Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum. XV.

iret in villam ⁊ ipſe duxit in bellum ſic furtuꝫ cōmittit̉: niſi forte rōe amicitie poneret ſpeꝫ vt rathabitione: ⁊ tenetur talis ad ſatiſfactionem ſi perijt vel deterioraretur. fl. eo. l. ſi vt certo. Hoſti. etGoff. ⁊ in commodato non tranſfertur dominiiſicut in mutuo. Eſt autem commodatum ſecūdūPoſti. alicuius rei ad aliquem ſpecialem vſumuta facta conceſſio. Nam ſi merces interueanſit in locatum vel alium contractum īnolatum. Commodare auteꝫ poteſt quis ⁊ donacōmodari poteſt cui ⁊ donari ⁊ is qui obliganem contrahere poteſt. Item non ſolum prelatus: ſed etiam īconomus: nam ⁊ talis contraherepoteſt. x. q. ij. hoc ius. Sꝫ ſi pupillo commodeturnon tenetur licet alium ſibi obliget. ff. de act. ēp. ⁊ven l.iulianus. §. antepenul. tenetur tamē pupil̓lus in quātum locupletior factus eſt: ſic ⁊ ſi perſone non eccleſie commodatum fuit tenetur eccleſia in qͣꝫtum in vtilitatem eius verſum eſt. Hoſti.em ſi vtendo ad id ad qd̓ eſt ſibi commodatuꝫrijt vl̓ eſt res deteriorata: qꝛ tūc ſi gratia vl̓ votate ipſius cui commodatuꝫ eſt: eſt commodai: non tenetur de caſu fortuito niſi ipſe fuiſſetin culpa. Exemplum vt ſi commodatum remiſitzidoneum nunciuꝫ vel interuenerit paeatur: vel fuit in mora poſtqͣꝫ debuit redē: qꝛ in quolibet horum tenetur ad ſatiſfactōn. Dicitur caſus fortuitus qui prouideri nonpoteſt: ſicut incendium: ruina: naufragium: rapina: ⁊ huiuſmodi. C. eo. l. i. Zenetur autem de doloulpa lata leui ⁊ leuiſſima: exͣ de ꝯmo. c. i. Et dr̄us machinatō vt ſi fecit commodatarius ſibiem commodatam. Lata culpa eſt cū dic̄ſe non intelligere vel ſe neſcire qd̓ omnes ſciuntvt ſi dimiſit rem commodatam in platea: ⁊ dicatlebat ſibi auferri: ⁊ ſic ablata eſt ei viꝙ non crei imputatur ⁊ tenetur ad ſatiſfacienduꝫ talis cōmodatarius. Leuis culpa eſt deſidia ſeu negligtia: vt ſi rem commodatam poſuit in camera ⁊ dimiſit hoſtium aꝑtum inde recedens ⁊ ſic ablataLeuiſſima vero culpa eſt que aliquo modo p̄uideri potuit: vt ſi rem commodatam poſuit in arnon firmauit claue: ⁊ ſic ablata eſt ei: vn̄tatur ⁊ tenetur ad ſatiſfaciendum: ſed firmauit archam ⁊ adhibuit omnem diligentiā: tūcnon tenetur. Sed ſi ablata eſt res commodatavel perijt vt ſi ſeruum tibi commodauero vt domum tuam vel tectum reficiat ⁊ cadens de machina moriatur non teneris niſi in culpā dep̄hēderis: etiam leuiſſima: quia ſcilicet machina nonfuit diligenter ligata. ff. eo. ſi vt certo. Si vero cōmodatum fuit gratiā cōmodantis tantum: ſi perijt vl̓ deterioratur commodatarius tenetur dedolo ⁊ culpa lata: vt. ff. eo. ſi vt certo: puta ſi vxorimee mutuaui clamnidem vt honeſte iret ad eccleſiam: vel vt inde adduceretur. Si autem fiat gratia vtriuſqꝫ tenetur d̓ culpa lata ⁊ leui: puta commodaui tibi ciphos argenteos cuꝫ amicos com

munes inuitaſſes. ff. eo. l. in rebus hec Hoſti. ī ſūma. li. iij. Ricar. xxv. §. i. ⁊ Gof.De depoſito. Nota Sſid̓ſibi facto vſus eſt vel retinuit ſibi vel conceſſitad vſuꝫ: qꝛ tunc furtū cōmiſit niſi hoc egit cū voluntate deponentis: vel niſi erat res quā vſusēconſiſtens in pondere numero ⁊ menſura nō obſignata: quia in huiuſmodi non proprie locuꝫ habet depoſitum. Item cum res depoſita apud eūexiſtens perijt ſeu ablata eſt: ſiquidem dolum cōmiſit vel latam culpam tenetur. De leuiſſima culpa tenetur ſi ſit in mora: vel aliquid accepit procuſtodia: aut gratiā depoſitarij fuit depoſitū: autſe obtulit depoſitor d̓ caſu fortuito tenetur ſi pactum vel moram preceſſit: extra eo. bona. vide īſumma. lib. ij. in titu. vi. q. xxiij. Quid ſit culpa leuis ⁊ leuiſſima habes ſupra. §. commodatum exhis videtur poſſe ſolui queſtio qua queritur. Quid cum officialis alicuius cōmunitatis veldomini qui ſolet dici camerarius vel theſaurarius recipiens pecunias ītroitus ipſius communitatis vel domini gabellarum pedagiorum collectarum ⁊ predictas pecunias aſſignans ꝯgruotempore alijs officialibus vel perſonis determinatis a domino ipſo vel a communitate: puta ſtipendiarijs ⁊ alijs ſeruientibus eis. vtruꝫ ſi pecunia ſibi tradita per modum quaſi depoſiti ſi cuꝫea negocietur: vel eam permutet cambiendo florenos ad monetam vel econuerſo: vl̓ mutuo tradens vſuram recipiat: vtrum lucruꝫ inde ſuſceptum fiat ſuum. Ad hoc dicendum ꝙ ſi communitas inde nihil ledatur ſeu dominus illius pecunie: nec etiaꝫ perſone que recipere debent ſuaſalaria: quia ſcilicet tempore ſtatuto eis ſoluiturintegre: illud lucrum ſuum facit ratione ſue induſtrie: ⁊ precipue cum ſubſtet amiſſio eius periculo ſui: vnde ⁊ fideiuſſorem tales ſolent dare etcommunitates hoc ſciunt ⁊ tolerent: quia res eſtin numero conſiſtens ⁊ pondere non obſignata:⁊ ſic non proprie depoſitum. Secus autem eſſetſi pecunie amiſſio ſubſtaret periculo communitatis vel domini: qꝛ tunc lucrum eſſet communitatis ſeu domini: deducta tamē mercēde laboris illius eam exercentis. Item ſi ex hoc exercitōſequeretur damnum creditoribus domini velcommunitatis: quia eis non ſoluitur ſtatuto tempore ex eo ꝙ camerarius pecuniam communitatis vel domini in alijs tenet occupatam: tunc tenetur illis de omnino damno: et peccat grauitercontra voluntatem eorum deferendo ſolutioneꝫSi autem in vſuris exercet talem pecuniam peccant grauiter talia permittentes ad quos ſpectat cum participes ſint peccati conſentiendo.xi. q. iij. Quiʳ conſentit. et tenetur ipſe ad reſtitutionem: et ēt communitas ſeu dominus ſi indealiquid lucri haberet quo ad illam partem.De fraudibus autem quas ibi faciunt dando