Capitulum. XVII.

reemēdatio: nec etiā iuſtū preciū vellent ēptoresdare: vel etiam forte non ita de facili inuenirenemptores: vnde ⁊ hoīes pn̄t intelligere pānos aliqn̄ hr̄e tales defectus. Lanifices inſuꝑ pn̄t iuſtependere dīminuendo de p̄cio ſcd̓m qͣꝫtitatem defectus. Qd̓ vtrum faciant vel non faciant: nō hahent ipſi diiudicare: ideo non videt̉ poſſe ꝯdēna.§. VII.ri: ſed tolerari.Quarto in ſolutōis diminūtione etrarditate fit fraus ſeu dānum qn̄ non ſoluitur laboranti pro opere ſuo termino debito: qd̓ faciūtmulti non tam ex impotētia qͣꝫ ex auaricia: qꝛ cūa pecunia d̓bita ſolui mercēnarijs vl̓ alijs voit aliquo tꝑe negociari ⁊ lucrari. Sꝫ ē hoc exp̄ſ3 dn̄i mandatum dicentꝭ. Leuitꝭ. xix. Nō moabit̉ opus mercēnarij tui apud te vſqꝫ mane. Etxx. Ne dicas amico tuo vade reuerterelatim poſſis dare: cū enim tales īdigenent inde plura incōmoda quoꝝ illi ſunt cā.t hoc niſi nondū terminus adueniſſet ſol̓onisende ẜm pactum ⁊ ꝯuentioneꝫ. Un̄ ⁊ dn̄s vineeicit in fine diei procuratori ſuo. Uoca oꝑariosa illis mercedem ẜm ꝯuentionem factaꝫ. Alindant eis falſas monetas ꝓ bonis: aliqn̄rahunt de debito diuerſis vijs. Sed ꝗcim Pe. volens ſoluere creditori: puta Io. ꝓ rempta vel opere facto ſibi vel vectura reꝝ vl̓ aliaiſa mittit euꝫ ad campſorem vel mercatoremꝫ ſuas pecunias vel ſibi eis mutuat vt ipſi ſollatur: ⁊ campſorius vel alius gerens negocia iprcatoris pro eo ſoluit Io. ad inſtantiaꝫ ⁊ateꝫ ipſius Pe. retinet tn̄ duos denariosro libra ꝓ mercatore campſorius eius: nūquideſt licitum? ℟. ſi hoc hꝫ ꝯſuetudo ciuitatis in huiuſ. ⁊ creditor hoc ſciens non ꝯtradicit videt̉ poſe tolerari ⁊ excuſari ratōe ꝯſuetudinis que legēfacit cum eſt rōnabilis: vt di. i. ꝯſuetudo. Nō aūtvidet̉ irrōnabil̓ dicta ꝯſuetudo cuꝫ ītroducta ſitreſpectu laboris numerantis pecuniam ⁊ ſcribē⁊ expenſaꝝ quas facit campſor vel mercatornſionis exercentium artem ꝓ eo. Ratio enimpenſaꝝ ⁊ laboris hn̄da eſt ar. c. magne de vototnullus cogit̉ ſuis ſtipendijs militare. xxiij. q.l.§. i. Si aūt vltra ꝯſuetum acciperet: fraudem cōmitteret: vel etiam ſi creditor hoc neſciēs ꝯͣ volūtatem ſuam ⁊ intentionem recipit illam dīminutionem: nam tunc mercedeꝫ laboris ſui vult cāp⁊ab eo .ſ. Pe. cuiꝰ noīe ſoluit recipiat nō a credre Io. ꝗ integre dꝫ recipere ius ſuum. Sꝫ ꝗd d̓camerijs vel depoſitarijs cōitatis in diuerſis oſficijs vt montis gabellaruꝫ et hiꝰ hn̄tibus vel recipere pecunias a ꝑſonis vel tradere eas vaocōitate a quolibet dante vel recpecuniam ab eis ⁊ exigunt aliꝗd puta vnuꝫ denarium ꝓ floreno vel libra: nūꝗd hoc eſt licitumſi hoc hꝫ ꝯſuetudo diu ſeruata? ℟. dicenduꝫ ſalnō meliori iudicio hoc videt̉ diſtinguendū: quia

aut tales ſunt ſalariati a communitate et ſufficiēter ſcd̓m laborem officij ⁊ qualitatem: aut nō ſūtſalariati vel dīminute ⁊ inſufficienter ſalariati.In pͥmo caſu non credo poſſe exigere vel reciꝑeqꝛ ibi non videt̉ hr̄e locum ꝯſuetudo cum irrationabilis ſit introducta ex mera et immenſa cupiditate. vnde potius dicēda eſt corruptela: di. viij.ꝯſuetudo. Et ſic credo talia ſic extōta ſeu acꝗſitaex debito pauꝑibus eroganda: vt. xiiij. q. v. nō ſane. In ſecūdo caſu videtur eos poſſe exigere: etꝯſuetudinem eos excuſare que rōnabilis eſt: cūſeruiat illis ꝑſonis: et nemo cogitur de ſuo facēbeneficiū: ar. xiij. q. i. §. i. Sꝫ dignus eſt mercēnarius mercede ſua..§. VIII.Quinto fit fraus in pecunie ad res mutabilitate ⁊ ex hoc dīminuitur p̄cium debitum promiſſuꝫ: qꝛ non indigentes aliquando talibus rebus ꝯducti in aliquo oꝑe cuꝫvendunt minus precium qͣꝫ id qd̓ ꝯſtitit eis. Et ꝯͣhos ait Iacobus apl̓s. v. c. Ecce merces oꝑarioꝝqui meſſuerunt regiones veſtras que fraudataeſt a vobis clamat ꝯͣ vos. Scienduꝫ igitur ꝙ cūpacta debeant ſeruari: exͣ de pactꝭ. Antigonus. etpacta ex ꝯuentione legem accipiunt: ideo cuꝫ ꝗsꝯducitur ad aliqd̓ opus ſi ꝓmittit ſibi dare pecuniam non debet illi dare victualia vel pānuꝫ vl̓alias res niſi in qͣꝫtum velit ipſe conductus ſuaſponte: vel niſi alio modo non poſſit ſibi ſoluereex defectu pecunie: ſꝫ tunc ſi ille non indiget vſuillius rei puta pāni: ſꝫ oꝫ vendere vt habeat pecuniam ꝓ alijs rebus emēdis illud dānum qd̓ īdeſuſtinet in minus vēdendo dꝫ ꝯductor reſarciri:ex quo pactum fuit de pecunia ⁊ inuoluntariusalias res recepit. Sed ſi a pͥncipio oꝑis pactumin ſoluendo ſibi de labore ſub certo p̄cio in rebꝰ:puta pāni: victualium: ⁊ partim in pecunia tūc ſiillas res quas ſibi dat pro parte ſolutōis ẜm conuentionem vendit iuſto p̄cio ẜm ꝙ alijs venditqͣꝫuis ipſe non indigens eis reuēdendo multuꝫꝑdat: qꝛ qd̓ ſibi datū fuit ꝓ. xxx. ſolidis nō pōt vēdere niſi pro. .xxv. vel minus ī nullo ꝯmittit fraudem ꝯductor: qꝛ ſcienti ⁊ ꝯſentienti nō ſit īiurianeqꝫ dolus: de re. iurꝭ. li. vi. Sꝫ ſi ipſe vel aliꝰ proeo puta ritagliatō pro ſetariolo dat pānū textoriꝯducto a ſetariolo maiori p̄cio qͣꝫ alijs vendat̉: d̓illo pluri certe tenet̉: puta retagliator vendit pānum alijs ad rōnem. xxx. ſolidoꝝ pro brachio: ſꝫtextori ſerici ad rōnem. xxxiiij. vel plus: quē pannum reuendēs reꝑit .xxv. ſolid̓. certe ſetariolustenet̉ textori de tribus ſolidis pro qͦlibꝫ brachiopāni: qꝛ plus iuſto p̄cio tm̄ vendidit ſibi ritagliator ad petitōem ſetarioli: ſꝫ de illis ꝗnqꝫ ꝗbus mnus vedidit qͣꝫ emit nō tenet̉ eī ex qͣ iuſto p̄cio vēditū fuit: ⁊ ꝯuētio int̓ illos tales fuit vt .ſ. ī pannoſibi ſolueret ī totū vel ī ꝑtē pro ſuo labore. Sꝫ⁊ ſi ipſe textor ſerici ab initio cū pactū fecit cū ſetariolo de panno ſibi dato pro labore ſuo ſcit ꝙ