Capitulum .I.

Decimaoctaua ē manus detractoria. p̄s. Erue .ſ. dęus d̓ manu canis. detractorijs aīam meam. .i. vitam prouer. xviij.Mors et vita in manibus lingue .ſ. detractorie.Et hec hꝫ quīqꝫ digitos. ¶ Primus eſt cū quisſqienter accuſat aliquem de falſo: ⁊ ꝯuīctus d̓ crimine ꝯdēnatur: talis ei tenetur ſatiſfacere: non ꝙgendo falſitatem poſtqͣꝫ eſt punitꝰ reus:qꝛ ſibi immineret ꝑiculum ꝑſone: ⁊ illi iam puntnio non ſatiſfaceret: ſed aliter ad arbitrium boniviri: an̄ punitionem aūt debet detegere falſitateꝫſiſere: h accuſatione. ¶ Secūdus eſt qn̄dicium infamat aliquem de crimine ſcies⁊veꝝ: vel neſciens ſi eſt veruꝫ: qꝛ tenetursdixit declarare ſe falſuꝫ dixiſſe: niſiimmineret magnum periculum viteuſmodi. Nam tunc aliter prout pōt dꝫ ſatiſre: vel cum libellos famoſos ſuꝑ crimine deponit vel cantilenas qd̓ peius eſt. ¶ Tertiusando ad aliquod crimen ꝯmiſſuꝫ vere aiuget aliꝗd aliud notabile quod ē falſuꝫ:dicit ſe vel alium turpia colloquia vel geſtꝰhabuiſſe cum aliqua: ſꝫ etiam carnalem copulā:vel cum alij dicunt de eo turpitudinem cuꝫ aliqͣagere tacet ſtudioſe: vel aliqua ſigna facit vt credant veꝝ eſſe qd̓ nō eſt ⁊ talis tenetur ad declarāilſuꝫ eſt. ¶ Quartus eſt cū dicit aliquodlterius referens ſe audiuiſſe qd̓ occultūatur ſi eſt verum: ⁊ talis quō debeat ſazabes in. c. ſe. §. iij. ¶ Quintus cuꝫ diciien alterius vere perpetratū: ſꝫ occultatū: ettalis debet etiam famam reſtituere prout poteſt:vel etiam cum dicit contumeliaꝫ in preſentiā alorum: ⁊ talis debet petere veniā: vl̓ aliter ſe recō.§. XXI.ciliare cum eis.Decimanona ē manuſꝑſone leſoria. Hich. vij. Uir fratrem ſuuꝫ venatur ad mortem: malum manuū ſuaꝝ dicūt bonūdigitos vel modos. ¶ Primus ē auam occidendo aliuꝫ iniuſte .i. exͣ iudinarium: ⁊ talis tenetur prout dicetur.ij. de dāno inde ſecuto. ¶ Secundus eſtndo membrum iniurioſe: ⁊ tenet̉ de expeicis ⁊ in medicinis: ⁊ de lucro perditotione non poteſt laborare. ¶ Tertiuseſt in vulnerando vel ꝑcutiendo iniuſte ſicut tollendo ſoſpitatem: ⁊ tenetur ad dāna īde ei ſecuta.¶ Quartus incarcerando ⁊ ſic tollendo ei liberd̓ faciendo abſqꝫ cā rōnabili tenet̉ de dānde ſequitur: ſecus ſi facit qꝛ ei ē debitorvt ſibi citius ſoluat. ¶ Quintus cū mittit in exilium vel ꝯfinium iniuſte ⁊ per hoc aufert ei patrin: ⁊ oē dānum qd̓ inde recipit qd̓ cōiter eſtmitenetur ei ſatiſfacere.aīarūUigeſima ē manus preo-

toria: ⁊ de hac Sap̄. i. Impij manibus ⁊ v̓bis moͣtem accerſiunt. Et habet ꝗnqꝫ digitos. ¶ Primꝰeſt quando volentem ingredi religionem ad ſeruiendum deo aliquis reuocat: vel iam īgreſſuꝫꝑſuadendo educit: tenetur hic illum reducereqͣꝫtum in eo eſt: vel ſe vel alium ponere in religione ẜm Pe. de pal̓. ¶ Secūdus eſt qn̄ ꝗs perſuadet alicui aliqd̓ criminale blandiendo vt decipiat ⁊ multo magꝭ qn̄ quis aufert alicui virginitatem exͣ matrimonium: ⁊ debet ducere in vxoreꝫvel dotare ſi poteſt ⁊ indiget. ¶ Tertius eſt qn̄ ꝗsſuo ẜmone trahit ad errorem fidei vt faciunt heretici diſſeminantes falſam doctrimaꝫ: ⁊ hī tenētur reuocare. ¶ Quartus eſt cum prelati vel patreſfamilias ex ſua negligentia ꝑmittunt gregeꝫſuum perire non corrigentes ⁊ admonētes ⁊ ml̓to plus cum ſuis malis exemplis eos ad mala ꝓuocant. tenēt̉ eniꝫ eos corrigere. ij. q. i. c. Scelus.¶ Quintus cū homines ſuis prauis actibꝰ aliosſcandalicāt: vel mulieres ſuis ornatibus ⁊ tripudijs: alijs ludis: riſibus: blaſphemijs: ⁊ hi debētſatiſfacere pnīa ⁊ bonis actibus edificādo quos.§. XXIII.pͥus ſcandalizauerant.zequitur tertia parspalis diuiſionis facte vbi ponitur remedium adeuadendum de manibus iſtis vſurpatorijs quibus diabolus in mari p̄cipitat in profundum inferni: ⁊ hec eſt nauis. Un̄ dicit. Illic naues ꝑtrāſibunt. In plurali dicit naues: qꝛ triplex ē nauis.Eſt nauis eccleſie vniuerſalis.Eſt nauis vite regularis.Eſt nauis penitentie virtualis.Et de pͥma intelligit̉ illud ꝓuer. vltꝭ. Facta eſt ſcꝫilla mulier fortis d̓ qua ibi loquit̉ figurate eccleſia: quaſi nauis inſtitoris .i. mercatoris de longeportans panem ſuū .ſ. doctrine vl̓ euchariſtie: qꝛde celeſtibus quo paſcunt̉ homines īfideles. EtChryſo. tractans illud. Math̓. ix. Aſcendēs cꝭſtus in nauiculam tranſfretauit dicit. Chriſtinauim eccl̓ie fluctus ſemꝑ mitigaturus aſcēdit:hec eſt nauicula petri q̄ quatit̉ magnis fluctibusꝑſecutionuꝫ a tyrānis erroꝝ ab hereticis prauorum opeꝝ ab hypocritis vt aliqn̄ videat̉ ſubmergi: ſed ſubmergi non pōt chriſto eam gubernāte:ſed poſt tempeſtatem trāquillum facit: vt diciturThob̓. iij. ⁊ figuratuꝫ fuit. Math̓. viij. qn̄ ipſe ſurgens a ſomno imꝑauit ventis ⁊ mari: et facta eſttranꝗllitas. dormire v̓o videtur cum tribulationes ſurgere ſinit: vt dicitur diſ. xxiij. c. In noīe. hͦꝑ Petrum ⁊ alios prelatos ⁊ p̄dicatores retibusp̄dicationis capit multos piſces ad fidē: vt īpleatur nō ſolum nauicula Petri .i. eccl̓ie occidentales: ſꝫ etiam Iohānis euāgeliſte .i. eccl̓ie orientaſ.i. grecie: vbi Iohānes p̄dicauit dū .ſ. ſociata fuitcum nauicula Petri .i. vnitate eccl̓ie romane: vtfigurate habet̉. Lucꝭ. v. Petro quoqꝫ an̄ capturāpiſcium dictū fuit: duc in altū maris .ſ. nauiculaꝫ