Capitulum. II.

iniuriaꝝ n̄ tenetur dimittere niſi facta ſatiſfactōeSed aduertendū circa ſigna rancoris ꝙ quedāremota ſunt: ⁊ quedam ꝓpinqua q̄ ingerunt prohabilem ſuſpitionem de rancore: vt cū aliꝗs nonvult vnqͣꝫ iniuriāti loꝗ: vel obuiās ei diuertit abeo: aut toruo vultū ſemꝑ eū reſpicit: ⁊ hiꝰ. Et iſtaſigna nulli licet retinere nec an̄ nec poſt ſatiſfactionem ſibi factam: qꝛ ab om̄i ſpecie mali abſtinendum eſt ẜm apl̓m. Un̄ talis non debet talia ſignafacere ꝑ que probabiliter credat̉ eſſe in odio. Sꝫqna v̓o remota ſunt que nō ingerunt de odio araumentum licet odium ſequeretur:: vt ſunt ſubtractio familiaritatꝭ ⁊ ẜuitiorum aliquoꝝ: ⁊ ſil̓iaEt illa licet retinere oībus ſiue an̄ ſatiſfactioneꝫſiue poſt dūmō nō fiat malo aīo: ſꝫ pro maiori ſuialterius pace: non tn̄ tenet̉ iniuriatus quere̓ recōciliationem iniuriantis ipſo nō penitente niſi īcaſu .ſ. cū crederet ꝓbabiliter ꝙ propter hͦ liberaīam eius a mortali odio: ⁊ non eſſet occaſioputa qꝛ ex hoc iniurians ſuꝑbiret vel audain ſumeret ſil̓ia faciendi: vn̄ on̄deret ex hͦ alijsiatum offendiſſe: ⁊ huiuſmōi hec oīa. Umb.poſitione regule beati Aug. Dꝫ āt fieri ſatiſreſtitutō īfamie vel fame qͣꝫ citius pōt ⁊tunitas ſine alijs ꝑicl̓is. .§. IIII.De quarta damnificaexterioꝝ. Notandū pͥmo ꝙ reſtituendaipta vel furata vl̓ alio mō vſurpatiuo habita in propͥa ſpecie: īmo indiuiduo ſi ipſa habet̉:pōt dari alia pro ea eiuſdē bonitatis: niſi forcunia ꝯͣ voluntatem dn̄i ipſius rei. iij. q. i. reīinda ſunt oīa ſpoliatis: et hoc veꝝ niſi ī caſuvſurpatio rei aliene eſſet occulta: ⁊ ex reſtitutiius in ſua ſpecie detegeret̉ raptor: vel aliudieniens ſequeret̉: tunc enim ſufficeret darep̄cium eius. ¶ Secūdo notandū ꝙ ſi ip̄a res maTtibemitite dciduminuta in p̄cio:ndū eſt p̄cium: qꝛ debuit reſtitui eiuſdemitis: ẜm Rai. Nam ſi equus vel bos ablanes raptorem eſt debilitatus: ita ꝙ extimevalere. v. floren̄. qui pͥus valebat. io. reſtitueriō. v. Similiter ſi furatus eſt ſextariuꝫ frumealētem tunc. xl. ſolidos cum reſtituit valet. 20ſextaria tenet̉ reddere: vel. xl. ſolidos: nec ſufret reſtituere ſaxtarium ẜm Rai. et Al. immoillo intermedio inter vſurpationem: ⁊ reſtituem plus valuit qͣꝫ tꝑe vſurpatōis illo pluri p̄cio reſtituet ẜm aliquos. Tenet̉ etiam raptor proeſtitutione dāni petere remiſſionem de iniuriailtem ꝑ interpoſitam ꝑſonam: vel ꝑ ſe exp̄ſſo nomine furis vel ſuppreſſo ẜm ꝙ qualitas negocireq̄rit ſi eſt manifeſtum vel occultū. ¶ Tertio noꝓſi eſt res fructificans tenetur reſtituere rē cumnibus fructibus inde perceptis: ⁊ qui percipiotuiſſent a diligēte poſſeſſore: puta agrum vſur

pauit alteri ex quo non ꝑcepit de fructibus niſi20. ſextaria frumēti: qꝛ male fec̄ cultiuare vbi. z0:percepiſſet diligens cultiuator ānuatim: talis reſtituere tenebit non ſolum. 20. ꝑcepta: ſꝫ. 30. Sil̓rſi equum furatus eſt cum quo lucratus eſt menſatim vnum florenum vbi dn̄s lucratus fuiſſetvnum cum dimidio tenebitur reſtituere ad rōeꝫvnius floreni cū dimidio ꝑ menſem. Et intelligiihoc deductis expenſis factis in vtilitatem: ⁊ ꝯſeruationem ipſius rei neceſſarijs: tn̄ non ſuꝑfluis:⁊ expenſis factis cā colligendoꝝ fructuum huiuſmodi enim deducunt̉ tam a male fidei qͣꝫ bone fidei poſſeſſore. Rai. ⁊ Tho. Damna etiam que paſus dn̄s eſt ex carentia rei ſue tenetur ſatiſfacere:exͣ de iniurꝭ. ⁊ dam. da. c. ſi cuſpa. Tho. ⁊ Rai. Iteꝫquarto noͣ quando plures ꝯcurrunt ad furtumvel damnum faciendum: ita ꝙ vnus non faceretſine altero quilibet tenetur inſolidum .i. ad totuꝫdamnum reſtituendum ⁊ reſtaurandum quouſqꝫ illi ſit ſatiſfactum integraliter. Illo autē reſtaurato ad plenum ꝑ vnum illoꝝ: tenet̉ poſtea quilibet aliorum pro ꝑte ſua ſatiſfacere ei qui totū reſtituit ẜm Tho. Rai. Inno. Hoſti. ⁊ alios: extra dehomi. c. ſicut dignum. puta cū duo vel plures vadunt ad furandum aliquid: ita ꝙ vnus non iretvel faceret ſine altero: ſiue cum multi ſtipendiarij bellant iniuſte: ita ꝙ vnus nō faceret ſine aliopͥncipalibus multi ꝯſilium p̄ſtant ad faciendumextorſiones: vl̓ expellendo iniuſte aliquem ciueꝫ:ita ꝙ ſine aſſenſu eoꝝ non poſſet fieri: tenent̉ oēsinſolidum. De his tamen plene habes ſupra ti. i..c. xiij. ¶ Quinto noͣ ꝙ cū duobus vel pluribusexiſtentibus heredibus vſurarij vel raptoris ſialter factus eſt nō ſoluendo alius ſic: vnus tenetur inſolidum. Si plures ſunt quilibꝫ tenetur ꝓparte ſua ad reſtituenduꝫ que vſurarie ⁊ vſurpatiue accepta ſunt ab illis vſqꝫ ad quantitatem q̄peruenit ad eos hereditarie. Nam omnes res hereditarie obligate ſunt: extra de vſurꝭ. c. cum tu.Hoſti. Ber. Goff. ⁊ Io. an̄. ad vltra autem qͣꝫ ꝑcepit de hereditate predicti vſurarij vel raptoris n̄tenetur qͣꝫuis non eſſet pro illa ſatiſfactum in totum creditoribus vſurarum vel rapine. Sed ꝗdſi heredum vſurarij alter factus eſſet non ſoluēdo nunquid alter tenetur inſoliduꝫ? Reſpondetad hoc glo. de vſuris. ī. c. Tua nos. Et dicit ꝙ ſicquantum ad ipſum ſaltem de hereditate peruenit. Nam et hereditaria res obligari videtur extraneo. Cum iſta opinione videtur concor. Iohā.an. ⁊ Car. ¶ Sexto nota ꝙ recipiens a religioſocontra voluntatem ſuperioris ſui tenetur illudreſtituere niſi illud extrema neceſſitate recepiſſꝫar. xij. q. i. Non dicatis. ⁊ recipiens ab ipſo prelato religioſo ſine cauſa rationabili: ſed ex parentela vel turpitudine tenetur ad reſtituendū monaſterio. Filia religioſi vel abbatis dotata notabiliter de bonis monaſterij tenetur reſtituere dotes: et vir eis ſi hoc ſcit: niſi forte per modum