Titulus .I.

eos ꝗ eos vincunt. Aliqn̄ odiūt ſeipſos ſe aliqn̄verberantes: odiunt: qd̓ peius eſt deū ꝗ nō faciteos vincere. Et in tm̄ inſurgit odiū vt qd̓ nō pn̄tſceleſti hoīes facere in ꝑſona ſua: ī figuris faciūtꝑcutientes: expuentes ⁊ huiuſmōi. Sꝫ deus oſtēdit ſuꝑ hoc pluries magna miracula: qꝛ de hiꝰ.figurꝭ aliqn̄ exiuit ſāguis: aliqn̄ tales a d̓monijsarrepti ſunt ⁊ horribiliter vexati. Odiunt ⁊ homines rep̄hendetes eos de tanto ſcelere: iuxͣ illudOdio habuerunt loquētem. Et p̄s. Poſuerūt aduerſum me odium ꝓ dilectiōe mea. Decimūꝗntūeſt ꝑticipatio ſceleris. Iſtud .n. pctm̄ a multis ꝑtieipatur. Nam ꝗ dant eis pecunias ad ludenduꝫpro ꝑte lucri: vtiqꝫ mortaliter peccant: ⁊ tenēt̉ deeo qd̓ ꝑuenit ad eos ꝗ mutuant eis etiaꝫ ſine ꝑtolucri male faciunt: ⁊ ſi nunqͣꝫ rehabent: licet iuſtemerentur: cū ſint cā mali. Qui aſpiciunt ludētesnon ſunt immunes a peccatis multis curioſitatꝭ⁊ vanitatis. Sꝫ et parentes qui nō caſtigāt filiosludentes grauiter peccant. Digni ſunt morte nōſolum ꝗ faciunt: ſꝫ etiam ꝗ ꝯſentiunt facientibꝰ.Ro. i. Qui mutuant taxillos vl̓ ꝗ in domo ad ludendum locum p̄ſtant ꝑticipes etiā ſunt mali.¶ Decimūſextū eſt queſtio litigioſa ſeu ꝯtentioſav̓balis: dū .ſ. vnus dicit ſua pūcta apꝑuiſſe aliusnegat: vnus dicit vnum: alius ꝯͣriū: ⁊ ex ꝯtentōeinſurgūt ꝯtumelie ⁊ v̓ba inordinata. Cōtra v̓boſos noli ꝯtendere v̓bis ait Cato. Multū gͦ ꝗlibetdꝫ ſibi cauere a ꝯtentionibꝰ q̄ ꝓducunt tot mala.¶ Decimūſeptimū eſt rapina. Aliqn̄ .n. quaſi violenter trahit vnus alium ad ludū vel volentē recedere inuitū tenet: vel falſos taxillos ſubmittit:⁊ tunc eſt tāqͣꝫ rapina et reſtituere tenet̉ qd̓ ſic acꝗſiuit ei cui vicit ẜm legem om̄em diuinaꝫ ⁊ mūdanā. Sꝫ cōiter hoc accidit ꝗ vna die vincit aliadie ꝑdit: vt merito poſſet de eo dici. Ue ꝗ p̄daris:nōne et tu p̄daberis ipſe. q. d. ſic. Ei tn̄ ꝗ ſic attraxit inuitū vel decepit: nō eſt reſtituenduꝫ qd̓ ꝑdidit: ſꝫ pauꝑibus erogandum. ¶ Decimūoctauuꝫeſt ſcandalū. Nam hoc videt̉ vitiū infectum. Cienim ꝗs videt alium ludere vbi nihil cogitabatde ludo inclinatur ad ſil̓e. Et p̄cipue cū filij ſintclinati ⁊ apti ad imitandum mores parentuꝫ vidēdo pr̄em ludere: blaſphemare: clamare: et aliamala facere que ꝓducit ludus: ſin̄ freno ad taliaaſſueſcit ⁊ ſic ſcandalicat filios et alios ſuo exemplo ludendo. Sꝫ dicit chriſtus Math̓. xviij. Quiſcādalicauerit vnū de puſillis iſtis q ī me credūtexpedit ei .i. melius eſt ei vt ſuſpēdat mola aſinaria in collo eius ⁊ demergat̉ in profundū marꝭ¶ Decimūnonum eſt triſticia que ī eo eſt tāta ſi ꝑdit ꝙ nil boni libet ei agere: quimmo aliꝗ intratdeſperatōem ⁊ occidūt ſeipſos. Triſticiam etiamnon modicam afferunt oībus diligentibus eosde actu ita turpi ⁊ ꝑiculoſo aīe ⁊ corpori īfami coram deo ⁊ mundo. Et dicit Aug. de peni. diſ. v. c.i. Ꝙ peccator reuerſus ad pnīam inter cetera dꝫhoc deflere de triſticia magna quam dedit d̓ bo

nis ſuis malis oꝑibus. ¶ Uigeſimum eſt vſuramaxima. Si enim ꝗs ꝓ centum que exponit r̄tuo recipiendo. x. vel. v. pro. 100. dicitur vſuraQuid dicendū eſt de eo ꝗ ponit ſe ad ludum cū.x. florenis ⁊ in eadem die lucrabit̉ ꝑ luduꝫ. iocfloren̄. certe videtur maxima vſura: vn̄ ⁊ ꝑ ſe renere non pōt: ſꝫ vel reſtituere in certis caſibꝰ ⁊pauꝑibus erogare ī alijs. Si aūt ꝑdit ſibi īputet⁊ ſue fatuitati. Uſurarius dicit Criſo. ſuꝑ omreſt maledictus. ¶ Uigeſimūprimū eſt chriſtitatis vituperatio. Cōtra illud qd̓ ait apl̓s. ij. Corvi. Nō vituperet̉ miniſterium noſtꝝ .i. ſeruitiuquo ſeruimus chriſto. Sed ꝑ ludū ſeruit̉ diabolo. Sic̄ enim deus inuenit. xxij. lr̄as pͥmo. Naalie poſtea ſunt ſuꝑaddite ad ꝯponendam bibꝰvbi eſt omnis ſapientia reuelata. Ita inuenit diabolus taxillum bibliam ſuam vbi poſuit. xx. pūcta tanqͣꝫ lr̄as ſuas nigras: vbi in vſu eius reperomnis malitia pctī. Quod enim eſt maluꝫ qinde non ſequat̉. Non deficit tibi qd̓ eſt ſūmhominabile .ſ. ſodomīa. Naꝫ adoleſcentuli miſri vt habeant ad ludendum aſſentiūt oī turpidini dantibus eis pecunias pro ludo. Non erdebet dici chriſtianus qui deditus eſt ludo: cūtuperet nomen chriſti..§. VIIQuantum ad ſecundū.ſ. ꝙ eſt inſeparabile tale vitium ab homine notur ex hoc qd̓ dicitur: ꝯmorantium. Non eniꝫles tranſeunt ſicut faciūt electi trāſeuntes de trenis ad celeſtia: euntes de v̓tute in vtutem ꝙ̄ſurſum ſunt querentes: ſꝫ que ſunt ſuꝑterirunt cōmorantes in terrrenis .i. ſil̓ corde ⁊ oreoꝑe morantes in eis. Corde ꝗdem: iuxͣ illud p̄Oculos ſuos ſtatuerunt declinare in terrampcordis .ſ. inextinguibile deſideriuꝫ et ſiſuꝑ iuxͣ illd̓ Iſa. xxix. De t̓ra muſitat eoEt Ioh̓. i. Qui de terra ē de t̓ra loꝗtur. Oꝑe arqꝛ omnia faciunt vt ditentur ſuſtinentes mcula et labores: vt in eis illud verificetur p̄s. Lebeſcere feciſti ſicut araneam aīam eius: feciſti tideus .i. ꝑmiſiſti aīam auari ex qua auaricia ꝓcdit ludus: tabeſcere .i. deficere ſicut aranea queſe euiſcerat ad ſaciendū telas quibus capiatſcas. Sic auarus ⁊ luſor ꝯſumit ſe ad excogdum malitias ⁊ oꝑandum quō poſſit aliopere ⁊ ſibi acꝗrere. Nec miꝝ ſi luſor ꝯmovitio non recedēs ab eo. Nam ẜm ph̓mī liex multis actibus vitioſis ſicut ⁊ v̓tuoſis gͦtur habitus: qui eſt d̓ difficili mobilis a ſubet generatus habitus adhuc ex iteratis actidilatatur ⁊ firmatur magꝭ: ⁊ dilatatus habituseius actibus magis ac magꝭ delectat: ⁊ delectperficit opus. Sic luſor frequentans ludosdelectatur in eo vt totam quaſi ſuam felicialtera natura: ſicut naturalia tolli non pn̄t: ita q̄in cōſuetudinem ducta vt ludi vix pn̄t homines