Capitulum. XXIII.

Secundum v̓itium procedens ex ludo eſt blaſphemia. In nullo exercitio ita frequēter blaſphematur deus ⁊ tota curia celeſtis. Quod vitiū nōſolum eſt mortale: ſed valde graue adeo ꝙ dn̄sin lege ſua mandauit. Quicūqꝫ blaſphemaueritien dn̄i morte moriatur. Et corpus ꝗdē mopyrporali: aīa autem morte niſi penituerit īferli: ⁊ aliqn̄ terribilia iudicia facit deus ꝯͣ talesquando oculi talium ceciderunt ſuꝑ mēſamoriam. Aliqn̄ vexati ſunt fortiter a demonibꝰAliqn̄ os inuerſum eſt horribiliter: ⁊ hiꝰ. ⁊ tamēvt ipſe ait. Nomē meum iugiter blaſphematur.¶ Tertium eſt ꝯtumelia. Naꝫ ꝯtumelias ſibi īuicem dicūt. Et qꝛ iſta ⁊ multa alia mala ibi fiūtpropter qd̓ a legibus puniunt̉ ⁊ ꝓhibentur ludi.Rectores ꝗ iſta diſſimulāt et non puniunt qͣꝫtuꝫin eis eſt grauiter oſſendunt. Nam vt dicit̉ diſ­.lxxxiij. Negligere ꝗppe cum poſſis ꝑturbare ꝑuerſos nihil aliud eſt qͣꝫ fouere. Et ante illd̓ diciiibi. Error cui nō reſiſtitur approbatur. ¶ Quartum eſt diſſipatio ſubſtantie tꝑalis. vnde meritoiratur ꝑ adoleſcentiorem illum prodigū quiedens a domo paterna diſſipauit ſubſtantiaꝫſuam. Lucꝭ. xv. Frequenter videmus hoc cōtingere vt iuuenes emancipati vel defuncti a parētibus: ⁊ aliqn̄ etiaꝫ viuentibus magnas diuitiasparentum per ludum cito ꝯſumūt: ⁊ ad magnaꝫam deueniunt. Nam ſi aliqn̄ vincunt ꝑtēdum dant eis ꝗ mutuant mēſaꝫ luſoriam ⁊ taxillos: vel ſocijs ludi partem expēdūtabernis ⁊ luxurijs ⁊ ꝯuiuijs. Et cōiter om̄esores in ꝓceſſu tꝑis dicūt ſe plus amiſiſſe qͣꝫ acꝗſiuiſſe. Sed ⁊ ea que vincūt ſibi retinere nō poſſunt: ſꝫ vel reſtituere: vel pauꝑibus dare. Huiusautem declarationem vide ſupra immediate.¶ Quintum eſt eccl̓ie ꝯtemptus ſeu inobediētiaNam eccl̓ia ꝓhibet ludum aleaꝝ non ſolum clericis: ſꝫ etiam laicis: adeo ꝙ niſi correctus ſe emādauerit debeat excōicari: vt habet̉ diſ. xxxv. ep̄s.Et etiam ꝑ ius ciuile. ff. de alea. ꝑ totum. ⁊ pōt dis alee oīs ludus ꝗ īnititur fortune princietiam ſi fiat ibi aliꝗd de induſtria: ſicut luaxilloꝝ chartaꝝ: ⁊ aliā hiꝰ. Dicit aūt chriſtuscꝭ. x. Qui vos ſpernit .ſ. p̄latos eccleſie ī ſuis orlationibus me ſpernit. ¶ Sextuꝫ eſt furtumꝗ ſunt dediti ludo cū non hn̄t ad ludēduꝫtur: vel a parentibus occultē accipiendo: ⁊furtuꝫ ē: vel a vicinis: vel a magiſtris ſi in exercitijs ſunt artium mechanicaꝝ: ludendo aūt ſi perdunt tenentur reſtituere furata qͣꝫuis amiſerintSi vincunt augent furtum. vn̄ ⁊ furata tenēturreſtituere a quibus acceperunt: ⁊ lucrata per ludum ab his ꝗ non pn̄t alienare vt filiuſfamil̓. etalie certe ꝑſone: et furata reſtituere tenent̉ his ꝗſt curam eoꝝ. Nō furtū faciēs inꝗt dūs: qꝛ tal̓gnus eſt ſuſpēdio. ¶ Septimū eſt gula crimīalis. Qui enim vincunt ſicut male acꝗſierūt pecuſſiam: ita male expendūt: qꝛ vadunt ad tabernas

munt ⁊ in crapulis. Sed ſocij ⁊ familie ⁊ vxoresluſoꝝ non niſi cum mala conſcīa pn̄t comedere⁊ bibere ⁊ veſtire de acꝗſitis ꝑ ludum cū debeātreſtitui vel pauꝑibus erogari. Attendite vobis acrapula ⁊ ebrietate: ait chriſtus Lucꝭ. xxi. ¶ Octauū eſt homīcidiū. Nā luſores aliqn̄ de verbisveniunt ad verbera: ⁊ de v̓beribus ad vulnera:de vulneribus ad homicidia. De multis etiā diebus noſtris auditum ē ꝙ occiſi ſunt in ludis. Sꝫꝗ effuderit ſanguinem humanum: effudetur ſanguis illius: vt dicitur Gen̄. nono. Zalis enim captus a iudice occiditur ⁊ ipſe: vel etiam a ꝯſanguineis illius vindictam de hoc facientibus: qͣꝫuismale: qꝛ mihi vindictam ⁊ ego retribuam ait dominus. Uere maledicta res ludus. Unde tātuꝫſcelus oritur. ¶ Nonum eſt inuidentiā fraternalis. Nam qui ꝑdet eū videt burſam ſuaꝫ vacuā⁊ eius qui ſibi vicit plenam ⁊ alioꝝ etiam ludentiuꝫ inuidet de pecunia illius tanta: ⁊ cupit ꝙ ipſam ꝑdat. Cum etiaꝫ videt vicinos vel alios abūdare diuitijs inuidet et dolet ꝙ ipſe non habeat̉ꝙ ludere poſſit. Sꝫ fugiamus inꝗt Baſilius īuidiam que pignus eſt gehenne. Iob. v. dicit̉. Paruulum occidit inuidia. ¶ Decimuꝫ eſt cariſtia rerum que ſeꝗtur in domo ſua. Nam modo defic̄panis: modo vinuꝫ: modo lectus: modo veſtimetum vxori: que pignorat vt ludat. Inde ꝯquerit̉vxor ⁊ familia traſcitur. Ipſe maledicit ſe ⁊ alios⁊ ſequūt̉ multa mala. Et ſic nulla pax: vl̓ ꝗes pōteſſe in domo illa. Non eſt pax impijs dicit domīnus Iſa. lvij. ¶ Undecimum eſt laudatio mala.Nam ꝗ vicit laudat ſe de malo: et aliqn̄ de eo ꝙdecipit ſocium ⁊ ipſe non ꝑpendit. Laudat̉ etiaꝫa mundanis tanqͣꝫ ſtrēnuus luſor ⁊ bonus mgr̄.Sꝫ qͣꝫ praua ⁊ beſtialis iſta laus: cuꝫ ſe laudat dere diabolica. Laudat̉ peccator in deſiderijs aīeſue inꝗt p̄s. Sꝫ ex hoc vt ſubdit. Exacerbauit dominū peccator .i. ꝓuocauit ad iram ꝯͣ ſe ad puniēdum ſeipſum. ¶ Duodecimum eſt mendacium.O quot mendacia dicunt̉ ibi a ludentibus ⁊ abaſpicientibus. Sed vt dicit Amb. Oēs ꝗ dicuntmendacium filij ſunt diaboli. xxij. q. v. cauete. etqd̓ ꝑ mendaciuꝫ acꝗritur cum ibi ſit fraus reſtituere tenet̉: ⁊ vt eis magis credat̉ mēdacium addūt iuramentū: ⁊ fit ꝑiuriū: qd̓ eſt ſemꝑ moͣtale: ⁊grauiſſimū pctm̄ cū fit aduertēter ī ludo: ſiue exͣludū ẜm Lho. in ſū. ¶ Tredecimū ē neglectꝰ. Nāluſores ꝓpt̓ hͦ vt hēant magis tp̄s ad ludēduꝫ negligunt diuina: ⁊ miſſas ⁊ veſperas: or̄ones: ⁊ p̄dicatōes: niſi forte orent vt deus faciat eos vincereSꝫ neſcit iuſticia diuina pr̄ociniū dare facinoriſeu criminibꝰ: vt dicit Chryſoſtomus. Negligūtfeſta ẜuare: qꝛ in illis ꝑmaxime ludunt et plurapctā ⁊ grauiora ꝯmittunt: qͣꝫ ſi terram colerēt qd̓eſt feſta violare. Opus ſeruile non facietis in eo.Exodi viceſimo. Peccatuꝫ eſt opus maxime ſeruile. ¶ Decimumquartum ē odium. Nā odiunt