Capitulum. XIX.
quidem loquimur: ſecretoꝝ enim cognitor et iudex eſt deus. xxxij. diſ. Erubeſcāt. Tertio iniqueiudicat qui poſtpoſito ordine iudiciario iudicat.Idn̄ poſt ml̓ta. c. ij. q. i. Cōcludit Gratianus. §. hisoībus: ꝙ nullus eſt ꝯdēnandus niſi iudicio ordinabiliter habito: aut ꝯuincat̉: aut ſe reuꝫ ꝯfiteat̉Iob. xxix. dicit de ſe. Cām quā neſciebam dilintiſſime examinabam. Quarto īiquē iudicātpecuniam ſnīas ꝓferunt cū dicat Aug. Noniudici vendere iuſtū iudiciuꝫ. xi. q. iij. Ad hoceriā facit ⁊ optime qd̓ hētur. q. ea. Qui nō recteUn̄ ꝯtra tales īuehit Micheas ꝓph̓a. iij. c. dicēs.Iudices eius ī muneribꝰ iudicabāt ⁊c̄. Et paulopoſt in punitionem talis criminis dicit̉. IdcircoSyon quaſi agerarabit̉. Quinto inique iudicatqui ex leuibꝰ ſuſpitōibus nō ſufficientibꝰ ꝓbatioſnīam profert: qd̓ fiendū non eſſe dicit. Mziades papa dices. Primo ſemꝑ oīa diligētecū iuſticia ⁊ claritate diffiniatis. Nemisan̄ veꝝ ⁊ iuſtū iudiciū nullū iudicenem ꝯdedibitrio. In cuius figurā ⁊ exēpluꝫet clamorē ſodomoꝝ d̓ eoꝝ iudiciodn̄s cū aunoluit iudicare ſeu ꝓferre ſnīaꝫ cū oīa ſciret niſipͥus oculis videret ꝑ angelos inꝗrēs: vt pꝫ Gen̄.xix. Sexto inique iudicat ꝗ ad iudicādum nonelo iuſticie vel rōne: ſꝫ paſſione mouetur odijris: vel ambitiōis: ſic̄ iudei ex odiolatus ex timore iniuſto ꝯͣ chriſtum ꝓceſſerūt.Un̄. i. Pe. ij. c. dicit̉. Lradebat aūt iudicanti ſe īiuſte. Un̄ Greg. dic̄ ꝙ quatuor modis ꝑuertit̉ hūanum iudiciū. Zimore: dū metu ptātis alicuius loqui ꝑtimeſcimus. Cupiditate: dū p̄mio aīum alicuius corrūpimus. Odio: dū ꝯͣ quēlibꝫ aduerſaur. Amore: dū amico vl̓ ꝓpinquo p̄endimus. xi. q. iij. Quatuor. ¶ Sepfrrboiiꝰoreraus ciVcªt q e ntes in ſil̓ibus peccatiss: et p̄cipue notorijs reos ꝯdēnat.Ad qd̓ facit qd̓ ait apl̓s Ro. ij. In quo aliuꝫ iudicas teipſum ꝯdēnas .i. cōdēnabilem on̄dis. Hoꝫ aliū ſcandalicat ẜm. b. Tho. 2ª 2ᵉ. q. xxxiij. ꝗavidet̉ face̓ ex iuſticia: ſꝫ ex ſuꝑbia: ⁊ oſtētatiōe.Un̄ ⁊ dn̄s de adultera dixit Io. viij. Qui ſine peccato eſt veſtꝝ pͥmus in illā lapidem mittat. Nō tn̄rimina dimittere impunita: ſꝫ ꝓponere emēōem in ſe: ⁊ cum humilitate ꝯdēnare: ⁊ nō peeinc et Amb. ſuꝑ Beati īmaculati ait. Italterius errore ꝗ non hꝫ qd̓ in ſeipſo cōdemnet. Iudicet ille qui nō agit eadem que putauerit in alio punienda: ne cum alium iudicat īſe ferat ſnīam. Iudicet ille ꝗ ad pronuncianduꝫnullo odio: nulla offenſione: nulla leuitate ducatur. Et infra. Diſcitē iudices ſeculi quē ī iudicando tenere debetis affectuꝫ ſobrietatis inquam: ⁊ſinceritatem. iij. q. vij. iudicet. De proceſſu autemiudiciario: ⁊ de pluribus peccatis q̄ fiunt ī iudicādo habes infra ī tertia parte ti. ix..§. II.Quantum ad ſecūduꝫ
principale acceptio ꝑſonaꝝ reprehenditur cumdicit: faciēs pctoꝝ ſumitis. q. d. male facitis ſumēdo faciēs pctōꝝ. Sumere faciēs pctōꝝ eſt reſpicēad ꝑſonas potentes ⁊ diuites ⁊ nobiles: qꝛ coīterſunt peccatores ⁊ ſic non ẜm merita cauſe: ſed intuitu potentie: diuitiaꝝ: ꝯſanguinitatis: amicitie⁊ huiuſmodi pro talibus iudicare: qd̓ ꝑtinet adacceptionem ꝑſonaꝝ. Sed vt dicit̉ ex d̓ reg. iurꝭ.lib. vi. Acciꝑe perſonam ī iudicio nonⁱ eſt bonū:īmo prohibitum dicente dn̄o. Ut magnum ita ⁊paruum audietis. Debent enī iudices dn̄m oīuꝫ⁊ ſupremum iudicem imitari: de quo ait Petrꝰapl̓s act. x. In veritate cōperi ꝙ non eſt acceptorꝑſonaꝝ deus: vel etiaꝫ qꝛ faciēs ſignificat ꝯſcīaꝫẜm illud Tren̄. iiij. Denigrata eſt ſuꝑ carbones facies eoꝝ .i. ꝯſcīa pctōꝝ turpis effecta ſordibus vtioꝝ. Sumere faciēs pctōꝝ ī iudicio eſt iudicareẜm ꝯſcīam quam ſibi faciunt peccatores qui nōcurant agere ꝯͣ iuſticiam dūmodo ſeruiant; et cōplaceant amicis ⁊ diuitias ⁊ gl̓iam ꝯſequantur.Refert Pe. de pal̓. in. iiij. ꝙ in Francia dū ꝗdfoderet in agro ſuo inuenit humanam linguaviuam loquentem. Et interrogatus ꝗs eſſet. Reſpondit fuiſſe linguam hoīs pagani ꝗ iudex fuerat diu: ī paganiſmo mortuus ⁊ ſepultus: ⁊ quianunqͣꝫ dederat ſnīam iniquā: ideo deus reſeruauerat illam aīam in illo mēbro ſue lingue qͦuſqꝫbaptiſmum reciꝑet. Un̄ rogauit ꝙ ſignificaret hͦep̄o loci vt veniret ad baptizandū eū. Et hoc eētſignum v̓itatis p̄dictoꝝ: ſi ipſa lingua baptizataſubito in puluereꝫ reuerteret̉. Aduocatur itaqꝫep̄s cum clero ⁊ ppl̓o. Et poſt locutionem ipſiuslingue de predictis corā oībus baptizata ſubitoreſoluta eſt in puluerem. Uel etiā ſumere faciēspctōꝝ eſt iudicare d̓ rebus ẜm apparentiā proufaciunt peccatores nō ẜm exiſtentiaꝫ ⁊ prout ſūt.Cōtra quos ait ſaluator. Nolite iudicare ẜm faciem: ſed iuſtum ⁊c̄. Iohan. vij..§. III.uantum ad tertiumMandat̉ iudicibus vt debeāt ſubuenire paubus ⁊ pupillis dicꝭ. Iudicate egeno et pupillo:les .n. cōiter opprimūtur ab alijs. Un̄ Iſi. in li. ſententiaꝝ. Pauꝑ dū non hꝫ qd̓ offerat nō ſolū nonaudit̉: ſꝫ etiam ꝯͣ iuſticiā oppͥmit̉. xi. q. iij. c. pauꝑEt ꝑ Iſaiam dn̄s ait. Pupillo nō iudicāt: ⁊ cā vidue nō īgredit̉ ad eos. Nō ſic egit Traianus imperator: ⁊ ſi ethnicus: ſꝫ cām vidue ſibi querelāponētis de filio occiſo a filio ipſius īꝑatoris pacenter audiuit ⁊ iuſtiſſime iudicādo ſnīauit. Sicfilie Salphaat ꝗnqꝫ orphane in petitōe ſua iuſtefuerunt a iudice Moīſe ppl̓i iſrl̓ audite et exaudite. Sic ſanctꝰ Iuobritanus cās orphanoꝝ ⁊ pupilloꝝ ꝯͣ potētes efficaciter defendebat. Et ſanctꝰLudouicus rex Francoꝝ ipſoꝝ grauamina diligētiſſime ſubleuabat. Zenent̉ .n. iudices ad hͦ exofficio. De ipſis .n. dicit̉. Ueritas cū minime defēſat̉ oppͥmitur. Neglige̓ ꝗppe cuꝫ poſſis ꝑturbare