Titulus .I.

¶ Quinto negociatio redditur illicita rōne maliꝯſortij: puta ſi mercatores īter ſe ꝯueniant: ⁊ patum faciant: ꝙ oēs vēdant tali p̄cio tales mercesvel vnus ſolus vendat: ⁊ non alij certam rerumſpēm: tales ſi pactum faciant ꝙ vendant certo p̄cio ꝯpetenti: et non plus: ſed etiam minus ſunt lii. Iuſtuꝫ ē: īmo ꝯſulit Hoſti. ꝙ ad hͦ ꝙ mercaes ſua officia exerceāt bona fide de licētia ſuep̄i ſciant qͣꝫtum pn̄t lucrari in mēſura bladi ⁊ vni: ⁊ hiꝰ: vel qͣꝫtum pn̄t ꝓ libra vltra id qd̓ emerūtvendere in recōpenſatiōe laboris induſtrie: et expenſaꝝ: ⁊ ſcd̓m p̄cium taxatū ab eo vendant finemēdacijs: ⁊ tuti erūt a pctō negociatōis: exͣd̓ ēp.vendi. c. i. Bonum ⁊ equū ꝯſiliū eſt: ſꝫ qꝛ ꝯſilium eltit ſimili de charitate quam dicit Aug. eſſe mortaleeſt: nō obligat: cū ꝯſuetudo vbiqꝫ quaſi ſit in ꝯͣriūvbi tn̄ ſiue ꝑ ep̄m: ſiue qd̓ melius fieret ꝓuideret̉ꝑ rectores ciuitatis .ſ. ꝙ taxato p̄cio ab eis vēderent̉ victualia ⁊ alia que ſunt ad vſuꝫ neceſſarianon poſſent mercatores: ſeu vendentes p̄ciū augere abſqꝫ peccato. Sed ſi pactuꝫ faciunt mercatores infimul ꝙ certo p̄cio vendāt merces ſuas⁊ non minus: non tn̄ ꝑ hoc intendentes ſe ꝯſeruare indēnes: cū iuſtum p̄cium ponunt mercibꝰ ẜmvalorem illius tꝑis qͣꝫ lucra īmoderata quere̓ exnimietate p̄cij peſſime faciunt. Et dicunt̉ hi moolite: a monos qd̓ eſt vnus: ⁊ polite qd̓ eſt vēr: vel polis qd̓ ē ciuitas quaſi vnus ſolus vēdens in ciuitate ⁊ tale pactum monopolitaꝝ ē illicitum: ⁊ a iure ꝓhibituꝫ ẜm Hoſti. C. de mono..l. i. ⁊ cauetur in dicta. l. ꝙ exercens tale officiuꝫ ꝓprijs bonis expoliatus exilio ꝑpetuo dānet̉. Sꝫꝗs etiam ſocietatem facit cū eo quē nouit eē male ꝯſcīe: ⁊ per fas ⁊ nefas negociari: licet ipſe ab illicitis ꝯmertijs caueat ⁊ ſoctum admoneat ab illicitis abſtinere non excuſatur: niſi prohibeat inqͣꝫtum poteſt ⁊ ſocietatem cum eo ſoluat ſi poteſtvel proteſtet̉ ſi non pōt de illicitꝭ lucris ꝑticiparenon velle: nec illuꝫ in ipſis ſe intromittere: ar. diſlxxxiij. error. ⁊ ſuꝑ hoc dꝫ inꝗrere ne laboret craſa ignorantia: que non excuſat. ¶ Sexto eſt illicita rōne medij .i. cū mediantibus ꝑiurijs et mēdacijs: ⁊ duplicitatibus negociatur. Un̄ CaſſidorusIlli negociatores abhominabiles ſunt corā deoqui iufficiam dei minime cōſiderantes ꝑ īmoderatum pecunie ambitum polluunt̉: merces ſuasplus ꝑiurijs onerando qͣꝫ p̄cijs: diſ. lxxxviij. quioaliud. Et de ꝑiurijs quideꝫ non eſt dubiū ꝙ quvtuntur eis etiam vnico ꝑiurio ſcienter .ſ. falſuꝫiurando ꝙ peccēt mortaliter: ſcd̓ꝫ Rai. ⁊. b. Tho.2ª 2ᵉ. q. iio. ar. iiij. qꝛ exp̄ſſe ꝯͣ p̄ceptum dei faciuntnotabilem irreuerentiā ꝯmittendo. De mēdacijsaūt dicit Rai. ꝙ ſi hoc faciūt: vt decipiant etiammortaliter peccant: ⁊ tenent̉ ad reſtitutōem eiusin quo deceperant. Et glo. dicit ibi ꝙ non diſtincere ſeu decipere in multo ſicut poſſet ī modico:cum dicit eſſe mortale. Nam ſi in modico tm̄ iu

tendat decipere: non eſt rō quare debeat̉ eē motale. Et qd̓ dicit glo. videt̉ referendū ad factū: nōad intentionem: qd̓ ex modo loquendi patet: hoeſt cum ⁊ ſi intendat decipere ī multo actu: tamēnon decipit niſi in modico: qꝛ non pōt: vel ēt pōreferri ad actum reſtitutiōis: qꝛ ita in modico decipiens tenet̉ ad illud modicū: ſicut ad multuꝫin multo decipit. Sꝫ ſi quis mēdacio vtit̉ ī emedo ⁊ vendendo vt ꝯſeruet ſe indēnem: puta vt vēdat iuſto precio rem ſuam dicit ꝯſtitiſſe ſibi plusqͣꝫ ꝯſtitit: ⁊ huiuſmōi: peccat tal̓ venialiter ſecūdiRai. Sed Poſti. dicit: ꝙ ſi hoc facit aſſidue et exꝯſuetudine: mortaliter videtur peccare. Arguitſi ſit aſſidua: vt patet diſ. xxv. §. alias. Hoc tn̄ nocredo verum: qꝛ veniale de ſe qͣꝫtūcūqꝫ ꝯtinuet̉.multiplicetur nunqͣꝫ fit mortale ſecundum Tho2ª 2ᵉ. q. 150. ar. ij. Et de hͦ ſupra ī pͥma ꝑte ti. vi. Sbene diſponit ad mortale. nec eſt ſimile de ebritate. Un̄ dictum illud Aug. exponit. b. Zho.d. ea. Eſt igitur illud mēdacium veniale: nidatur ꝯtemptus. Et idem dicendum de duplictatibus que ibi fiunt ⁊ fraudibus .ſ. ꝙ ſit motavbi intenditur notabilis deceptō ꝓximi: aliasniale: de hoc plenius infra. ¶ Septimo rōne materie mali. Quedam enim negocia ſunt que d̓ſſunt mala d̓ ſui natura: vt vſura: ſimonia ⁊ himodi. Un̄ Amb. Reperiunt̉ qͣꝫ plurimi negtione muneris mercari velle gr̄am ſpūsq. i. reꝑiunt̉. et hoꝝ negociatio .i. exercitatbus prohibetur clericis ⁊ laicis ẜm Rai. Qalia ſunt que non ſunt de ſui natura mala:eis vtuntur homines vt ī pluribus ad maluꝫ vface̓ taxillos et chartas: naibos: ſucos et hiꝰ: ⁊ onamēta ſuperflua veſtium. Et ad horum emptinem ⁊ venditionem ⁊ factionem dꝫ ꝗlibet alnere: ⁊ ꝑmaxime ab his que ſine peccato morfieri nō poſſunt: ſeu quoꝝ vſus cōiter eſt ad motale pctm̄. Et ſic intelligendū qd̓ dicit Inno. in.fratres de peni. di. v. vꝫ. Falſa pnīa eſt cū peniab officio .i. actu negociali nō recedit: qd̓ ſinecatis agi non pōt. Et qd̓ ait Grego. in homelnegocia: que ad pctm̄ implicant: necehoc poſt ꝯuerſionem aīus nō recurrv. negocium. Loquūtur .n. de mortalibus peccatis. Nam ſi de ꝗbuſcūqꝫ etiam venialibus intelligantur nullus poſſet etiam licita negocia exercēDe huiuſmodi autem artibus quaꝝ artificia ſūtfrequenter ad peccata: dicet̉ infra in ſe. c. Quedāalia ſunt dubia: vt emere preſtantias ſolutastati ab alijs: ſeu d̓narios mōtꝭ ⁊ īp̄ſtita. Uene⁊ loca Genuen̄. q̄ quidam dicuntꝭ licita ꝗdā illicta ⁊ vſuraria: et ab hiꝰ abſtinenduꝫ: qꝛ in dubijstutior via eſt eligenda: exͣ d̓ ſpon. iuuenis. ⁊ d̓ hamateria latius ſupra eo. ti. c. viij. Ibi ponunt̉ ratones ad vtrāqꝫ partem: ⁊ ideo non de facili cōdēnandum: ⁊ ſic quod tutius eſt conſulenduꝫ vt di.§. III.ctum eſt.