝑibus ad reſtitutionem onnium vſurarum extortaꝝ certaꝝ ⁊ incertaꝝ. Adqd̓ rn̄det Lau. vbi ſupra dicēs ꝙ Lapus d̓ caſticum pluribus alijs determinauit talem fideiuſſorem non teneri vltra vires hereditatis pͥnciplis: etiam ſi principalem ſe ꝯſtituiſſet. Et addidihanc etiam queſtionem diſputauit Paulus deeleazarꝭ: ⁊ determinauit ꝙ nō obligat fideiuſſovltra facultates vſurarij habitō reſpectu adpus cautionis: qꝛ ſi tempore cautionis pͥnciperat ſoluēdo: dato ꝙ facultates poſtea ſint exharſte non reſtitutione vſurarum ⁊ eris alieni: ſecalios modos fideiuſſor remanebit ad om̄ia qligatus: licet enim exceptio inopie proſit pͥncipnon tamē fideiuſſori. Sed ſi tꝑe cautionis pͥnpalis non erat ſoluendo: nō tenetur vltra virepͥncipalis. Idem tn̄ Paulus diſtinguit inter fideiubentem: ꝓcauentem: ⁊ ſe obligantem ad reſtitutionem vſuraꝝ ex alia cauſa. In pͥmo enim caſunon tenet̉ fideiuſſor vltra vires: qꝛ nec etiam.tra vires reſtituere vel cauere tenebat̉ pͥncipaIn ſecūdo caſu ſecus qꝛ pͥncipalis eſt obligatusinſolidum: lꝫ enim habeat exceptioneꝫ inopieſimilem: que exceptio vtpote ꝑſonalis nō dirioad fideiuſſorem. Idem ẜm Ricar. in. iiij. diſ. x.ꝗ dānificat aliquem iniuſte in ſua libertate .ſ. iiiſte ꝓcurando ipſum redigi in ſeruituteꝫ tenet̉ ſefacere ẜuum ꝓ eo ſi non poteſt eum aliter reſtiere libertati niſi forte talis eſſet ꝯditio perſonhoc damnū intulit ꝙ notabiliter redūdaret ī preiudicium boni cōis: in quo caſu non tenet̉ ſe facere ſeruum: ſꝫ tenetur ad omne aliud intereſſead arbitriū bonoꝝ viroꝝ. Quātūcūqꝫ āt aliꝗs danificaret aliquē ī alijs poſſeſſionibꝰ: nūqͣꝫ tenet̉ ꝓreſtitutiōe ſe facere ẜuū eius vl̓ alterius: qꝛ vt dcit̉. ff. de re. iurꝭ. Libertas īextimabil̓ res ē. Ꝙdicit̉. Exo. xxij. Si āt n̄ hꝫ fur vn̄ reddat venūdbit̉: iudiciale p̄ceptum fuit: vn̄ mō n̄ obligat: heille. Itē ꝗ emit ī ẜuum vel ancillā ꝗ ab initio cuꝫfuit captus ī bello iuſto erat chriſtianus vl̓ chriſtiana qͣꝫuis heretica libruꝫ dimittere dꝫ: nec pōpetere p̄cium ab ipſo ſeruo: ſꝫ ab eo a quo emitſinuenit: alias ſibi imputet ſicut ⁊ ꝗ emit rē alienāignoranter ꝯperta veritate debet reſtituere dn̄oeius vel ſi ignorat dn̄m pauꝑibus erogare nō ſibi retinere. Si aūt nō erat chriſtianus: ſed ſarrcenus turcus vel tartarus: ⁊ huiuſmōi talē ī ẜuūemptum vendere poteſt: ⁊ poſtea baptizatū piumeſt certo tꝑe ꝯuenienti ex ſeruitio habito eum libere dimittere: ſi tn̄ bn̄ vtitur libertate: non tamēneceſſarium. Item ſi quis impedit iniuſte aliquem ab officio vel beneficio iam obtento: puta