Titulus. II.

Nam ſi ī publico ꝯtumeliam intulit: ⁊ ꝯtumeliatus hoc exigit vt in publico veniaꝫ petat teneturad hoc. Et ſi in ipſa cōtumelia aliquid criminalefalſo exp̄ſſit: tenet̉ corā illis ꝗ audierūt expͥmereſe falſū dixiſſe Aug Ubi pctm̄ ortū fue̓it ibi moriat̄. ij. q. i. ſi peccaueīt. Ueꝝ ſi p̄latꝰ ſubdito: pr̄ filiovir vxori: mgr̄ diſcipulo. dn̄s ẜuo: dic̄ v̓ba ꝯtumelioſa hoc faciens ex correctiōe: n̄ tenet̉ petere veniam a tali ẜm Aug. ī regula dicens de platis. Sietiam ipſi modum vos exceſſiſſe ſentitis nō a vobis exigitur: vt a vobis ſubditis veniam poſtuletis. Sed ſi hoc facerent multum iniurioſe ⁊ liuore vindicte tunc tenerentur p̄lati ſubdito petereveniam ⁊ recōtiliare leſum ẜm Rai. Ueꝝ ſi contumeliam recipiens in verbis poſt ꝯtumeliam ſidomeſtice ꝯuerſatur cum ꝯtumeliante ⁊ familiariter: videtur on̄dere remiſiſſe iniuriam: ⁊ reconciliatum fore: et cōſequenter non teneri/ alias adpetenduꝫ veniā ẜm Duran̄. in ſumma. ¶ Quātūad ẜm dānum .ſ. ꝑ detractionem: hoc ꝯtingit principaliter fieri duobus modis. Primo imponēdoalicui falſum crimen verbo: cantilena: vel famoſo libello: ⁊ talis fenetur illis corā quibus detraxit declarare ſe falſum dixiſſe: qͣꝫtūcunqꝫ ei indeexurgat erubeſcentia ⁊ cōfuſio: niſi ex hoc īmineret ei magnum ꝑiculum vite: vel aliud magnumincōueniens ſequeret̉. Et ſi nouerit ꝙ is cuiꝰ famam abſtulit ſciuit detractorem ip̄m: tenetur detrahens ſe ꝯponere cū īfamato ꝑ eum de iniuriaſibi facta: ⁊ veniam poſtulare in ꝓpͥa ꝑſona ſi audet: vel ꝑ alium ſi ꝑ ſe aꝑte non pōt. Sed ſi ignorat infamatus detrahentem reconciliet̉ ei tacitonoīe ſuo. ¶ Secūdo mō ꝯtingit fieri detractio dicendo aliqd̓ criminale de alio: ſꝫ vere ꝑpetratuꝫoccultū tn̄ ſꝫ ꝯͣ debitum ordinem infamīe inductiuum. Talis tenetur famaꝫ reſtituere infamatoqͣꝫtum poteſt: ſine mendacio tn̄ .ſ. vt non dicat mēdacioſe ſe illum infamaſſe: ſꝫ dicat ſe male dixiſſevel iniuſte diffamaſſe: vel alio ꝯgruo mō. vt Nōcredatis ip̄m eē taleꝫ. Male dixi ⁊ ſtulte locutusſum ⁊ huiuſmōi. Addit Hoſti. ⁊ dicit hoc ẜuāduꝫniſi ex tali publica recognitione ille infamatusamplius infamaretur. Et Guil. addit ⁊ hoc etiaꝫnon teneri qn̄ ꝑiculū ſibi īmineat ex potentia aduerſarij. Uidetur inſuꝑ ⁊ hoc ſeruandum ꝙ quādo crimē qd̓ pͥus erat occultum poſt detractōemeſt factum manifeſtum per aliuꝫ modū qͣꝫ ꝑ v̓baillius non tenet̉ ad huiuſmōi reſtitutionem. Quādo etiam ꝗs non poteſt famam reſtituere ſecūdiTho. in ſumma: debet ꝑ aliuꝫ modū recōpenſaredānum illud. Uerum ſi ꝗs crimē alicuius reuelat nō ex odio vel loquacitate: ſed ex charitate vliuſticia vl̓ ex neceſſitate: puta dic̄ eccl̓ie ẜꝫ ordinēcorrectionis fraterne: vel accuſat eum coram iudice: vel ꝯfeſſori dicit cum non poſſet aliter peccatum ſuū ſufficienter declarare: vel etiā vt confeſſor oret ⁊ admoneat illum: vel p̄lato vt ꝓuideat melius ſibi ⁊ gregi ſuo: talis nō tenet̉ ad fame

reſtitutionē ſcd̓ꝫ Pe. d̓ tarā. Rai. ⁊ Umb. ¶ Quitum ad tertium danum .ſ. recitando d̓tractionesauditas coram alijs non exp̄ſſe aſſerendo: nec tāqͣꝫ certum dicēdo: ſꝫ ꝓut audiuit tale ⁊ tale crimēd̓ aliquo qd̓ neſcitur ab auditoribus. Dicit Sco.in quarto ꝙ talis ſic īcaute loquēs de alio falſuꝫcrimē dicendo: forte ille hoc fecit: certe pōt eē cfecerit: aut dicendo ego audiui ꝙ ille hͦ fecit niſiille on̄dat aliquā ceetitudinem maiorem qͣꝫ ex relatione cōi: non aufert ex natura actus illi famaꝫin opinione audientium: qꝛ ſi illi firmiter cōcipiunt ⁊ credūt ex hoc illum de quo eſt ẜmo eſſe criminoſum: leues ſunt: qꝛ qui cito credit leuis eſtcorde: vt ſcribit̉ Eccꝭ. xix. Uerū qꝛ a ſcādalo puſuloꝝ cauere oportet: iuxͣ illd̓. Math̓. xviij. Qui ſcādalizauerat vnum de puſillis his qui in me credunt: expedit ei vt ſuſpendat̉ mola aſinaria ī collo eius: ⁊ d̓mergatur ī ꝓfundū maris: ⁊ multi ſūttales puſilli ⁊ leues ⁊ ideo ꝑiculoſum eſt corā eistalia audita referre. Et ſi hoc fiat intentione mala .ſ. ledendi famam eius: non facili pōtⁱ excuſaria mortali. Si aūt fiat coraꝫ puſillis ⁊ leuibus ēincōſideratione durum eſt dicere ꝙ ſit mortale.Et dicunt aliꝗ ꝙ ſi ꝗs ex tali relatione alicuiꝰ/tam incurriſſet infamie: tenet̉ famam reſtituecoram illis coram ꝗbus locutus eſt de eo: ſꝫ ſi nōeſt ſecuta infamia non tenet̉. ¶ Quantū ad qͣrtdānum ꝯtingit hoc qn̄ ꝗs accuſatus in iudiciocrimine qd̓ ꝯmiſit: ſed occulto ⁊ non ſufficienterprobabili negat ſe ꝯmiſiſſe ⁊ ſic indirecte crimimponit accuſatori on̄dens in hoc eū eſſe menocem: et notat eū de calūnia. Ubi dicit Sco. in. 4ꝙ ſic negans non tenet̉ retractare negatōeꝫ/qua negauit in publico veꝝ crimē: tenet̉ tanquedam verba ſobria reſtituere famam illi accuſanti quā īdirecte notauit de calūnia dicēdo. Nōhabeatis eum pro calūniatore: credo ꝙ habuit ītentionem bonam in accuſando: ⁊ huiuſmō. Ecōtra cuꝫ ꝗs accuſatus ab alio falſo de aliquo crimine ex dolore torture ꝯfeſſus eſt crimē qd̓ nonꝯmiſerit cum ſe infamauerit tenet̉ in qͣꝫtum pōtdeclarare ſe falſum dixiſſe: magis enim tenet̉ ꝗsſe diligere: ⁊ ꝯſequenter vite ſue ⁊ fame ꝓuidereqͣꝫ alios. Et ſi ex hoc ſequeretur infamia: īmo ēmors accuſatoris: non ei imputat̉: ſꝫ malicie ipaccuſatoris ſi aduertenter hͦ facit: vel inſipientſi ex erore hͦ agit: ſibi gͦ īputet ꝗ ad hͦ īdebite ſe poſuit cū ꝑiculo alterius. Itē nō ẜm Pe. de tarā.ex īiurijs illatis ꝗbuſcūqꝫ modis ſolēt tria orꝑ ordinē ī leſo 4. Primū ē rācor ī affectu. ¶cundū eſt ſignū rancoris ī effectu. ¶ Tertiū ē acꝯͣ īiuriantē. ¶ Primū .ſ. rācorē ſtatī dꝫ dimitteīiuriāti .i. nūqͣꝫ hr̄e. ¶ Scd̓ꝫ dꝫ dimitte̓ cū īiuriāspetit veniā: ⁊ iſta dimiſſio exterior n̄ eſt aliud niſq̄dam acceptatio ſatiſſactionis: vel iudicatio receciliationis v̓bo vel facto exp̄ſſa: vt cū offenſus offendentem releuat genuflexūan̄ eū: vel cum dic̄dn̄s parcat vobis ⁊c̄. ¶ Tertium aūt .i. actionem