Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus .I.

accuſari vt fur: qꝛ hoc eſſet temptare deum: ar.xxij. q. ij. queritur. Secundo ſi īminet ꝑiculumꝯſcīe: puta qꝛ non credit ſibi licere: ſꝫ furtuꝫ reputat: vel qꝛ ſe exponit ꝑiculo periurij ꝑatus periūrare cum peteretur potius qͣꝫ dicere veritatē: ar.xxviij. q. i. §. ex his oībus. ⁊. xxij. q. v. qui ꝑiurare.Peccat ergo in his caſibus ſibi ſatiſfaciens. Satiſfacere aūt ſeu reſtituere non tenetur niſi plusdebito accepiſſet: vel niſi ei non ſatiſfaciendo ſeureſtituendo vnum de ꝗnqꝫ vltimis periculis euenire poſſet: cui tamē obuiaretur reſtituēdo: ar. exͣ.c. cum ex iniuncto. de noui ope. nunc. §. ſuper eo.Et rō hoꝝ eſt: qꝛ ſic retinens ꝯͣ ſe vel ꝯͣ ꝓximuꝫ ꝑuerteret iuſticiam naturalem. Item nota ꝙ ſi filiuſfamilias abſtulit de bonis parentum ꝯͣ voluntatem eoꝝ furtum ꝯmiſit: ⁊ ſi eſt quid noͣbile moͣtale eſt: et ſi coheredes hr̄et poſt morteꝫ eoꝝ: videtur obligari illis pro eo qd̓ contingebat illos deſic ablatis ſi ſunt in notabili qͣꝫtitate: niſi obtinuiſſet remiſſionē ſuꝑ his ab ipſis parentibꝰ: ⁊ multo magis emancipatus tenet. Nec poteſt filiuſfamilias ſecundū Rai. in ſumma dare el̓yam d̓ peculio profecticio ⁊ aduenticio niſi credat patremꝑmiſſurū: vel niſi ſit de lnīa patris in ſcholis velin peregrinatione. De caſtrenſi aūt vel quaſi caſtrenſi poteſt. Pro huius declaratione nota ẜmGuil. Peculiuꝫ caſtrēſe dicit̉ qd̓ filioſamilias occaſione militie a parentibus vel alijs donat̉ velipſe in militia acquirit. Quaſi caſtrenſe eſt qd̓ filiuſfamilias ex aduocatione vel alio officio publico ꝑcepit: puta ſi ſit officialis ſeu rector ⁊ īde recepit ſalarium. Idem dicit̉ de medico: ⁊ ſimiliterqd̓ preſbyteris ⁊ clericis ex officio ſuo aduēit. Etin predicto duplici peculio filius cenſetur: vt pat̉familias vt poſſit de eo facere elemoſynam ⁊ facere vt placet. C. de inof. teſt. l. fi. Profecticium eſtqd̓ ex rebus patris vel eaꝝ occaſione aduenit vtfructus ſiue lucrum ⁊ in iſto nil iuris hꝫ filius:ſed pater plenam ꝓpͥetatem: vt inſti. ꝑ quas ꝑſono. acꝗ. §. i. Aduenticium eſt qd̓ ex alia quacunccā filio aduēit ſiue a matre ſiue ab alia extraneꝑſona ſiue de alijs operatōibus ſiue de laboribꝰſuis ⁊ in hoc periculo ſeruatur filio ꝓpͥetas. Et ſipater p̄moriat̉ filij eſt: ſꝫ viuēte patre hꝫ pr̄ plenūvſufructum: ⁊ de eo filius teſtari non pōt: exͣ deſepul. licet. li. vi. In bonis āt que hꝫ pater multominus filius hꝫ aliquam ptātem: niſi quia debꝫali ⁊ ideo accipiendo ꝯͣ voluntatem eius furtumꝯmittit. Item nota ꝙ ſi vxor ꝯcculte ⁊ ꝯͣ voluntateꝫ viri dedit de eius pecunijs vel alijs rebꝰ ī notabili qͣꝫtitate. notabili dico ẜm ſe vel etiam ſcd̓mproportionem ſubſtātie viri: qꝛ tunc furtum cōmiſit ⁊ mortaliter peccauit: ſi notabiliter dedit cōſanguineis ſuis ſiue alijs ludis fucis vl̓ alijs vanitatibus expenderit: ⁊ dando etiaꝫ pauperibusiſto mō peccauit: qꝛ ſi non hꝫ ꝑafernalia: ſꝫ dotestm̄ non poteſt dare el̓yam ꝯͣ voluntatē viri. Tho.2ª 3ᵉ. q. iij. In extrema tamē neceſſitate pōt ⁊ debꝫ

ſubuenire etiam ꝯtra voluntatem mariti: dumōtn̄ ipſe ex hoc non incurrat notabile detrimētumſui ſtatus. lxxxvij. di. non ſatis. Si etiā mulier vltra gubernationeꝫ domus exerceret artē aliqualucroſam: vt aurificiū: lanificiū: ſericiū: ⁊ hiꝰ: tūcde ſuo lucro poſſet ⁊ notabiliter dare ꝓ pijs cauſis: hn̄te eius familia vn̄ cōuenienter aliunde ſiſtentetur. Alb. De pane et de vino ⁊ hiꝰ quoꝝ cōmuniter ꝯſueuerunt viri dare poteſtatem familie erogandi: eo ipſo ꝙ non prohibuerunt ꝯceſſiſe videntur: dūmodo moderate fiat: qnīmo ſi aliquando prohibuiſſent pie pn̄t interpretari .ſ. ꝙtendant ꝓ hiꝰ prohibere eas a nimio non a totGuil. Si tn̄ ꝯſcīa ſua eis dictaret ꝙ nullo modoꝯtētarentur non debēt dare ꝯͣ ꝯſcīaꝫ. Parafernalia dicūtur que hꝫ vxor preter dotes: vt ſucceſſiones hereditarie: legata ei facta vl̓ donata ⁊ huiuſmodi. De pafernalibus aūt pn̄t diſponere vt volunt mulieres niſi obſtet ꝯſuetudo vel aliqd̓ iusmunicipale. Ultra predictos tres caſus .ſ. extreme neceſſitatis ī paupere: vel cū mulier eſt lucroſa: vel habet parafernalia. Pe. de pal̓. ponit etiamalios caſus in quibus mulier poteſt dare el̓yam⁊ alienare ſine lnīa viri. Primus eſt ad vitanduꝫ damnum ſicut fecit Abigail. i. Regꝭ. xxv. ꝗamulier hꝫ proprietatem in bonis cōibus ſicut etvir: vn̄ ſi per negligentiam vel malitiaꝫ viri videat ſibi īminere periculum poteſt ipſa obuiare. Secūdus ſi vir ſit fatuus: tunc enim diſpertio domus ꝑtinet ad vxorem niſi per ſuperioaliter ordinatum fuerit. Tertius eſt ſi vir abn̄snon poſuit alium diſpenſatoreꝫ domus ſue locoſui. Quartus eſt: ſi peregrinans vir expenſastaxatas dederit mulieri: ſi vult ſibi ſubtrahe̓ poteſt pauperibus erogare: hec ille in qͣrto. Si quaaūt furtiue accipiunt vltra predicta teneātur adreſtitutionem ẜm ꝙ poſſunt. Item diſcipulus cuiuſcūqꝫ artificis ſi abſtulit vel de pecunijs vel deipſis rebus venalibus ſui magiſtri: vel ſi emensaliquid pro ſuo magiſtro dixit plus expēdiſſe qͣꝫfecerit accipiens ſibi reſiduuꝫ pecunie: qꝛ furtūeſt. Item quilibet gerens negocia alterius vt tutor curator procurator ⁊ hiꝰ: fingentes ſe plus expendiſſe in emendo: vel minus recepiſſe qͣꝫ recperint ī vendendo: vl̓ alias doloſe dānificantes.Item qui habet ſocietatem cū altero de lucro alicuius negocij ſi ſufficienter ſecūdum pacta inita⁊ iuſticiam ſibi reſpondit de parte illi contingēteretinendum de iure illius furtum ꝯmittit. Sic ētagricola partionalis ſi non fideliter ⁊ integre reſpondit ſuo patrono. Item ſtipendiarius etiambello iuſto exiſtens ſi pullos vel alia comeſtibilia abſtulit ab hoībus ꝓ quibus pugnat vel blda collegit pro equis paſcendis vel alios eos denificauit: qꝛ furtum eſt vel rapina: ⁊ ad reſtitutioneꝫ tenetur: nec excuſatur ſi hoc faciat ex p̄ceptopomini ſui: diſ. viij. que ꝯtra mores. In bello iiuſto teneturⁱ inimicis de dānis datis. De bello aūt