Titulus .I.
filandum accipiat ⁊ computet filatum ad rōnemtredecim vnciaꝝ ꝓ libra qn̄ hoc ſcit qui laborat:illa filando ſi non ſoluit̉ ſibi de tredecim vncijsniſi pro vna libra: non ꝓprie eſt ibi fraus: qꝛ nondecipit̉ cum faciat ſic ſibi debere folui ⁊ ſic intelligi pactum cuꝫ a principio ſibi dat̉ opus. Sciētienim ⁊ ꝯſentienti non fit iniuria neqꝫ dolus: dereg. iurꝭ. in. vi. qͣꝫuis turpis videatur mos. Nonaūt ſic excuſantur tabernarij dantes mēſuraꝫ vini dīminutas .ſ. vſqꝫ ad colluꝫ metrete vel altiusmenſure cum ſit de more. Nam emētes decipiūtur cum intendant habere plenam menſuram ⁊ꝯtra voluntatem eoꝝ dīminuit̉: nec ꝯſuetudo ext qui dicenda eſt corruptela niſi hoc facerētꝯſeruant indēnes: vel cum aliquo lucro rationabili: qui al̓s non lucrarent̉ ſi plenas menſiras darent: qꝛ oporteret p̄cium augere in quo n̄inuenirent emptores vel paucos. Item lanificesqui faciunt trahere pannos ad tractorium vltradebitum artis: vn̄ poſtea madefactus ⁊ tonſus vtmoris eſt retrahitur ad longe minorem mēſurāqͣꝫ debet: fraudem faciūt. Et multo magis ꝗ ẜꝫ rationem artis vendūt caligas cū faciunt pānuꝫ: exquo eas formant minus debito madefieri: ita ꝙpoſtea ipſis ſutis cum vtitur emptor multum rſtringunt̉ ⁊ decurtant̉: peccant nō paꝝ et fraudatis tenent̉ ad ſatiſfactōeꝫ cū cito lacerant̉ ⁊ maldeſeruiant eis. Item lanini .i. deferentes lanā.linum ad filandum ꝗbus pecunia dat̉ a mgr̄isſuis vt ſoluant ad ratōem tm̄ ꝓ libra: puta. v. ſolidos ſi minus ſoluūt ⁊ illud ſibi retinent fraudeꝫfaciunt. Et ſi a filatricibus auferūt minus ꝯuerto vel debito p̄cio ſoluētes illis debent ſatiſface̓in futuꝝ ſupplendo illud minus datum eiſdemvel pauꝑibus erogando ſi paꝝ eſt ꝓ qualibet. velnon bn̄ſciuntur ꝑſone. Si v̓o eis ſoluunt ꝯuentum ⁊ ꝯgruū p̄ctum qd̓ eis remanet de pecuniatenent̉ magiſtris reſtituere..§. VI.Tertio in qualitate rerum ſit fraus cum .ſ. vendunt̉ carnes infecte proſanis: aromata antiquata ⁊ ſic virtute debilitatapro recentibus: liber corruptus ⁊ falſus ꝓ fideli⁊ corium fragile ꝓ durabili: vinum corruptuꝫſano: domus ruitura ꝓſtabili ⁊ firma: animal īfirmum ꝓ ſano: pānus defectuoſus ꝓ īdefectuoſo⁊ huius. De his dicit̉ Iſa. xxxij. Uaſa fraudulētipeſſima ſunt vaſa .i. artificiata. Et cum querit̉ ſiteneat̉ venditor ſemper dicere defectuꝫ rei quāexponit venalem? Rn̄det. b. Tho. 2ª 2ᵉ. q. lxxvij. ꝙillius rei venalis impeditū. vel noxium aut nōEt ſiꝗdem talis defectus reddit vſum rei īpedtum vel noxium: puta cum ꝗs vendit equū claudicantem ꝓ veloci: vel domū ruinoſam ꝓ firma:vel cibum corruptum pro ſano: peccat grauiteriniuſticiam ꝯmittendo in doloſa et fraudulenta
venditione: ⁊ proximum dānificaudo ex hoc. vn̄⁊ tenet̉ ad dāni recōpenſationem ꝑ regulā illam.Qui occaſionem dāni dat dānum qͦꝫ dediſſe videtur: exͣ de iniurꝭ. ⁊ dā. da. ſi culpa. Tenet̉ gͦ manifeſtare vitium rei nec poteſt celare. Si autē defectus rei non impedit totaliter vſum eius necreddit noxium: ſꝫ minus reddit rem vtilem: ſi demat de p̄cio qͣꝫtum importat ille defectus celādodefectum non peccat: dum tn̄ non dicat mēdaciūnec tenet̉ manifeſtare vitiuꝫ rei ſi tunc nec iuſtūprecium inueniret vel etiam emptorem. Poteſenim adhuc talis res eſſe vtilis ad plura ⁊ ſi nonad oīa ad que valeret exiſtēs ſine defectu. Multo magis ſi defectus ſit de ſe manifeſtus. puta qꝛequus eſt monoculus: non tenet̉ manifeſtare: ſꝫtenetur p̄ciuꝫ dīminuere pro illo defectu ꝙemptor ignorat: niſi vſus eius eſſet periculovel noxius: tūc .n. tenet̉ dicere ēptori illd̓ ignoti: immo deberet exponere venditioni p̄cipueeſtimet emptorem ex lenitate et p̄ſumptione noncurare ſe periculo ꝑſone exponere: vel alium invendendo rem defectuoſam deceptuꝝ. Nec ex hͦꝙ aliquis fuit deceptus in emēdo rem defectuoſam credens bonam: poteſt ipſe ſimiliter aliū d̓cipere vendēdo iniuſto precio: ac ſi nullū defectūhaberet: poſtqͣꝫ defectum nouit: ſicut nec licet furari alteri vel ledere puta Petro ex eo ꝙ Martinus furatus eſt ſibi. Pena enim tenere dꝫ ſauctores non alios: vn̄ vendendo plus iuſtocio ſcienter propter defectum tenet vltra pctm̄ ſatiſfacere emptori ignoranti defectum illūde lanificibus vendentibus pānos laceratractorium: ſed remendatos ac ſi non haberentdictum defectum: aut etiam pānos intextos veltinctos male ꝓ bonis: vel v̓eſtes veteres renotas ⁊ carzatas: ac ſi eēt quaſi noue vt rigato⁊ ritagliatores faciūt? ℟. dicenduꝫ ſi tales nō diminuant de precio qͣꝫtum importat ille defectfraudem ⁊ doluꝫ ꝑpetrant: ⁊ tenentur ad ſatiſtionem. Mediatores qͦꝫ ſeu ſenſales qui ſciūtles defectus ⁊ pro bonis ⁊ īdefectuoſis venderefaciūt: ꝑticipes ſunt peccati et ſunt obligati ad reſtitutionem: vt de iniurꝭ. ⁊ dā. da. ſi culpa. Ideꝫ etde facientibus fieri pānos lineos vel de ſericoītextos cū eueniūt notabiles defectus in eis ſiuerōne materie ſiue rōe forme ſeu texture ꝗ tamēnon percipi de facili poſſunt ab emptoribus. Secus aūt dicendum in oībus predictis caſibꝰ qn̄emptor ꝑcipiens tales defectus vel nō ꝑcipiensvoluntarie emit rem ⁊ illo p̄cio pitus ī negociando: qꝛ intendit inde bn̄ lucrari: puta in alio locovbi care vendunt̉ etiam: cū talibus defectibus.Scienti .n. ⁊ ꝯſentienti nō fit iniuria neqꝫ dolusde re. iurꝭ. li. vi. Sꝫ ꝗd de ipſis remēdatoribꝰ pannoꝝ ꝗ videntur ex oꝑe ſue artis eſſe occaſio illiꝰfraudis: qꝛ ita ſubtiliter agūt ꝙ nō ꝑcipi de facilipn̄t ſciſſure pānoꝝ ℟. ꝙ cū ars illa ſit publica inciuitate ⁊ toleret̉ ⁊ rōnabiliter: qꝛ ⁊ ſi n̄ fieret illa