Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. II.

auctoritate propͥa dilationeꝫ ſibi accipientes. Sꝫvbi īminet ꝑiculū vitanda ē mora: vt dr̄ di. v.enixa. Mira certe ignorantia volunt tales abſqꝫmora gr̄am eis ablatam ſibi reddi: et tn̄ pauperreſtituere nolunt illud ꝓpterᶻ qd̓ gr̄a ſunt pͥuatcum tn̄ pauperem pͥus ſpoliauerunt tꝑali ſubſtātia qͣꝫ pͥuati fuerint ſpūali gratia. Secunda deceptiua reſtitutio dicitur inflatiua. Nam qui pillicitos ꝯͣctus atqꝫ vſuras aliena occupauerūt vbide culpa ſua debuerūt humiliari: de iniuria illata creditoribus veniam poſtulare. Econtrarioipſi debitores quadam inflata arrogantia iacent in lecto infirmitate grauati dicūt ipſis creditoribus. Si ego non fuiſſem ꝑijſſes tu et familiatua fame: ſꝫ ſi deo placuerit cito ꝯualeſcam: quaſidicere velint. Si deo me liberare placuerit: faciā ei grauiter diſplicebit: qꝛ nunqͣꝫ reſtituaꝫ: īmoquidam mēte inflati ad iniuriā ſibi deputantcreditores eoꝝ in vita vel in morte petunt ſibi reſtitui ſua: quibus gr̄as agere deberent īmenſastanquaꝫ adiutoribus ſue ſalutis: repetendo ſuacum aliter vere penitere non poſſint: vt de peni.diſ. v. c. falſas. Tertia deceptō dicitur placatiuahac fallacia decipiunt cum debeant reſtituerealiena: pacificant ſolum clamores exteriores: puta dantes bonas rn̄ſiones ſi qui repetant debita:nil facientes vel ꝓuidentes de reſtitutiōe: vel ꝗaꝯctus ſunt palliati: cum nil repetat̉ a creditoribꝰvſuraꝝ: qꝛ erubeſcerent: ipſi non curant de reſtitutione clamoꝝ ꝯſcīe qui eos ſeꝗtur vſqꝫ ad ſempiternum iudiciū audientes: qꝛ ſi remordetꝯſcīa nolunt tn̄ reſtituere: ſed vermis eoꝝ .ſ. conſcientie morietur: ignis eoꝝ non extinguet̉.Iſa. vltꝭ. Quarta eſt excecatiua. Sunt nāqꝫ plurimi qui cum grauiter infirmant̉ ꝓponunt reſtituere aliena ſi contingat eos mori: non autem ſimortem euadant: hi taliter pacem cum deo volunt inire: ſi eos mori contingat amplius eummoleſtare non intendunt: ſecus ſi euadunt. Sedtales pro certo ſciant ſiue viuant ſiue moriant̉deus minime eis facit pacem: ſicut Iſa. xlviij.teſtat̉. Non eſt pax impijs dicit dn̄s. Peccata enīte dimiſerunt non tu illa: dicit Aug. de penitēdo mortis: de peni. diſ. vij. Si quis. Quinta reſtitutio deceptoria nūcupari pōt dīminutiua.ſunt quidam iuxta poſſe non reſtituūt integraliter creditoribus qd̓ debent: ſꝫ certam portionē ꝯditione remittant reſiduum creditoresremiſſio non valet: qꝛ coacte ſit: vult eniꝫ potiuscreditor aliꝗd habere qͣꝫ nihil: vn̄ remittit. Certenon ſic egit Zacheus pͥnceps publicanoꝝ: ſed aitchriſto. Si ꝗd aliquem defraudaui reddo quadruplum. Oīa reddam tibi: dixit ſeruus dominoMath̓. xviij. Sexta deceptio diſtributiua dicēda eſt. Magna inſania quorūdam eſt ꝗbus nonſufficit aliena rapuerint multitudine pctōrum: ſꝫ ml̓tꝭ alijs culpis illa relinquūt ſanctiſimum opus pijſſimum arbitrant̉ duꝫ illa que

certis ꝑſonis reſtituere obligantur volūt in piascās diſpenſare: vel erigendo capellas: vel altariaaut dotando eccl̓ias: fabricando: faciendo cces paramēta: tradendo nuptui puellas: darpauperibus: veſtiendo nudos: faciendo hoſpit.lia armis ſuis. Et quid eſt aliud hoc qͣꝫ culpioꝑpetratis in vita addere alia in morte: debitocertis ꝑſonis diſtribuunt ad pompaꝫ et oſtentationem. Tales non excuſant̉ pauꝑibus dādo qd̓ ēcertaꝝ ꝑſonaꝝ: vt dicit̉ exͣ de homī. c. Sic̄ digr̄ .i. q. i. c. Non eſt putanda. Septima etdefraudatiua: .ſ. quis ꝯmittit alteri re ipſe pōt facere. Et hoc ꝑtinet ꝯcurrit adam reſtitutionis differentiam que dicit̉ua .ſ. ſui ſuoꝝ hereduꝫ: qn̄ .ſ. dimittit heredibuvt poſt mortem ſuā reſtituat facit ipſetalis enim ſubſtantia ſic legata: nec ipſum ſalu heredes dānat: qꝛ cōiter ipſi reſtituūt. Oſeenim. viiij. dicit̉. Effraim qui interp̄tat̉ creſcenducit ad interfectionē filios. Exemplum narratPe. damianus ꝓut recitat Uincentius in ſpe. hiſtorꝭ. de quodam nobili viro ſucceſſit cuidamhereditate: inter cetera bona hereditatis deunit ad eum quedaꝫ poſſeſſio cuiuſdā eccl̓ie: quāille hereditatem dimiſerat illi nobili vt ſuaꝫnebat legatam ſibi a p̄deceſſoribus ſuis. Ernobilis ille alias vir bone ꝯditionis modeſtipius: eccleſias viſitans: ꝯtigit aūt ipſum morpoſt mortem inde ad paucos dies ꝗdam noteius oraret pro ipſo in ſpiritu vidit terram flāmam infernalem: in ea ſcalam quādagradus hn̄tem: in pͥmo gradu ſuꝑiori vidit illūnobilem defunctū paulo an̄. In ſecūdo gradu vdit ſedere legauerat ſibi: et ſic deīceps aliovſqꝫ ad vltimum gradē: oēs illi octo iniuſte poſederant iniuiſte alijs legauerant. Erat aūt taordo ꝯſtitutus qn̄ vnus de p̄ſidentibus mbat̉ deſcēdebat ad pͥmū gradum: pͥmus eratli deſcēdebat ad ẜm: ſecūdusⁱ ad tertiū: et ſic alvbi on̄ſum eſt ꝓpter illam iniuſtam detentōepoſſeſſionis oēs illi dānati erant. ex d̓ſcenſionegradus notabit̉ augmētuꝫ pene iniuſtantionem factam: fuerunt excuſati ex ignqꝛ aut fuit in eis iuris non excuſat: aut facticraſſa ſupina non excuſat: vt. i. q. iiij. toturEt non ſufficit ad ſalutem alteri ꝯmittere reſtutionem ei pōt ſatiſfacere eam qd̓ ꝓbari poteeptemplici ratione.Primo propter improprietatem:Secundo propter inutilitatem.Tertio propter tepiditatem.Quarto propter infidelitatem.Quinto propter doloſitatem.Sexto propter impoſſibilitatem.Septimo propter cupiditatem. Primo inquā ꝓpter improprietatem: qꝛ ſicudicit Tho.. q. lxij. ſupra dictum eſt ille per ſead reſtitutōeꝫ tenet̉ intulit dānū. Secundo