Titulus .I.

Michol vxori eius que iſta vidēs d̓ſpexit ſignāti ſynagogam olim dei ſponſam deſpiciēti chriſtihumilitatem ⁊ v̓itatem myſterioꝝ eius dixit ipſeDauid. Ludam ⁊ vilior fiam plus qͣꝫ factus ſum:⁊ humilis ero in oculis meis. ij. reguꝫ. vi. Unde ⁊ipſa Michol olim multū dilecta a Dauid punitaeſt a deo facta ſterilis vſqꝫ in finem ſuū. Sic ſynagoga propter ſuam ꝑſidiā ſterilis facta eſt bonisoꝑbus vſqꝫ in finem mūdi. ¶ Secūdus luduseſt cū ꝗs vtitur aliꝗbus v̓bis vel factis ſolatioſisob recreationem ſui ⁊ alioꝝ: ita tn̄ ꝙ nil turpe ibimiſceat̉: vel deo iniurioſuꝫ aut proximo: nec grauitas animi totaliter reſoluat̉. Et talis ludus ꝑtinet ad v̓tutem eutrapelie. Cuꝫ enim aīmus labrat īterioribus curis ⁊ cogitationibus: ſic̄ coryexterioribus exercitijs: qꝛ v̓tutis eſt finite: īdigetaliqn̄ ꝗete ſicut corpus refectione ſua: ꝙ procuratur ꝑ talia dicta vel facta ſolatioſa que dicūturludus: his gͦ vtendū eſt: ſꝫ parum: ſicut ſal pro cōdimento ẜm ph̓m. Hinc ⁊ ſapiēs. Interpone tuisinterdum gaudia curis. Sic vidimus beatū Iohānem euangeliſtam aliqn̄ ludentem cū auicula⁊ beatum Antoniū gaudenteꝫ cū fratribus ſuis:⁊ ꝑ exemplum ꝯtinui tractus baliſtie inde frāgēde ſi non relaxaretur corrigentem ſuꝑ hoc factoſcandalicātes. De hoc ludo dicit̉ Zach̓. viij. Ciuitas replebitur hoībus ludentibus. Et Math̓. xi.Similis eſt generatio hec pueris in foro ludentibus. Ludi pueroꝝ ad recreationem eoꝝ ſunt īueti: ꝓpter qd̓ pueris dicit ſapiēs. Lude troco. Adhͦ .ſ. recreatōem ſunt inuenti aliꝗͣ ludi ꝓ adoleſcētibus: vt ludis pile. Alij pro iuuenibus vt iactꝰpali: curſitatō ⁊ hiꝰ. Alij pro virꝭ: vt ludus ſcachorum: ꝗ ludus nec etiam clericis eſt prohibitꝰ: ẜmLau. tn̄ ad tollendū ſcandalū laicoꝝ coraꝫ laicisnō debent hiꝰ agere. Hiſtrionatus honeſtus prodn̄is p̄cipue tꝑalibus: pro prelatis catuli: ⁊ ſimīe:licet potius ſolatia ſua in ſcripturis deberēt q̄re̓:iuxta illud. i. Machabe. xij. Hn̄tes ſolatio librosſanctos ī manibus noſtris. ¶ Tertius ludus procedens ex diabolica ſuggeſtōe eſt ludus vbi fiūtturpes repn̄tatiōes: vt mimoꝝ: vel ꝑiculoſa ⁊ nociua exercitia: vt torneamenta: paleſtra: et ludusalee: ⁊ hiꝰ. Et qꝛ hec plena ſunt peccatis dic̄ Aug.de penitente ꝙ cohibeatꝭ ſe a ludis: de peni. di. vi.et ſancti viri iſta euitauerunt. Un̄ Thob. iij. dixit.Sarra. Cum ludentibus nō me miſcui: nec cumhis qui ambulāt in leuitate. Et Ieremias. In medio ludentiuꝫ non ſedi: ⁊ ad hoc ꝑtinet proijcereadinuicem ſaxa: ſicut in ꝗbuſdam locis ī carniſpriuio vel alijs feſtis: qd̓ non eſt dubiū eſſe mortale propter picula ſequētia.De ludo alee videndaſunt tria. Primo vtꝝ ſit pctm̄: ⁊ an mortale vel veniale. Secundo vtꝝ qd̓ acꝗritur ꝑˡ ludū taleꝫ ſitreſtituendum ei a quo acꝗſitum eſt. Tertio: vtrūcum non ſit reſtituendum an ſit de neceſſitate ſa

lutis pauperibus eroganduꝫ: vel de honeſtate cōſilij. Ꝙ autem ſit pctm̄ patet ex hoc: qꝛ prohiper legem canonicam ⁊ ciuilem: vt. ff. de aleatotum in auctē. de ſanc. epiſ. §. Interdicimus. exͣde vita ⁊ ho. cle. Clerici. vbi dicitur ꝙ clerici adaleas vel taxillos non ludāt: nec hiꝰ ludis interſint: ⁊ qͣꝫuis. c. loquatur de clericis tn̄ ⁊ laicis probibetur. vn̄ ibi vacat argumentuꝫ a cōtrario ſenſu: ⁊ hoc quia alibi non ſolum clericis: ſed etiamlaicis prohibetur: vt diſ. xxxv. c. i. vbi dicitur. Ep̄saut preſbyter aut diaconus alee: ſeu ebrietati deſeruiens aut deſinat aūt certe dānetur. Subconus v̓o aūt lector aut cantor ſimilia faciēs:deſinat: aut coīone pͥuetur. Similiter ⁊ laicus excanonibus apl̓oꝝ. Circa hoc capitulū notandipͥmo ꝙ ludus alee ſecundum Guil. intelligitom̄is ludus ꝗ innitit̉ fortune vt ludus taxillo⁊ idem videt̉ de chartis vl̓ naibis qͣꝫuis ſit ibiquid induſtrie pͥncipaliter: tn̄ ē fortune. Ludaūt ſcachoꝝ non eſt fortune: ſꝫ induſtrie: ⁊ ob recreationem inuentus: vn̄ non prohibitus ſcd̓mRicar. nec etiam clericis ẜm La. Ludus etiaꝫpile nō eſt fortune: ſꝫ exercitij. Noͣ ſecundo cludus alee eſt peccatū mortale ẜꝫ Rai. qd̓ ꝓbarpōt ex pena. Nullus .n. dꝫ deponi vl̓ excōicari nſi ꝓ mortali v̓o vel preſumpto: ſꝫ ludens ad aleasdꝫ deponi vel excōicari ẜm illū canonem. Ep̄s gͦ⁊c̄. Qd̓ credo veꝝ qn̄ ex cupiditate ꝗs ludit .ſ. jcipaliter motus: nō ob recreatōeꝫ: ſꝫ ad acꝗre⁊ ꝗd notabile per ludum. Nā ludere ꝗd mvt pueri faciūt vel ob recreationem et modnon videt̉ mortale. Un̄. ff. de alea. l. fi. dicitur eꝯuiuio veſcendi cā ponitur ī eam rem familie ludere ꝑmittitur: ⁊ hoc etiā innuere videt̉ textꝰ.lius ex mō loquēdi. dicit̉ .n. deſeruiens: illud īnotat frequēntiaꝫ .i. valde ⁊ frequenter diludo: qd̓ ſit cōiter ex cupiditate. Et qͣꝫuis/cat ꝙ tūc eſt mortale: qn̄ ducit in ꝯſuetudine: tde ſe non videtur veꝝ: qꝛ ꝯſuetudo ⁊ ſi aggpctm̄: non tn̄ mutat ſpectem peccati vel gerde veniali fiat mortale ẜm. b. Tho. ſicut etiebrietatis: cui ludus eꝗꝑaratur in pena: etiarſemel ꝯmiſſum aduertēter eſt mortale: ſꝫ freꝗter hoc faciens videt̉ hoc agere ex cupiditateNōͣ tertio ꝙ illā penam non ſuſtinebit .ſ. depoonis vel excōicatōis: niſi ducat hͦ in ꝯſuetudiẜm Rai. īmo ⁊ ſi ſit aſſuetus ad hiꝰ dꝫ pͥus admoneri: ⁊ ſi admonitus non ceſſauerit: tunc puniendus illa pena. Neqꝫ enī ꝓ mortali ꝗs eſt excōiodus niſi fuerit ꝯtumax ẜm. b. Tho. ī. iiij. ¶ Noquarto ꝙ hodie idem videt̉ in ſubdiacono ſic⁊ in diacono dicendū quo ad penā illā ẜꝫ Hoexͣ de ſer. nō ordi. Miramur.Quantum ad ſecūdumNoͣ ẜm. b. Tho. 2ª 2ᵉ q. xxxiij. arti. vij. ꝙ tribus caſibus tenetur quis reſtituere quod acquludum ex iure diuino: ita ꝙ nō debet pau