Titulus. II.
auctoritate propͥa dilationeꝫ ſibi accipientes. Sꝫvbi īminet ꝑiculū vitanda ē mora: vt dr̄ di. v. Cūenixa. Mira certe ignorantia volunt tales abſqꝫmora gr̄am eis ablatam ſibi reddi: et tn̄ pauperreſtituere nolunt illud ꝓpterᶻ qd̓ gr̄a ſunt pͥuatcum tn̄ pauperem pͥus ſpoliauerunt tꝑali ſubſtātia qͣꝫ pͥuati fuerint ſpūali gratia. ¶ Secunda deceptiua reſtitutio dicitur inflatiua. Nam qui pillicitos ꝯͣctus atqꝫ vſuras aliena occupauerūt vbide culpa ſua debuerūt humiliari: ⁊ de iniuria illata creditoribus veniam poſtulare. Econtrarioipſi debitores quadam inflata arrogantia dū iacent in lecto infirmitate grauati dicūt ipſis creditoribus. Si ego non fuiſſem ꝑijſſes tu et familiatua fame: ſꝫ ſi deo placuerit cito ꝯualeſcam: quaſidicere velint. Si deo me liberare placuerit: faciāꝙ ei grauiter diſplicebit: qꝛ nunqͣꝫ reſtituaꝫ: īmoquidam mēte inflati ad iniuriā ſibi deputant ꝙcreditores eoꝝ in vita vel in morte petunt ſibi reſtitui ſua: quibus gr̄as agere deberent īmenſastanquaꝫ adiutoribus ſue ſalutis: repetendo ſuacum aliter vere penitere non poſſint: vt de peni.diſ. v. c. falſas. ¶ Tertia deceptō dicitur placatiuahac fallacia decipiunt ꝗ cum debeant reſtituerealiena: pacificant ſolum clamores exteriores: puta dantes bonas rn̄ſiones ſi qui repetant debita:nil facientes vel ꝓuidentes de reſtitutiōe: vel ꝗaꝯctus ſunt palliati: cum nil repetat̉ a creditoribꝰvſuraꝝ: qꝛ erubeſcerent: ipſi non curant de reſtitutione clamoꝝ ꝯſcīe qui eos ſeꝗtur vſqꝫ ad ſempiternum iudiciū nō audientes: qꝛ ⁊ ſi remordetꝯſcīa nolunt tn̄ reſtituere: ſed vermis eoꝝ .ſ. conſcientie nō morietur: ⁊ ignis eoꝝ non extinguet̉.Iſa. vltꝭ. ¶ Quarta eſt excecatiua. Sunt nāqꝫ plurimi qui cum grauiter infirmant̉ ꝓponunt reſtituere aliena ſi contingat eos mori: non autem ſimortem euadant: hi taliter pacem cum deo volunt inire: ꝙ ſi eos mori contingat amplius eummoleſtare non intendunt: ſecus ſi euadunt. Sedtales pro certo ſciant ꝙ ſiue viuant ſiue moriant̉deus minime cū eis facit pacem: ſicut Iſa. xlviij.teſtat̉. Non eſt pax impijs dicit dn̄s. Peccata enīte dimiſerunt non tu illa: dicit Aug. de penitēdocā mortis: de peni. diſ. vij. Si quis. ¶ Quinta reſtitutio deceptoria nūcupari pōt dīminutiua. Nāſunt quidam ꝗ iuxta poſſe non reſtituūt integraliter creditoribus qd̓ debent: ſꝫ certam portionēcū ꝯditione ꝙ remittant reſiduum creditores q̄remiſſio non valet: qꝛ coacte ſit: vult eniꝫ potiuscreditor aliꝗd habere qͣꝫ nihil: vn̄ remittit. Certenon ſic egit Zacheus pͥnceps publicanoꝝ: ſed aitchriſto. Si ꝗd aliquem defraudaui reddo quadruplum. Oīa reddam tibi: dixit ſeruus dominoMath̓. xviij. ¶ Sexta deceptio diſtributiua dicēda eſt. Magna inſania quorūdam eſt ꝗbus nonſufficit ꝙ aliena rapuerint cū multitudine pctōrum: ſꝫ cū ml̓tꝭ alijs culpis illa relinquūt ſanctiſimum opus ⁊ pijſſimum arbitrant̉ duꝫ illa que
certis ꝑſonis reſtituere obligantur volūt in piascās diſpenſare: vel erigendo capellas: vel altariaaut dotando eccl̓ias: ⁊ fabricando: faciendo cces ⁊ paramēta: tradendo nuptui puellas: darpauperibus: veſtiendo nudos: ⁊ faciendo hoſpit.lia cū armis ſuis. Et quid eſt aliud hoc qͣꝫ culpioꝑpetratis in vita addere alia in morte: dū debitocertis ꝑſonis diſtribuunt ad pompaꝫ et oſtentationem. Tales non excuſant̉ pauꝑibus dādo qd̓ ēcertaꝝ ꝑſonaꝝ: vt dicit̉ exͣ de homī. c. Sic̄ digr̄⁊ .i. q. i. c. Non eſt putanda. ¶ Septima etdefraudatiua: cū .ſ. quis ꝯmittit alteri recū ipſe pōt facere. Et hoc ꝑtinet ⁊ ꝯcurrit adam reſtitutionis differentiam que dicit̉ua .ſ. ſui ⁊ ſuoꝝ hereduꝫ: qn̄ .ſ. dimittit heredibuvt poſt mortem ſuā reſtituat ⁊ nō facit cū ipſe pōtalis enim ſubſtantia ſic legata: nec ipſum ſalu⁊ heredes dānat: qꝛ cōiter ipſi nō reſtituūt. Oſeenim. viiij. dicit̉. Effraim qui interp̄tat̉ creſcenducit ad interfectionē filios. Exemplum narratPe. damianus ꝓut recitat Uincentius in ſpe. hiſtorꝭ. de quodam nobili viro ꝗ ſucceſſit cuidamhereditate: ⁊ inter cetera bona hereditatis deunit ad eum quedaꝫ poſſeſſio cuiuſdā eccl̓ie: quāille ꝑ hereditatem dimiſerat illi nobili vt ſuaꝫnebat legatam ſibi a p̄deceſſoribus ſuis. Ernobilis ille alias vir bone ꝯditionis modeſtipius: eccleſias viſitans: ꝯtigit aūt ipſum morpoſt mortem inde ad paucos dies cū ꝗdam noteius oraret pro ipſo in ſpiritu vidit terram⁊ flāmam infernalem: ⁊ in ea ſcalam quādagradus hn̄tem: ⁊ in pͥmo gradu ſuꝑiori vidit illūnobilem defunctū paulo an̄. In ſecūdo gradu vdit ſedere eū ꝗ legauerat ſibi: et ſic deīceps aliovſqꝫ ad vltimum gradē: oēs illi octo iniuſte poſederant ⁊ iniuiſte alijs legauerant. Erat aūt taordo ꝯſtitutus ꝙ qn̄ vnus de p̄ſidentibus mbat̉ deſcēdebat ad pͥmū gradum: ⁊ ꝗ pͥmus eratli deſcēdebat ad ẜm: ⁊ ſecūdusⁱ ad tertiū: et ſic alvbi on̄ſum eſt ꝙ ꝓpter illam iniuſtam detentōepoſſeſſionis oēs illi dānati erant. ex d̓ſcenſionegradus notabit̉ augmētuꝫ pene ꝑ iniuſtantionem factam: nō fuerunt excuſati ex ignqꝛ aut fuit in eis iuris q̇ non excuſat: aut facticraſſa ⁊ ſupina q̄ non excuſat: vt. i. q. iiij. ꝑ toturEt ꝙ non ſufficit ad ſalutem alteri ꝯmittere reſtutionem ei ꝗ pōt ſatiſfacere eam qd̓ ꝓbari poteeptemplici ratione.Primo propter improprietatem:Secundo propter inutilitatem.Tertio propter tepiditatem.Quarto propter infidelitatem.Quinto propter doloſitatem.Sexto propter impoſſibilitatem.Septimo propter cupiditatem.¶ Primo inquā ꝓpter improprietatem: qꝛ ſicudicit Tho. 2ª 2º. q. lxij. ⁊ ſupra dictum eſt ille per ſead reſtitutōeꝫ tenet̉ ꝗ intulit dānū. ¶ Secundo