Capitulū. X.
Si autē ſic excuſat ſe et īnoteſcat creditoribus exonerando eos et approbando: qꝛ forte approbarenon poterant ⁊ ſic faceret quod poſſꝫ tunc excuſatur: qꝛ parua mora eſt vſqꝫ ad morteꝫ vl̓ conualeſcentiaꝫ. Et ex tunc etiā pn̄t executores in vita eiꝰprocedere ad reſtitutioneꝫ hͦ ille. Et dic̄ Io. an. iniſta decretali ꝙ dꝫ ſatiſfieri ei a qͦ pecūia extortavel eius heredi illis non exiſtentibus pauperibꝰtrogabitur: exͣ de vſurꝭ. cuꝫ tu. Dic̄ tn̄ Soſ. ꝙ ī talicaſu dꝫ publice poni edictū in locis a qͦꝝ īcolis ſūttuit illis qͣꝫ pauꝑibus eroget̉: exͣ de homi. ſinū. Dic̄ tn̄ ideꝫ Io. ꝙ non ſolū rector pot̓it vbiitat vſurariꝰ: ſꝫ ⁊ ml̓to magꝭ r̄ctor ꝑochie vbi haitatis cui facienda eſt reſtitutio pōt ꝑciꝑe dictaꝫcautionē: p̄ſbyter ēt parochie vbi morā trahit vſurarius ⁊ ſi nō ſit ciuis vl̓ īcola pōt reciꝑe talē carionem ẜm Io. an. Utꝝ āt ſufficiat p̄ſtari iſtā cautonem cuicūqꝫ ſacerdoti ēt non parochiali dubitatur. Et Io. cal. ꝯſuluit ꝙ ſic: et ꝙ ex ea roborabit̉eſtm̄. Lap. ꝯcedit hͦ de ſacerdote ordinis mendiantiū audiente ꝯfeſſionē taliū vſurarioꝝ: ſed deilio ſacerdote n̄ parochiali negat. Rōnem hiꝰ diuerſitatis aſſignat ex eo ꝙ ſacerdos d̓ ordine mēlicantium expoſitus ad audientiā ꝯfeſſionuꝫ eſtiudex eius ꝗ ſibi ꝯfitet̉ a iure datus ꝑ pͥuilegiuꝫ īcorpore iuris clanſuꝫ: d̓ ſepul. dudū ī cle. et ꝑ ep̄mapprobatus. Sed alienus p̄ſbyter parochianumalterius audire non pōt .ſ. ſine lnīa. Sed Lau. deridol. dicit ꝙ an̄ factum ꝯſuluit dictuꝫ Lapi. poſtfactum n̄ audet ꝯdēnare dictū Io. cal. cū ex hͦ nild̓pereat his ꝗbus facienda eſt reſtō: ꝯſulaturqꝫ ꝓaīabus vſurarioꝝ ad ſufficientiā. Item dic̄ ibideꝫꝙ ſeruus publicus h̓ dr̄ tabellio ſic dictus nō: qꝛeſt ẜuus: ſed qꝛ publicū exercet offm̄. C. de tabulali. x. de tabel. l. generali. hic tn̄ acꝗrit actionē exͣneoa ſtipl̓onē hͦ caſu niſi faciat de ordinarij māEt dr̄ ordinarius ep̄s loci vbi degit vſurarius. Idē tn̄ in decano: archip̄ſbytero: vel abbate: ꝙal̓s iuriſditionem hꝫ de ꝯſuetudine in ſpūalibus.ē dic̄ ꝙ noīe idonee cautionis ītelliguntur fideres vel pignora: al̓s ꝟbū cautionis nudaꝫonē deſignat. Si āt pignora vel fideiuſſordare n̄ poſſet ſufficit ꝙ cauet: exͣ de ſen. ex. c. fi. Ehoc maxīe qn̄ eſt veriſil̓e eū .ſ. aliā dare non poſſe.Item dic̄ ꝙ ſi recepta hiꝰ cautione noīe eoꝝ qͦrumītereſt vſurarius manifeſtus vſuras repetat: nonaudiet̉: ⁊ poſſet in aīaꝝ fauorē ep̄s iſtas vſuras ree ⁊ reciꝑe ⁊ ſoluere illis a ꝗbus iſte petitor exat. Et idem ſi nō eſſet manifeſtus dūmō poſſet ꝓbari ẜꝫ Io. ⁊ Gerar. ꝗ etiā dicūt ꝙ vbi petitoreſt vſurarius manifeſtus ⁊ ſi heres nō exciꝑet: iudex ex offō ſuo eū non repellet. Iſte āt ꝗ ſic ſatiſdedit ſi conualeſcit tenetur reſtituere ex ſatiſfactiōeẜm p̄dictos cum ēt ⁊ pͥus teneretur: exͣ de vſuriscū tu. Item ꝙ dr̄ teſtā eoruꝫ eſſe irrita: ītelligituretiā facta ad pias cās ẜm Bar. in. l. i. C. de ſa. ſanc.
eccle. īmo dicit idem Bar. id verum eſſe nedumvſurarijs manifeſtis: ſed etiam ī qͦcūqꝫ quē ꝯſtaretin peccato mortali notorio deceſſiſſe: vt qꝛ īterſectus ī furto: vel qꝛ ip̄ꝫ occidit. xxiij. q. v. placuit. Itēetiam de codicillis ītelligit̉ ⁊ de qualibet alia vltima voluntate ẜm Io. an̄. Itē ſi pͥus fecit teſtm̄ ⁊ pꝰea cauet de reſtōne ẜm Io. an. in nouella. ⁊ Bar. reconualeſcit tale teſtm̄ vt in eo diſpoſita valeant edebeant̉: ēt qͦ ad ſepulturam. Sꝫ ſi ipſe teſtator pꝰteſtm̄ ante mortem n̄ cauit de reſtituendis vſurisꝑ iſtū modū: ſed iuſſit heredes tm̄ ſatiſface̓ d̓ vſuris debere: cautio heredis de vſurꝭ reſtituendispoſt mortem teſtantis emiſſa nihil valet ⁊ oꝑaturad validandū teſtm̄: ſed tm̄ ad ſepulturam hn̄daꝫalio non obſtante. ¶ Noͣ etiam ꝙ diuerſe ꝯſtōnesſynodales ſunt ī diuerſis dioceſibꝰ circa iſtā materiam q̄ inueſtigande ſunt. De excōicatione quā incurrūt ſcienter ſepelientes manifeſtos vſurariosvl̓ etiā clericos locantes domos talibus nō de illꝰlocis oriundis ⁊ de facientibus ſtatuta ꝯtra reſtitutionē vſuraꝝ: habes. jͣ. in4ª ꝑte ti. c. i. Et hi oēspeccant mortal̓r: qꝛ ꝯͣ canonēs. Et de locantibusdn̄is vel alijs ꝗbuſcūqꝫ domos ſuas vſurarijs adfenerandū: ⁊ ſuſtinentibus ī terra ſua manifeſtosvſurarios: vel collocantibus aut talliantibꝰ iudeos: vel alios quos ſciūt nihil hr̄e niſi de vſurꝭ. dic̄Pe. de pal̓. in. 4º. ꝙ tenent̉ reſtituere pecuniam ꝑceptam ab ipſis vſurarijs illis a quibus ipſi exegerunt..§. II.Sed queritur quid iuris de eo ꝗ cauere voluit: ſed non valuit morte p̄uētus ante horā ſperatā: nec tn̄ ꝑ eū ſtetit. Rn̄detſuꝑ hoc ꝯſult̉ Bal. de Peruſio ꝙ de eꝗtate canolica putat teſtm̄ tale valere..§. III.Iteꝫ queritur. Si corāeccl̓iaſtico iudice trahens vſuraꝝ creditor debitorem dicens ꝙ qͦddam inſtr̄m quo coraꝫ laico ꝯueniebat̉ fore vſurarium nil ꝓbauit ꝙ pro vſurisſoluiſſet illi: ſꝫ bn̄ per teſtes ꝓbauit ꝙ ſolueret facto cum illo calculo rōis qͣꝫtitatem in inſtr̄o ꝯtēta:nunꝗd imponet illi vicarius ſilentiuꝫ ne moleſtetvigore dicti inſtrumēti poſiti ꝙ ī ciuitate ſit ſtatutum ꝙ ꝯͣ inſtrumēta non admittatur ꝓbatio de ſoluto ꝑ teſtes. Fede. de Senis ꝯſuluit ꝙ non: quiaeſt in aliqua ꝑte ſui ꝓbatum īſtrumentū fore vſuariū nec ꝙ creditor fuerit vſurariꝰ..§. IIII.teꝫ queritur. Utrumſit idoneus teſtis ad ꝓbandum aliquē vſurariuꝫ.ſ. is qui ꝓbat ſe illi ſoluiſſe vſuras. Et videtur ꝙnō: qꝛ ſil̓itudo cauſe a teſtimonio repellit ꝑſonas⁊ ad iudicandum. Fede. de Senis tenuit ꝙ nō ſitidoneus teſtis: tū qꝛ tales ſunt ſingulares: tum qꝛde facto ꝓprio deponunt: ⁊ ſunt ſuſpecti ratiōe cōmodi qd̓ ex futura ſnīa ſt̓ ꝑcepturi. Lau. de ridol.dicit vidiſſe id ſic ſepius practicari in ep̄ali curia