Capitulum. XXIII.
auelli ab huiuſmōi qͣꝫtūcunqꝫ ꝑpendāt ex huiuſmodi vituꝑari ⁊ ꝯſumi. Conſuetudo aūt in malūnō minuit pctm̄: ſꝫ auget: vt dicit̉. xxiiij. q. i. pudēda. Tanto enim ſunt grauiora peccata qͣꝫto aīaminfelicem diutius detinent alligatam: exͣ d̓ ꝯſuerō eſt ẜꝫ Tho. pͥma. 2ᵉ. ⁊ alios doc. qꝛ cū pecFiſtat in voluntate: qͣꝫto ꝗs cum volunt.gis effrenata ⁊ firmata in malo peccat: tātois peccat in eodem genere peccati. Sed ludens cōiter ex ꝯſuetudine vt faciunt luſores ſūteffrenatiſſimi ⁊ firmatiſſimi in auaricia ⁊ in alijsmalis que comitant̉ ludū: vn̄ grauiſſime peccātEt his demum euenit qd̓ pſalmiſta imprecat̉ dis. Fiat ꝯmoratio eoꝝ deſerta ⁊ in tabernaculū non ſit qui inhabitet. Cōmoratio luſorumeſt in baraterie loco: ſꝫ illa eſt deſerta ab hoībusle vtentibus. Nā nullus ꝗ ſit bonus ciuisnabilis ꝑſona ibi ꝯuerſatur: verecūdaretibi videri. Solum beſtie ibi ſunt .i. beſtialiterentes ſicut beſtie libenter habitant in d̓ſerto.noratio etiam vbi hītant .ſ. in domo fit deẜta.oc ſciunt paupercule vxores taliuꝫ et famiabeant ad ludendū expoliant domum veſtimētis ⁊ vtenſilibus et oībus bonis vtqui inhabitare ibi poſſit. Mirabile eſt etle ꝯſiderare qͣꝫ ſit iſtud vitiū inſeparabileuꝫ eſt in eo habitatus. Et ideo caueat ſine talibus miſceat̉. Unde inꝗt: vidi vionem multorum cōmorantium vſqꝫ adtoto tꝑe morātiū in hiꝰ..§. VIII.uantum ad tertiumt illud vitiū aſſociari demonijs: qd̓ īnuit̉ cuꝫicit̉ ī circuitu. Opus diaboli eſt circuire. Undeetrus in pͥma canon̄. c. v. inꝗt. Aduerſarius veſter diabolus tanqͣꝫ leo rugiens circuit. Sicutęluſores reperiunt ſe in via diaboli que eſt circuitus: ita ⁊ in tecuꝫ eo .ſ. in inferno. Un̄ Iſa.tune menſam ⁊ libatis ſuperea dinumerabo vos in gladio. Ponūrtune ꝗ ludunt exponentes ſe fortūexillos ludendo ſiue ꝑ chartas. Et iſti fegladio diuine vltionis in inferno. Undetis ſiue naibis ſunt figure non ſolum baenarioꝝ cupparum: ſꝫ ⁊ gladioꝝ: ad īnuēꝙ ex ludo ſequunt̉ cupiditates: potatiōesid: ebrietateꝫ: verberationes ⁊ vulnera ⁊ degladius mortis eterne. Ducunt in bonis diinꝗt Iob. xxi. ⁊ in pūcto ad inferna deſcēent̉ luſoribus bona ⁊ magna bona iſtaledere: bibere: ꝑ ludos acꝗrere: ⁊ iſteuitus vite eoꝝ: ſꝫ in pūcto ad inferna deſcennt. Ipſi querūt deciꝑe alios in pūcio taxilli: etdecipit eos in pūcto tꝑis qd̓ expectantendum: ſꝫ eis deficit. Un̄ et ꝓuerbialiterpicit. Per vno pūcto perde Martino la cappaEt ibi in inferno faciūt circuituꝫ cū diabolo quēpicit ipſe Iob. xxiiij. Irāſibunt ab aꝗs niuiū ad
calorē nimiū: ⁊ ecōuerſo intelligendū eſt a caloreintēſo ad frigus nimium..§. IX.Queritur quid iuris alecantibus duobus: puta Petro ⁊ Martino ſuperaliquo rei euentu p̄terito vel futuro: puta mortealicuius dn̄i: vel aduētu alicuius pͥncipis: vnusvt Petrus aſſerit mortuū talem dn̄m: vel venturum talem p̓ncipem ad talem ciuitateꝫ infra certum tp̄s: ꝙ ſi ſecus fuerit obligat ſe Martino daturum. io0. ita tn̄ ꝙ ſi ita eſt vt aſſeruit Martinꝰꝗ tenebat cōtrarium vice verſa teneat̉ dare Petro. 100. vel minus ẜm ꝯuentionem ad inuicē factam: vtrum tale lucꝝ ſit licitum? ℟. non: ſꝫ turpelucrum dici pōt ꝓcedens ex auaricia ⁊ nulli deẜuiens v̓tilitati: ſꝫ vanitati ⁊ ꝓdigalitati. Nō tamēreſtituere oꝫ de neceſſitate: ſꝫ pauꝑibus erogādūvt audiui a peritis. Et hoc magis ex ꝯſilio qͣꝫ ex p̄cepto: ar. xiiij. q. v. non ſane. ⁊. c. ꝗ habetꝭ. Et videtur hr̄e ſimilitudinem aliquā ad ludū qͣꝫtum adfutuꝝ euentum. Nulla .n. lex mādat reſtitutōemin huiuſmōi ⁊ ſi lex diuina et naturalis ꝓhibeatoēm actuꝫ auaricie ⁊ illicite acꝗſitōis vt meretricij ⁊ torneamēti ⁊ huiuſmōi..§. X.De acquiſito per meretricium qd̓ ꝑtinet ad turpe lucrum ſciendumeſt ẜm. b. Tho. 2ª 2ᵉ. q. xxxij. ⁊ Ricar. in. iiij. ⁊ Pe. d̓pal̓. in quarto. ⁊ glo. ſummariam. xiiij. q. v. in pͥn.ꝙ non debet reſtituere: ſꝫ poteſt de eo fieri el̓ya: ⁊ꝯſulendum ē illud pauꝑibus erogari: nō tn̄ tenetur de neceſſitate: qꝛ ⁊ ſi lex diuina vel canonicaprohibeat actum ꝑ quē lucrat̉: non tn̄ ipſam acceptionem vel dationeꝫ. Ꝙ aūt eccl̓ia ꝓhibeat recipi oblationes talium ⁊ ī veteri lege: intelligiturhoc de oblationibus ad altare: qd̓ ſit in deteſtationem criminis vt illa magis erubeſcat ⁊ deſiſtat⁊ ne eccl̓ia videat̉ approbare talia ſcelera. Et idēdicendum de acꝗſito ꝑ ꝯcūbinatum ⁊ ſodomiaꝫ⁊ adulterium eadem rōne: tn̄ qꝛ ſumme oīa iuradeteſtant̉ ſodomiam: ideo magis inducendū addandum illud pauꝑibus. Quidā tn̄ dicunt ꝙ acꝗſitum ꝑ adulterium eſt dandum ei in cuius iniuriam eſt factum .ſ. viro cum ipſe eſt innocēs: ſꝫocculto modo dādum eſt ei ne ei īnoteſcat adulterium: vel niſi etiam ecōtra vxori fidem fregiſſꝫtunc enī pauꝑibus eſt erogandum. Sꝫ videt̉ idedicendum qd̓ de alijs turpibus lucris .ſ. meretricio ⁊ huiuſmōi. Si ꝗs tn̄ vel ſi qͣ accepiſſent aliqͣbona in notabili qͣꝫtitate ab his ꝗ alienare n̄ pn̄t.ſ. a religioſis: ſeruis pupillis ⁊ clericꝭ quo ad bona eccl̓iaſtica: reſtituere tenēt̉ his qui hn̄t curaꝫde eis vel eccl̓ijs aut monaſterijs eoꝝ. Que etiaꝫin huiuſmodi turpitudīe vt ꝯtingit per fraudeset importunas extorſiones perſona habuiſſet tenetur reſtituere ei a quo habuit etiam laico velhabenti curam eius ſi nō eſt ſui iuris: ar. xiiij. q.vi. ſi res..§. XI.