Capitulum. XV.

Et ſi dn̄s dicat ꝙ perijt culpa vel dolo illius ⁊ paſtor negat ẜm Hoſti. paſtori incūbit onus probandi. Naꝫ cū ipſe ratione officij debeat cuſtodiā hahere ſi dicit amiſſam probet abfuiſſe culpaꝫ ſiuepolum: ſicut argentarius probare debet amiſiſſeratōes. ff. de edendo. l. ſi quis d̓ argentarijs. §. fi.Idem in cuſtode carceris. ff. d̓ cuſto. ⁊ exhi. reo. l.lijs. Qui dolum allegat dolum probare dꝫ2oba. l. quotiens. §. qui dolum. Item ſi ſurorpueꝝ quem ꝯduxerat forma calcei tam vehementer percuſſit vt ei oculus effoderetur: tenet̉qꝛ leuis tm̄ caſtigatio eſt ei ꝯmiſſa. ff. e. l. item queritur. §. ſi ſutor. Iteꝫ qui recipit palleum meuꝫ eſtea per errorem dedit alteri: tenetur qꝛ nō toatur error in facto propͥo. ff. eo. l. item ſi palliuꝫItem ſi veſtimēta pollienda accepit ⁊ mures roſerunt de culpa tenetur: vt. ff. e. l. iteꝫ queritur. §.Item ſi aliquid ſartiendum vel polliēdūpendam vel includēdam accepittur: excepto ſi vitio mat̓ie frangat̉: nam tūc n̄etur niſi per ſpeciale pactum. ff. e. l. ſi quis funm. Eodem mō ſi vitulos paſcēdos accepit. Itēſi me inuito nauta ponat res meas in alia naui qͣꝫconduxeram ⁊ perijt: tenetur nauta. ff. eo. l. item̄ q̄ritur. §. i. ¶ Et noͣ ꝙ ī certꝭ caſibꝰ ſit remiſſio cenſus ſiue p̄cij rei licite ẜm Goff. vt ſi cōductor expellitur fit remiſſio pro rata tꝑs vt ſupra. Iteꝫ excuſatur propter vim maiorem cui reſiſti non pouit. ff. eo. l. ſi ex ꝯducto. §. ij. ⁊. iij. Item propter ſtelitatem afficientem conductorem in agro incōas valeat cōpenſari cū vbertateuētis anni. Et fiat hec remiſſioita tꝑis ſterilitatis: exͣ. e. propter. Sed ſcd̓m⁊ Hoſti. ſi aliquis locat oꝑas ſuas tantumcat operam ⁊ rem: vel accipit ſpēm ex innolinato ꝯͣctu vt aliquid faciat in ea: totam mercelem recipit etiam ſi caſu fortuito impeditus fueit: niſi mora vel culpa poſſet ſibi imputari: putaoperatus fuit alibi eo tꝑe quo inde potuit comnode operari. ff. de varꝭ. ⁊ extraor. cogni. l. i. §. pe.aſus vero fortuitus nocet locatori corporis innercede vt non hēat niſi pro rata. Item ꝯductorgri vel domus vel alt̓ius rei poteſt ipſam remllocare. C. eo. l. nemo. ⁊ tunc res poſterioristoris ſunt obligate pͥncipali dn̄o vſqꝫ ad iſtāatem quā iſte ſecūdus ꝯductor tenetur pͥori..ff. eo. l. ſi in lege. Iteꝫ ſi ꝯductor expendit aliquicin re ꝯducta neceſſarie vel vtiliter agendo edificando vel inſtituendo ẜm Hoſti. aget ꝯͣ locatoreꝫexpenſas recipiat. ff. eo. l. dn̄s. alias ſecus. Iteta ꝙ magiſtri vel ſcholares tractantesʳ cū aliqͣciue Bononiē. de ꝯductione hoſpitij irreꝗſitis īquilinis: niſi tp̄s fuerit elapſum ꝯductionis ſunexcōicatu exͣ de loca. ex reſcripto. De hoc habes īiiij. ꝑte ti. i. c. Item ſi aliquid poſſidet iure p̄ſcriptnon extantibus conditionibus oībus que requiruntur ad legitimam preſcriptioneꝫ: tunc reꝫ furfiliam habet vel raptaꝫ: ⁊ ſic peccat mortaliter ⁊

tenetur reſtituere ẜm Guil. ⁊ alios theologos etcanoniſtas. Pro cuius materie aliquali: ſed breuiſſima declaratione eſt ſciendum ꝙ preſcriptiovel vſucapio ẜm Rai. eſt acquiſitio dominij ꝑ cōtinuationem poſſeſſionis temporis a lege diffiniti .i. ꝑ ſpaciuꝫ tꝑis diffinitum a lege. ff. de vſuca. l.iij. Differunt aūt preſcriptio ⁊ vſucapio ab īuiceꝫin hoc: qꝛ p̄ſcriptio eſt circa īmobilia: vt agros domoſ ⁊ hiꝰ. Uſucapio circa mobilia vt aīalia ⁊ huiꝰmodi. xvi. q. iij. quas actiones: Iteꝫ vſucapio cōpletur triēio: ſed ad preſcriptionem requiriturplus tꝑis: vt. jͣ. patebit..§. VII.Ad preſcriptione legitimam quatuor requiruntur ſecundū Rai. Goſ.⁊ Hoſti. Primum eſt continuatio preſcriptionisper eum qui preſcribit per tempus a lege diffimtum vt toto illo tempore ſine īterruptione ſit poſſeſſa. xvi. q. iij. §. pōt. Tempus autem a lege ſuperhoc diffinitum eſt in preſcriptione longi temporitempus. xx. ānorum inter abn̄tes: ⁊. x. inter pn̄tesIn preſcriptione longiſſimi temporis eſt ſpaciuꝫxxx. vel. xl. annoꝝ. xvi. q. iij. §. poteſt. Et hoc intellige cōtra laicos ⁊ pͥuatas perſonas. Nam contraeccleſiam non poteſt preſcribi neqꝫ ab alia eccl̓ianeqꝫ a laico niſi ſpacio. xl. annorum. Cōtra eccl̓iāvero romanam ſpacio. 100. annorum. xvi. q. iij. qͣsactōes. ⁊. c. nemo. Et intellige pn̄tes in eadeꝫ prouincia exiſtentes ſecūdum Hoſti. ⁊ Guil. ſecūdūalios in eadem ciuitate. ¶ Secūdum eſt bona fides ideſt ꝙ recipiens rem quam p̄ſcripſit credittradentem eſſe dominum vel habere ius alienādi ⁊ ſic erret in facto ⁊ non in iure. ff. de ver. ſig. l.bone fidei. Inno. ⁊ Rai. ⁊ hec bona fides requiritur per totum tēpus p̄ſcriptionis: exͣde p̄ſcript.vigilāti. xxxiiij. q. ij. ſi virgo. ¶ Et nota ꝙ ſecūduꝫleges non ſolum exigebatur bona fides ī p̄ſcriptione lōgiſſimi temporis .ſ. xxx. vel. xl. annorum: ſꝫetiam in preſcriptione longi temporis .ſ. x. vel. xx.annorum: non tamē requiritur ſecundum legesbona fides niſi ab initio p̄ſcriptionis: vt. C. de preſcrip. xxx. vel. xl. anno. l. cum notiſſimi. ⁊. l. ſi quisemptis. xvi. q. iij. §. pōt. Sed ſecundum canonesrequiritur bona fides in omni preſcriptōe ī qualibet parte temporis quouſqꝫ preſcripſit: exͣ d̓ re.iurꝭ. poſſeſſor. li. ſexto. Un̄ in hoc leges ille ſūt abrogate per canones vt dicit. Io. an. quod pōt face̓papa propter periculum aīarum: vt. io. diſ. ꝑ totū⁊ exͣ de preſcriptꝭ. vigilanti. ¶ Tertiū qd̓ requirit̉eſt iuſtus titulus: ⁊ ſcd̓ꝫ Ul. ⁊ Guil. dicit iuſtus titulus omnis actus per quē ſolet acquiri dn̄iumvt ſi verus dn̄s tradat rem: aut qꝛ ſoluitur ei vtdebitum: aut qꝛ emit: aut qꝛ eſt heres inſtitutus:aut intra res hereditarias habuit: aut donatumē ei: aut per tranſactionē recipit ſiue pro derelicto habitam occupauit: aut legatum eſt ſibi: autdatum eſt viro in dotem ex parte vxoris: autpro ſocio ideſt quando duorum ſocietate ſoluta