Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum. XVIII.

cricit. ioo. vel circa. Et lanifex de pannis laneiss dat mercatori ꝓ ſua lana exigit. 100. cū nonant niſi. lxxxx. vel circa cū alter ꝓbabiliter ſcę altero ꝙ iniuſtū p̄cium exigūt de ſua re: vtdet̉ h̓ hr̄e locū ꝯpenſatio: nec ibi ꝓpͥe eſſe fraudeꝫntendāt ſe ꝯſeruare indēnes nō alteꝝ grautales tn̄ adinuētōes ſūt ex cupiditate īuente: ⁊o vitande.pituluꝫ. xviij. de multiplici falſificatione: ⁊it̉ de falſificatōe in menſuris: ī ponderibꝰetis: ī ſcripturis: in bullis: inſtr̄is: et in fetibꝰEfalſificatiōe pōtnduci illud pͣs. lxi. Mēdaces filij honinū ī ſtateris vt decipiāt ipſi d̓ vanitate in idipſum. Ubi tria pn̄t notari. Primo d̓fectio veritatis. ibi menda. fi. ho. in ſta. Secundo intentio nocibilitatis. ibi. vt decipiant ipſi. Tertio cōſecutio penalitatis. ibi. de vani. in idEt a ſecūdo inchoandoclaꝝ eſt ꝙ ꝗ vtunt̉ mendacio hͦ faciūt vt decipiātlāt: qd̓ pꝫ ex diffinitione eius. Nā diffinituragiſtro ſnīaꝝ in tertio ꝙ eſt falſa vocis ſignificatio cū intentione fallēdi. Et qꝛ fallere et deciꝑeſt ꝯͣ vel p̄ter charitatem et legem naturanullus vellet ab alio decipi: ideo om̄e meē ⁊ vitandum: vn̄ Iſi. in ſynonymis.aciū fuge: omne mēdacium pctm̄ eſtDecipit aūt aliqn̄ ſeipſum ꝗs corde cuꝫ facit ſibierroneam ꝯſcientiam de aliquo vl̓ male iudicatde alijs. Ore cū dicit ꝙ ſic vel eſtimat non ſic eē.Oꝑe cuꝫ ſimulat vnum actum pro alio. Et vt aitAmbro. xxij. q. v. cauete. Omnes ꝗ dicūt mēdacium filij ſunt diaboli. De ipſo .n. dicitur Ioh̓. viij.Mendax eſt ⁊ pater eius .i. mēdacij pͥmus inuentor. Et corde ꝗdem mēdaciuꝫ dixit cū ait ī cordeo vt dicitur Iſa. xiiij. Similis ero altiſſimo exnans peruenire ad gloriam ꝑ virtutem ꝓpͥam.vſus eſt mēdacio cū dixit ꝑ ſerpentem pͥmisntibus. Nequaqͣꝫ moriemini ⁊c̄. Gen. xxx.Oꝑe autem cū ſcd̓m apoſtolū ipſe ſathanas trāſfigurat ſe in āgelum lucis.uantum ad primumCertum eſt ꝙ in omni mendacio deficit v̓itas: etcum chriſtus ſit v̓itas diſcordat ab eo. Unde cuꝫchriſto pōt eſſe aliquis cū mendacio. Dicit̉ enimapocꝭ. xiiij. de ſanctis ꝙ nō eſt inuentū mendactūin eis. Sunt aūt mendaces fi. ho. in ſta. Stateradam regula recte menſurandi res cuera: ſꝫ mēdaces fi. ho. in ſta. In ſtateraquidem ꝯſcientie vel opinionis īternalis. In ſtatera ſententie iudicialis. In ſtatera menſure ma

terialis. Prima eſt cum ꝗs iudicat de aliquoſcd̓m ſuam cōſcientiam in qua frequenter fallit̉non recte eſtimādo. Un̄ Hiero. Non afferamusſtateras doloſas vbi appendamus qd̓ volumuspro arbitro noſtro dicentes hoc graue hoc leueSed afferamus diuinam ſtateram de ſcripturisſanctis tanqͣꝫ de theſauris dominicis: ⁊ in illa ꝗdſit grauius appendamus. xxxiiij. q. i. Sꝫ mendaces fi. ho. in ſta. facientes ſibi leuem ꝯſcientiaꝫ vl̓nullam de grauibꝰ peccatis: ſeu malis vt de adulterio ꝓpter qd̓ ſeꝗtur falſus ꝑtus aliquando etſuppoſitio alieni ꝑtus ⁊c̄. Secunda eſt in iudiciovbi ſententiā eſt quaſi ſtatera. Un̄ Greg. xlv. diſ.Omnis qui iuſte iudicat ſtateraꝫ in manu geſtatSꝫ mendaces fi. ho. ī ſta. per iniuſtas ſententias.Tertiā eſt ſtatera menſure materialis: de qua ꝓv̓.xi. dicitur. Statera doloſa abhominabilis eſt ātedn̄m. Sed menda. fi. ho. in ſta. qꝛ faciunt aliquādo falſas menſuras ⁊ pondera: vel eis vtunturNūmiſma etiam ſcd̓m ph̓m dicitur menſura rerum venalium: qꝛ tm̄ monete datur quantuꝫ eſtimatur res eſſe valoris. Sed menda. fi. ho. ī ſta.falſificando monetas vel falſis vtendo. Scripteetiam hoīum pn̄t dici ſtatere: qꝛ ꝑ eas quaſi menſuratur ſeu declarat̉ ꝗd alicui ſit ꝯcedendū. Sꝫmēda. fi. ho. in ſta .ſ. bullas falſificando: inſtrumeta ⁊ alias ſcripturas. Et de his omnibus in ſe. §.declarabitur..§. III.uantum autē ad tertium pͥncipale on̄ditur ꝗd demū eueniāt iſtꝭ mēdacibus ī ſtateris ⁊ falſificantibus: hͦ videlꝫ quiacū ip̄i decipiāt: ipſi tandē decipiunt̉. Sꝫ vbi ī modico decipiūt: qꝛ ī t̓renis: ipſi ī ml̓to qꝛ ī eternis adiabolo decipiūt̉: nō ꝑpendētes ſe īde pͥuari gl̓ia:⁊ eterno igne puniri. Et ſic ītelligit̉ illd̓ p̄s. De vanitate ī idipſum ꝓcedentes .ſ. mēdaces: d̓ vanitate.i. falſitate ꝗ vtunt̉ ad decipiendū ī idipſuꝫ īcidūt.ſ. ī deceptiōem. Magna .n. deceptio ē qͣ decipiūt̉a diabolo: qꝛ dū ītendūt ⁊ ſperāt ex ſuis deceptōibus ditari gaude̓: īde ſūme depauꝑant̉ ⁊ ꝯtriſtāt̉cū demū ī pūcto ad īferna d̓ſcēdūt: ꝓpt̓ hͦ igne et̓nō cruciādi: vbi nec guttā hr̄e aq̄ valet ī refrigeriuꝫ: ſic̄ d̓ diuite epulōe poſtulāte vt Lazarꝰ d̓ſcēderet ad eū ⁊ aq̄ gutta r̄frigeraret līguā eiꝰ. §. II II.De falſificatione monete Abb. ſic. ſuꝑ. c. qͣꝫto de iureiuran. ſic dicit ẜmglo. ī. d. c. Nō lꝫ ſine conceſſu pͥncipis ſeu Imꝑatoris cudere monetā: vt ī. l. ij. et. iij. de fal. mo. ẜmBar. ⁊ Cy. ibi. Et hoc veꝝ niſi ciuitas vel pͥncepsinferior p̄ſcripſiſſet hͦ ꝑ tantum tp̄s de ciuus initio non exiſtat memoria: vt in. c. ſuꝑ ꝗbuſdam: dev̓. ſigꝭ. vel niſi eſſet talis ꝗ p̄ſcripſiſſet iura Imperij vt Hyſpanie reges ꝗ vt dic̄ glo. diſ. lxiij. Adrianus. nō ſubiacēt Imꝑio: qꝛ de hoſtiū faucibusregnū eruerūt. Falſat̉ autem moneta multipliciter: vt in glo. dicti. c. quanto. et ſic varie punitur.