Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. II.

Decimaquarta eſt manus impeditoria. Eccle. ij. Ue dublici corde manibus malefacientibus .ſ. impedientibꝰ bona aliorum. Et hec habꝫ qn̄qꝫ digitos. Primus ē qn̄quis impedit aliquem a ꝯſecutione alicuius bn̄ficij vel officij. Et ſi iam illd̓ erat ꝯſecutus poſſidebat: iniuſte procurauit ſibi auferri: tenet̉ ſatiſfacere in totū. Si nondū erat conſecutꝰ: ſed ī viababēdi tenet̉ ad arbitriū boni viri. Tho. Ricar.in quarto. Secundus eſt qn̄ impedit fructusuēturos alicuius agri vl̓ vinee: vt effodiendo ſemina: deſtruendo vineas: arbores: huiuſmodi:qui tenebit̉ ad qͣꝫtum extimabuntur fructus inillo dubio valituri. Tho. in. iiij. Zenendo etiaꝫ columbarias non ſufficienter paſcendo vn̄ dāniinferunt ſeminibus vel fructibꝰ tenent̉ de dānisPe. de pal̓. in. iiij. Tertiꝰ ē de his faciūt ſtatuta vel capitula ne vſure ſolute poſſint repeti: vel poſſint hoīes cogi ad ſoluenduꝫ qui iudicātſecundum ea: vel etiam ſine ſtatutis dant ſententiam ſoluantur vſure vel ſolute non repetanthi tenentur ad eas reſtituendum ſi vſurarij nonreſtituant: impediunt enim reſtitutioneꝫ. xi. q. iij.c. qui conſentit. Quartus eſt de iſtis qui dantlitteras emunitorias debitoribus iniuſte ne poſſint cogi a creditoribus ad ſoluendum eis cumpoſſint: tenent̉ illis ill̓ dānis. Quintꝰ ē deiniuſte impedientibus ne ꝗs poſſit exequi negocia ſua honeſta occultando inſtrumenta vel ſcripturas per que manifeſtatur ius ſuum: vel impedientes ne quis accedat ad iudicem eccl̓iaſticuꝫin cauſa qua poteſt vbi ſibi fieret iuſticia: vel alit̓iniuſte malicioſe impediens iter ſuum ad iudicium vel ad negocia ſua vnde recipit damnuꝫ et.§. XVII.de his tenetur.Decimaquinta eſt manus luſoria de qua poteſt ītelligi illud Iob. xxxi.Si .i. non oſculatus ſum manum meā in abſcondito. Luſor enim cum vincit attribuit manus induſtrie: vn̄ aliquando oſculatur eam vt cām lucri. Et hec hꝫ ꝗnqꝫ digitos. Primus decipitin ludo: vt per falſos taxillos: aut chartas aut dicendo mendacium: ſic vincit: tenetur enim reſtituere decepto. Secundus eſt qn̄ vincit ab hisqui alienare non poſſunt: vt ſunt ſerui: filijfamiprecipue pupilli: vxores: religioſi: huiuſmodi:hec oportet reſtituere eis qui hn̄t curam illoruꝫ. Tertius eſt quando vincit ei quem induxit vl̓traxit ad ludendum multa importunitatevellet ludere: vel volentem a ludo recedere īuitum detinet tenet̉ reſtituere. Quartus qn̄ vcit in locis vbi prohibetur ludus leges mandatur fieri reſtitutio: que nec diſſuetudinē ſūtabrogate: tunc etiam tenet̉ reſtituere ꝑdenti ẜꝫTho. 2ᵉ. q. lxij. Ricar. ī. iiij. Rai. Inno. alios Quintus eſt qn̄ vincit in locis vbi non ꝓhibet̉

ludus: vel ſi prohibetur leges ſunt abrogate perꝯtrariam conſuetudineꝫ: tunc debet pauꝑibuserogare vtꝝ de neceſſitate vel de honeſtate: videſupra ti. i. c. xxiij. vbi plene ē iſta maͣ. §. xviij.Decimaſexta ē manuilocationis ꝯditionis viciatoria. De hac Deuter.xxxij. Uidebit infirmata ſit manus .i. deſicopus in locando ꝯducendo. Et hec hꝫ ꝗngitos. Primus eſt quando ꝗs locat alteri remquā nouit vicioſam vt equum claudicantem: vtdomum ruituram tenet̉ de dāno inde ſecuto Secundus qn̄ nimis notabiliter exigit p̄ciude re locata: domo agro veſte: huiuſmōi: vl̓ oaufert ab eo rem locatam ſine rōnabili an̄ tꝑsꝯuentum: tenet̉ .n. ei de dāno Ray. Tertiꝰ.ꝯducit ꝗs alium ad oꝑandum nimis paruo penotabiliter: vel debitam mercedem nimis tardadare cum pōt: vn̄ ille recipit dānum: vel loco pecunie debite dat ibi res quas oꝫ vendere minori precio qͣꝫ debet habere. Quartutus ad operam ex feſtinantia vel neglifideliter eſt operatus bn̄: vn̄ ſequit danun Quintus qn̄ male tractauit rem ſibi locatvt domum vel agrum ꝑmittendo deſtruere: velequum vel boues nimis fatigando: huiuſmōi:tenet̉ talis de huiuſmōi dānis ad arbitriuꝫ boviri Ray. in ſumma. Uaſallus etiam qui bonahēt in feudum a domino male tractat ex maliovel negligentia tenetur de damnis. Et de his ſupra ti. i. c. xv..§. xlx.Decimaſeptima ē manus turpiter lucratoria. De qua Iſa. i. dn̄s. I.nus veſtre plene ſūt ſanguine .i. turpibus lucriEt hec hꝫ ꝗnqꝫ digitos. Primus eſt lucruꝫ eopere carnali: vt meretricio: lenocinio: cōcubirtu: adulterio huiuſmōi. Secundus eſt exte vel actu prohibito lucrari: vt ex arte mutui: vel faciendi taxillos: chartas: fucos: torneana: vel ex hiſtrionatū turpi: ſeruiendo vſurarionumerando pecuniaꝫ ad vſuram: ſcriiuſmodi: in faciendo indiuinationes: incnes huiuſmōi: in ſcribendo inſtrumenta ī fraidem vſuraꝝ. Tertius eſt lucrando tꝑe ꝓhibit.vt diebus feſtiuis emendo vēdendo ſineſitate ſcribendo: vel alia oꝑa ob lucrum faci Quartus eſt negociari in locis ꝓhibitis:eccl̓ijs vendendo vel emendo: vel etiam mitdo ad terras ſarracenoꝝ: vel portando arma vellignamina vel victualia quecūqꝫ mercimoniaſine licentia pape tenet̉ illud qd̓ lucratus eſttūdem de ſuo mittere in ſubſidium terre ſancte. Quintus eſt ex intentiōe mere cupiditatis vacare negociationi: vel intentiōe introducendi cariſtiam: hi oēs debēt acꝗſita pauꝑibus erogare:magꝭ tn̄ ex honeſtate ꝯſilio qͣꝫ neceſſitate. xiiij. qv. c. hētis. Et his ſupra ti. i. c. xxiij. 1§. X.