Titulus
intelligit Ul. non ſolum de abſoluta neceſſitate:ſed etiam de neceſſitate vtilitatis quā ꝗs ꝯſequit̉agendo negocia ſua. Sed hac neceſſitate ceſſantecum petitur ſub vſuris ad ludendū vel ſcortāduꝫ⁊ hiꝰ: tunc ẜm eundeꝫ eſt mortale pctm̄. Sed Pe.de pal̓. ſic dicit. Dicunt ꝗdam ꝙ in accipiente mutuum ſub vſura eſt duo ꝯſiderare: cām .ſ. ⁊ modūCām ſi hoc fac̄ motus iuſta neceſſitate: vel motusſola cupiditate augendi pecunias ſic̄ faciūt aliquimercatores ſperātes magis lucrari ex pecunia accepta ſub vſuris qͣꝫ ſit dānum qd̓ eis ſeq̄tur d̓ vſura ſoluta. ⁊ loquor de mercatoribus ꝗ abſqꝫ meicatione hn̄t vn̄ decenter viuāt: ſꝫ mercantur ſolūex cupiditate lucri: vt ex pecunia accepta ſub vſuris ſuꝑflua congregent ſibi: qꝛ ſecus eſſet de mercatoribus illis ꝗ non hn̄t vnde decenter viuāt niſi ex mercatione: qꝛ tūc qd̓ fit propter mercatiōeꝫſit propter iuſtā neceſſitatem. Ex ꝑte aūt mōi ſil̓reſt diſtinguendū: qꝛ aūt talis petit mutuū abſolute: puta. xxx. lib. ſibi tradi mutuo: aut petit cū d̓terminatione vſure ſuꝑexcreſcētis: puta. i00. ſibi tradi ſub mutuo pro. 120. Hoc ſuppoſito dicendumqd̓ accipiens mutuo ſub vſura abſqꝫ iuſta neceſſitate peccat: qꝛ non ſolū peccat qui dat alij occaſionem peccādi: ſꝫ ēt ꝗ ſcienter ⁊ abſqꝫ iuſta cā ⁊ neceſſitate ꝓponit alteri materiā vn̄ ſumit occaſionempeccādi: maxīe qn̄ credit diſpoſitū ad tale peccatū:v̓bi gr̄a. Si mulier credit aliquē male diſpoſituꝫad ꝯcupiſcendū eam ſi ſciēter ⁊ abſqꝫ iuſta neceſſitate vl̓ debita vtilitate pn̄tat ſe ei peccat. Unicuiqꝫ .n. mādauit deus de ꝓximo ſuo: non ſatis āt diſplicet alicui dānatio proximi ſi ſcienter proponitei materiā vn̄ ſumit occaſionem peccādi. Talis āē ꝗ abſqꝫ iuſta neceſſitate accipit mutuū ſub vẜaergo ⁊c̄. Si āt hoc fac̄ motus iuſta neceſſitate: autpetit mutuū cū determinatōe vſure ſuꝑcreſcētisputa. 100. pro. cxx. ⁊ ſic credo ꝙ peccat: qꝛ nemo poteſt abſqꝫ peccato ab aliqͦ petere aliꝗd quē ſcit nōpoſſe illud dare abſqꝫ peccato vel nō velle: ſꝫ vſurarius non pōt dare mutuū cū pacto ſuꝑcreſcēteſine peccato: ergo nec alius pōt ſine peccato ſic petere. An̄ excuſantur illi ꝗ ſic petūt ex ignorātia velinaduertentia: vel qꝛ firmiter tenent ꝙ al̓s ſin̄ pato ſuꝑexcreſcentis vſure mutuū nō traderēt. Sāt petant mutuum abſolute: ſꝫ vſurarius nō vulttradere niſi cum v̓ſura: puta ꝙ nō peccat: tunc accipiens mutuo ſub vſura. Cuius ratio eſt: qꝛ ꝗ patit̉ iniuſtū non peccat: qd̓ eſt veꝝ niſi ꝯſentiat iniuſtum facienti: tunc .n. non ſoluꝫ patit̉: ſꝫ coagit. Sꝫaccipiens dicto modo ſub vſura patit̉ iniuſtū necꝯſentiens eſt facienti: ergo non peccat.¶ De manifeſtis vſurarijs. Capl̓m. x.Emanifeſtis vſuVrarijs. Noͣ ꝙ vſurarij manifeſti ſūt excommunicati non ſimpl̓r: ſꝫ qͣꝫtuꝫ ad
tria. Quoꝝ pͥmum eſt ꝙ .ſ. non debent recipi ad cōmunionem altaris. Secūdo mō qꝛ nec debent recipi eorū oblationes: ⁊ ſi ſacerdos recipit reddere tenet̉ ⁊ ꝯpellit̉: exͣ eo. c. qꝛ in oībus. Ray. vel dꝫdari ep̄o vt ẜm prouidentiaꝫ eius vel reſtituaturei a qͦ extorta eſt vſura vl̓ det̉ pauꝑibus. Hoſti. Etꝗ recipit oblationem a talibꝰ dꝫ ab executione ſuiofficij manere ſuſpēſus donec ad arbitriū ſui ep̄ſatiſfaciat: vt ī dicto. c. qꝛ in oībꝰ. Utꝝ aūt ſit canōferende ſnīe vl̓ late. Hoſti. dic̄ ꝙ benignius eſt dicere ꝙ ſit canon ferende ſnīe nō late. Et hoc teneBer. ⁊ Io. an. in nouella. Dona v̓o ⁊ el̓ye pn̄t a tali recipi ſi hꝫ alia p̄ter vſuras: ita ꝙ propter hoc n̄efficiatur non ſoluendo. Secꝰ aūt qn̄ nō hr̄et nivſuras: qꝛ tunc tales el̓ye recepte vel dona dedari eis a quibus vſure extorte ſūt vel ipſis vrarijs reddi. Ul. tertiū eſt qꝛ non debent recipieccl̓iaſticam ſepulturā ſi in hoc peccato deceſſerītexͣ eo. c. qꝛ in oībus. Et dicunt̉ manifeſte vſurarijvel ꝑ euidentiā facti: puta qꝛ menſam tenēt paratam ad vſuras: vel ſi de hoc ſint in iure ꝯfeſſiacōuicti Hoſti. Dicūt etiā Io. an. ⁊ Archi. ꝙ ſatꝭteſt dici vſurarius manifeſtus ſi corā ſacerdot.teſtibus publice fatet̉ ſe vſurariū: et vſuras reſtitui mādat forte libros rōnum tradens. Item noͣꝙ ſi vſurarius manifeſtis eſt ita pauꝑ ꝙ nonteſt idonee cauere d̓ reſtituēdis vſurꝭ: dic̄ Spequoſdam tenere ꝙ non ſepeliat̉ tal̓ etiā ſi penitat: ⁊ ſic ſeruabit̉ rigor ad terrorē criminis: vl̓ fiavt dicit̉ de rapinis ⁊ raptore: exͣ de rapto. c. ſuio. an. in nouell̓.Itē nota quod manifeſti vſurarij non pn̄t recipi ad ꝯfeſſioneꝫ vel ad ſepulturam qͣꝫuis dicant ſe velle reſtituere: vel etiſi mādent in vltima voluntate ſatiſfieri: ſꝫ oporꝙ vel de ipſis ſit ſatiſfactū ꝓut eoꝝ facultates ꝑtiunt̉: vel ſaltē ꝙ illis ꝗbꝰ facienda ē reſtitutioſto ſint: aut alijs ꝗ ill̓ poſſint acꝗrere: vl̓ illis abſētibus ordinario loci vel vices eius gerenti: aut rectori parochie ip̄ius vſurarij corā aliꝗbus fidedignis: aut ſeruo publico de ip̄ius ordinarij volūtate ⁊ mandato idonee de reſtitutione ſit cautū .ſ. ꝗſi qͣꝫtitas ſit māifeſta illa expͥmat̉: alioꝗn eſt moderanda arbitrio recipientis eā: ipſe tn̄ ſi ſcienter moderet̉ minorem: tenet̉ ad reſtitutionē reſidui: al̓snullus dꝫ eſſe teſtis in teſtamentis eoꝝ nec recipeꝯfeſſionem vel īpendere abſolutionem vel ad ſepulturam reciꝑe: ⁊ teſtā eoꝝ ſunt irrita ipſo factoom̄ia hec hn̄tur in tex. exͣ de vſurꝭ. c. quāqͣꝫ. lib. vi.Qui aūt dicantur manifeſti vſurarij habes in 4ªꝑte plenius in. c. Idem dic̄ Pe. de pal̓. ī. 4º. ſimpl̓i⁊ indiſtincte .ſ. ꝙ vſurarij in morte mādantis reſtitui ſi pn̄t tūc ꝑ ſe reſtituere non liberant̉: tū ꝗaad ſtatim tenent̉: tū qꝛ non vident̉ hr̄e ꝑfectaꝫ bonam voluntatem: qꝛ legata ⁊ donatio cā mortꝭ facta pn̄t reuocari: vn̄ ſi vſurarius non cauet ꝑ taleꝫcautionem qua n̄ poſſit penite̓ n̄ eſt vere penites.