Capitulum.XV.
multa habes in tertia parte in tractatu de dānisc. ij. Item qui dedit opem ad furtum faciendum⁊ qui dedit ꝯſilium: ⁊ qui receptauit fures teneivltra pctm̄ ad reſtituendū ſecūdum modum ticit̉ in. c. de rapina ſupra. ¶ Quid ſi mulierirtum ſiue ante matrimonium ſiue poſt evir participauit: aut vir fecit ⁊ ml̓ier participauinūquid licebit vxori d̓ rebus cōibus ſatiſfacere?Rn̄deo ſecūdum Guil. Ubi de ꝯſuetudine reginis vir ⁊ vxor cōicant ſibi credita et debita ex cōctu vel maleficio: ſi res furtiua adhuc exiſtiteoꝝ poteſtate: vxor poteſt illam reſtituere etiaꝫ cōlicente marito. Si aūt cōſumpta eſt pōt vxororeſſe vir non ꝯtradicat negocia mariti geredo ⁊ ſeipſam liberando eſtimationem reſtitueree cōibus bonis. Prohibente aūt marito nō credo ꝙ debeat facere huiuſmōi reſtitutionem: cuꝫeat adminiſtrationem reruꝫ: ſed maritꝰtamen reſtitueret de rebus cōibus bona fideī credo ꝙ eſſet penitentia iniungenda quaſi ꝓyrtali. ¶ Quid ſi ꝗs furatur propter neceſſitatexxinua io Rnded. Si c extrema neceſſiſimis detue. jed vtit̉ iure ſuo: de ꝯſe. di. v. diſciulos Un̄ pōt occulte ſubtrahere: vt dicit Tho. 2ºnon tm̄ ꝓ ſe: ſed pro alio. Nā in tali cāuomnia ſunt cōia: di. xlviij. ſicut hi. Sꝫ hoc intellitendū eſt cū aliter ſibi ꝓuidere nō poteſt. Naꝫ ſibamicis: vel etiam elemoſynaliter petendo īueniret ⁊ ex verecūdia non peteret non excuſaret̉ aurto accipiendo occulte ab alijs. Ꝙ ſi non ſit exna neceſſitas peccat quidem: ſed ꝓpter neceſtem attenuat̉ pctm̄. Et in tali caſu intelligiturimponitur: exͣ d̓ fur. ſi quis ꝓpter neceſde reſtitutione facienda vide infra de retōe ꝑ totū. ¶ Quid ſi quis furat̉ chriſtianosntos a paganis vt eos liberet? Rn̄deo ſcd̓mRai. ⁊ Hoſti. Si ē tp̄s guerre ī nullo tenet̉. xxiij.ij. ⁊. q. viij. vt. pridē. Si v̓o ē tp̄s treuge tenet̉ ip̄iigano reſtituere non hoīem ꝓpter ꝑiculum aīe:ſed eſtimationem. ſil̓r etiā tenet de alijs male ablatis: ar. xxiij. q. i. noli. Si tn̄ pagani ꝯpulerant adcircūciſione vel idolatriam: vel aliqd̓ moͣtale peccatum: tunc penitꝰ ille liber factus ē. Et ſic furāseū non peccat: ſed meret̉: ar. diſ. liiij. nulla. Sꝫ etſi quis violenter vteret̉ ancilla ſua nec vellet deſiſtere. ſi aliter nō poſſet euadere tale malū licitefugere poſſet ⁊ dimitte̓ dn̄m ſuū. ¶ Nūꝗd chriſtiano qui d̓tinet̉ a ſarraceno liceat furari? Rn̄deoſcd̓m Hoſti. Si ipſe chriſtianus duꝫ eſſet trengfrangeret eaꝫ ⁊ ſic erat in culpa ⁊ fuit captus neciminet ꝑiculum neceſſitatis non licet furari: ſꝫ tenetur ad reſtitutōem. Nā talis iuſte detinebaturpe belli captꝰ eſt: vel ſi īmineat neceſſitas n̄ad reſtitutionem.De inuentis. ſciendumꝙ de inuentis Hiero. ſic ait. Sciant hͦ v̓itiuꝫ ſil̓eeſſe rapine ſi quis inuenta nō reddiderit. xiiij. q.
.v. multi. Et aug. ſi ꝗd inueniſti nō reddidiſti rapuiſti: qͣꝫtum potuiſti feciſ i: qꝛ plus non inueniſti.q. ea. Et noͣ ꝙ Hiero. ⁊ Aug. in dictis auctoritatibus ſumūt rapinam large ꝓ omni illicita vſurpatione. Sed proprie loquēdo nō eſt rapina: ſꝫ furtum dicitur. ff. de fur. l. falſus. Et aduertēdum ꝙinuenta: aut de propinquo fuerunt ī bonis alicuius nec hn̄tur pro derelicto. aut nunqͣꝫ: vel nonde propinquo: ſed ab antiquo vt theſauri. Si pͥmo mō tunc ſecūdum Ric. ⁊ Tho. qui res aliēasinuentas que de propinquo fuerunt in bonis alterius ⁊ non hn̄tur pro derelicto acceꝑit vt ſibupſi retineret mortaliter peccauit ſi eſt quid noͣbil̓valoris: ⁊ tenet̉ nihilominus ad reſtitutionem etcuius eſt. Ꝙ. ſi per ſe neſcit cuius ſit: faciat publce denunciari in eccl̓ia ⁊ ſi nec iſto modo reꝑiret̉cuius eſſet: debet pauperibus erogari: niſi ipſe īuentor eſſet multum pauꝑ: qꝛ tunc poſſet cū lnīaep̄i vel penitentiarij ſui vel ꝯfeſſoris illud ſibi retinere qn̄ .ſ. non inuenit̉ cuius eſt. Sed ſi res īuēta non fuiſſet in bonis alicuius aliqn̄ vel ab antiquo fuit vt in theſauris antiquis inuentis: quidiuris Dicit Tho. 2ª 2ᵉ. q. lvi. ꝙ res que nunqͣꝫ fuerunt in bonis alicuius ſicut lapilli ⁊ gēme que īueniuntur ī littore maris: ⁊ non domeſtice aues⁊ piſces maris tales res occupanti ꝯcedūtur. Eteadem rō eſt de theſauris antiquo tꝑe ſub t̓ra occultatis quoꝝ non eſt aliquis poſſeſſor niſi ꝙ ẜꝫleges ciuiles tenent̉ dare medietatem dn̄o agriſi in alieno agro inuenerint. Pe. aūt de pal̓. ī. 4.dicit ꝙ theſaurus in alieno agro inuentus promedietate reſtituēdus ē domino agri: inuentusin ſuo agro ſuus eſt. De ꝯſuetudine aūt theſaurꝰvbicūqꝫ inuentus eſt pͥncipis. Et dicit̉ theſaurusvetus depoſitio pecunie cuiuſ nō extat memoriahec Pe. De eodem igitur fieri poteſt elemoſyna:ſed non tenetur. Hoſti. aūt in ſūma dicit ꝙ ſi theſaurum in propͥo fundo inueneris fit tuus. Idēſi in alieno data oꝑa: ſed ſi non data opera: medietatem debeo dn̄o fundi. inſti de re. diui. §. itemea. ⁊. §. theſaurus. ⁊. §. item lapilli. ⁊. C. de theſaurꝭ.l. i. Res aūt pro derelicta habita occupanti cōceditur .ſ. ſi ſit mobilis ⁊ abijciatur. Ideꝫ ſi īmobiIdem Guil. Res aūt que iaciuntur in mari adalleuiandum nauim propter periculum vite nōhn̄tur pro derelicto: vn̄ reſtitui debēt ſi ſcit̉ cuiusſt̓ vl̓ pauꝑibꝰ erogari ſi neſcitur..§. III.Nota ꝙ ſi ꝗs eſt vſusDe Pignor ē. pignore acceptorvndehabuit emolumētum tꝑale ſi hoc egit ꝯtra volūtatem pignorantis ꝯmiſit furtuꝫ: ſi ex voluntateeius ꝯmiſit vſuram niſi forte eſſet talis res cuivſus ſine p̄cio ſolet cōcedi inter amicos: ſicut cōmodatio libri ⁊ in vtroqꝫ caſu tenetur ad reſtitutionem vel reſtituendum p̄ciuꝫ illius vſus. Tho.2ª 2ͤ. q. lxxiij. Et noͣ ſecundum Hoſti. ꝙ pignus ēobligatio rei licite ⁊ mobilis ꝓ debito inita: ⁊ trāſit in poteſtatem creditoris. Sꝫ hypotheca que ē