Capitulum .I.

inquit Salomon prouer. xxiiij. Et apoſtoli ꝑfectiſſimi religioſi dicunt. In multis .n. offendimusomnes. Iac. iij. Hec autem quotidiana peccataetiam ſi leuia ſunt: tn̄ dīminuunt vigorem ſpūs:⁊ diſponunt ad mortalia: ⁊ ideo per or̄oneꝫ ⁊ pūtioneꝫ ⁊ alios modos remouenda ſunt de aīa noſubmergat̉ nauis mentis: vn̄ Aug. Que humanifragilitati qͣꝫuis parua tn̄ crebra ſurrepunt: quecollecta contra nos fuerit: ita nos grauabunt ⁊ppriment: ſicut aliquod vnum peccatuꝫ graue.Quid enim intereſt ad naufragium vtrum vnorādi fluctu nauis operiatur ⁊ obruat̉ an paulatim ſurrepens aquā inſentinam ⁊ ꝑ negligentium culpaꝫ derelicta atqꝫ contēpta impleat naueſubmergat: de peni. diſ. i. Tres ſunt actioneslug. ꝙ multa venialia ita grauantſicut vnum mortale: non ſic intelligendum ē tanqͣꝫ venialia ſint mortalia: hoc enim nunqͣꝫ acciditſed in diſpoſitione: quia inducunt ad mortale.Quinto nauis nō dꝫ eſſe nimis onerata: quianimiuꝫ pondus demergeret: nec nimis vacuatavel alleuiata: qꝛ vacillaret: ſic in religione ad hocquis bn̄ proficiat non debet nimis onerari ocatōibus exterioribus: qꝛ mētem ſubmergūt.ī Ber. in li. de ꝯſideratione. Uexatio dabit ītellectum: inꝗt propheta. Ueꝝ eſt ſi nō ſit nimia: ain ſubruit intellectum. Nec etiam dꝫ eſſeus ab operibus ⁊ ocioſus: vn̄ Hiero. Semperquid boni facito vt diabolus inueniat te occu. Apl̓i hn̄tes ptātem de euangelio viuerebant manibus ſuis ne quēqͣꝫ grauarent: ⁊infra egyptioꝝ monaſteria hunc morem tenent̉:llum abſqꝫ oꝑe ⁊ labore ſuſcipiant. Nā tamer victus neceſſaria qͣꝫtum propter animeitem: de ꝯſe. diſ. v. c. nunqͣꝫ. Nauis etiam nonna ꝑte tm̄ oneratur: ⁊ in alia non: ſed propolabiliter: ſic in religione non vnus dꝫ nimisrari ⁊ alius nil facere: ſꝫ quilibet ẜm ꝯditōeꝫſuam debet applicari ad opera. ¶ Sexto in nauiſtentes intentionem ſuam et iter dirigunt adrtum finaliter. Et ad hoc ſunt vnanimes propter quod omnes in vnuꝫ ꝯcordant ad ea que valent ad ꝯſeruationem nauis ad laborādū ⁊ oꝑandum ⁊ obuiandum ꝑiculis: ⁊ proijciendum meimari cum expedit: ad adiuuādum ⁊ ſupporum alter alterius grauamina: ſic in religiōedebet eſſe ſumma vnitas ad conſeruationem vite regularis ⁊ intentionem ſuam: ⁊ opera ad porin quietis eterne dirigere: ſicut ſcribitur de ꝑtiuis chriſticolis qui religioſe viuebāt. Actu.iiij. Multitudinis credentium erat cor vnum etanima vna in domino ⁊c̄. Unde ⁊ Clemens inꝗtComunis vita oībus ē neceſſaria fratres: ⁊ maxime his qui deo irrep̄hēſibiliter militare cupiūt:ē vitam apt̓oꝝ eorūqꝫ diſcipulorum imitari volut. xij. q. i. dilectiſſimis. Et ſicut nauis nō relinquit veſtigiū ſui proceſſus poſt ſe: vt dicit̉ Sap̄. ⁊experientia docet: ita et religioſus dꝫ cauere ne

opera ſua faciat: vt videat̉ ab hominibus in ſuilaudem: ſꝫ occultare ea ſicut chriſtus exēplo ſuonos docuit p̄cipiens aliquando turbis ne cui dicerent miracula ſua. Mar. viij. In naui gͦ exiſtētes ſiue comedant ſiue bibant vel dormiant ſemper ad portum appropinquant niſi ſtudioſe ſe firment: vel tempeſtate deuicti: ita ī religionē ꝑ oīaopera ipſius quis meretur: qꝛ omnia in obedietia ſunt fundata. In omnibus operibus meret̉ ſieſt in gratiā: ⁊ bonam hꝫ intentione. ¶ Septimonauis ꝯtinet multas ⁊ varias merces: ⁊ viles etp̄cioſas ſicut aurum: argentum: ornamētum: frumentum: vinum: oleum: ⁊ poma. vn̄ dicitur. Iob.ix. Quaſi naues poma portātes ſicut aꝗla volāsad eſcam. Ita religio ꝯtinet multa exercitia: ſapiētie: eloquentie: ⁊ doctrine ſpiritualis: leticie: miſeri cordie: odorifera exempla: corporalia exercitiaEt ſicut ex mercibus nauium ſi ꝑueniant ad portum ſalutis: homines multum ditantur: etiaꝫ demercibus vilibus: multum aūt ꝑdunt ſi ſubmergantur magis qͣꝫ per alia exercitia: ita in ſtatu religionis ſi quis ꝑſeueret vſqꝫ in finem magnamcoronam meritoꝝ ſibi acquirit. Sed ſi deficit inmaius iudicium incidit qͣꝫ in alio ſtatu .ſ. ſecularivn̄ Hiero. Rectius fuiſſꝫ hominem ſubijſſe conlugium ⁊ ambulaſſe ꝑ plana qͣꝫ ad altiora tendentem .ſ. religionis in profundum inferni demergixxxij. q. v. c. Si paulus. Item Aug. Sicut difficile ſum exꝑtus meliores qͣꝫ qui in monaſterijs ꝓfecerunt: ita nec deteriores qͣꝫ qui in monaſterijsdefecerunt: diſ. xlvij. c. Quantūlibet. Uenti varijtemptationuꝫ faciunt naues religionis ſubmergi ⁊ deficere ⁊ ideo inuocare oportet diuinuꝫ auxilium.§. XXV.De tertia naui .ſ. penitentie pōt intelligi illud. Sap̄. xiiij. Exiguo ligno.ſ. nauicule ꝯmittūt homines aīas ſuas ⁊ trāſeūtes mare ꝑ ratem liberati ſūt. Exiguum diciturillud lignum: qꝛ in humilitate fundat̉ penitētia.Cōmittunt aūt aīas ſuas hoīes ei: qꝛ ſperant peripſum ſaluari gratia dei. Nemo enim poteſt digne agere pnīam niſi qui ſperauerit veniam inquit Amb. de peni. di. i. Et ꝑmanendo in ea ꝑuenitur ad portum ſalutis cum mercibus meritorum: ſed ad veram pnīaꝫ preexigitur: vt p̄ambulum eius reſtitutio ſeu ſatiſfactio debitoꝝ. Namvt dicit Aug. xiiij. q. vi. Si res que ablata non reſtituitur ſi pōt reſtitui: pnīa non agitur ſꝫ ſimulatur. ¶ Sciendū igit̉ ꝙ eſt triplex differentia reſtitutōis .ſ. deceptiua: dānatiua ⁊ retributiua. Et hͨvltima ꝑtinet ad nauim pnīe per quam ſit ſalus.Deceptiua reſtitutio hꝫ ſeptem deceptiones .ſ. ꝓlongatiuam: inflatiuam: placatiuam: excecatiuādīminutiuam: diſtributiuam: defraudatiuam.¶ Eſt igitur pͥma deceptiua reſtitutio prolongatiua. Nam quidam ⁊ ſi reſtituere intendunt aliena: reſtitutioneꝫ tn̄ illam differunt qͣꝫtum poſſūt