Capitulū. IX.

habet cām lucratiuaꝫ niſi in caſu in qͦ elemoſynaipoteſt: dicunt ꝙ tenet̉ inſolidū ſi ille nō ſit ſolido: qꝛ p̄cium ſuccedit loco rei hec Pe. Utruꝫautem illi ꝗbus debet̉ ex ꝯtractu vl̓ quaſi aut exmaleficio vel quaſi poſſint hoc recipere ab vſurarior ℟. ẜm Guil. Sic. dum tamen rem ipſaꝫ vſuriā non recipiant. Et ideꝫ dicēdū de quocunqꝫ.§. XII.ptore vel fure.Utruꝫ autē liceat marireciꝑe dotem a patre vxoris ſue ꝗ ē vſurarius?ideo ẜm Guil. Si pr̄ nō ſufficit ad ſoluenduꝫī hꝫ de vſurꝭ ⁊ maritus ſciens v̓itatē vl̓ habēslorantiam craſſam ꝯͣxit cū filia: nō dꝫ reciperetem a tali patre. Si aūt nō putabat ſocꝝ eē vſurariū vel alias eſſe ſoluendo: quod tn̄ nō erat poteſt dotē in ſolidū reciꝑe: lꝫ poſtmodū ſciuerit veritatem hͨ Guil. Et in ſūma piſana additur. Lutiusaūt dr̄ ꝙ ſciens v̓itatem non recipiat dotem: autreſtituat illis ꝗbus pater tenebat̉. Si aūate de alijs bonis ſocer erat ſufficiens adndū: tunc īdubitant̉ dotē gener pōt reciperePe. de pal̓. ſic dicit. Gener ꝗ dotem ab vſurariorecipit ꝗ nihil hꝫ niſi d̓ vſuris: tenetur reddere ſiiter ꝯxit. Si aūt ignorāter nō: qꝛ ꝓ oneribusnij hꝫ dotem: ſed filia ſic: qꝛ nec quarta natimā pōt tenere. Satis ꝯcordat Geral.mi. dicens ꝙ ſi pater dotauit filiam ſuātꝑe qͦ erat ſoluendo: ⁊ ꝑ ꝯn̄s non ꝓpter dotes illas eſt factus īpotens ad ſoluendū: tunc marituspōt eā retinere: ⁊ p̄mortuo ipſo marito ēt ipſa filiatine̓. Intelligit̉ .n. dotaſſe de illis bonis q̄ligata reſtitutiōi: ex quo vltra illas donō erantiendo. Sꝫ ſi dotauit eo tꝑe quo iā erātcec xia reſtōni gener ꝗ hoc ſcit: vl̓ ēt laboratoīa obnignorātia craſſa: qꝛ .ſ. ille ſocer ē publicus vſura⁊ vel al̓s obligatus alijs: nō pōt redotes. Cuius rō eſt: qꝛ de alioꝝ bonis nullatenus ẜm deū potuit dotari: qꝛ nec elemoſynaciiij. q. v. nolite. Per hoc .n. fit īpotens ad rendum: ⁊ ſic ad dānum creditoꝝ p̄ſtat oꝑamefficacem: vn̄ tenet̉ reſtitue̓: exͣ de iniur. et dā. da. ſiculpa. Et ſi filia vſurarij talis vult dotē ip̄am reſtitui ⁊ eius maritus obſtat nec patit̉ illā reddi: cl̓paerit viri non vxoris: ſi tn̄ ip̄a ꝓponat p̄moriēte marito doteꝫ reſtituere. Si aūt ecōuerſo: vir vult dotem reſtituere ⁊ ipſa nō vult: pctm̄ erit vxoris: itaꝙ non ꝑticipet de bonis ip̄ius dotis: et ꝓponatlituere qn̄ poterit: ar. xiiij. q. vi. c. ſi res. Si autēīqꝫ in nō ſatiſfacere volendo ꝯcordāt: ābo ſūtlatu dānatiōis: de re. iurꝭ. c. pctm̄ lib. vi. In reediū tn̄ ꝑiculi dici poſſet ꝙ ſi pater talis vxorisſeu eius heredes hr̄ent ad ſatiſfaciendū certa adſufficientiā: tunc ſi talis dos parua eſt ī totū: ſi magria in ꝑte poſſet dioceſanus vt diſpenſator incertoꝝ ẜm diſcretū iudicium dſſpenſare et marito vtpauperi ꝯcedere ſi īdiget: ⁊ ip̄i ml̓ieri vidue remanenti ſi aliunde non pōt ꝯpetenter viuere: ⁊ ml̓to

magis ſi hꝫ familiaꝫ ſeu filias maritare ſeu filiosnutrire. Sꝫ quo ad certa .i. ſi bona pr̄is vſurarijvel raptoris aut heredū eius non ſunt ſufficiētiaad reſtituendū certis ꝑſonis ꝗbus obligat̉ tūc reſtituat cū hꝫ libertatem ſuꝑ hoc: vel petat remiſſionem a creditoribus intuitu pietatis ſi obtine̓ poteſt: al̓s reſtituat: niſi ſit in extrema neceſſitate cuꝫfamilia ſua vel in magno ꝑiculo: ⁊ tūc ꝓponat recdere cū poterit: vel paulatim ſi pōt reddat: ⁊ ſi īpedit̉ ab hoc cū videret ſe in periculo mortis vocetvirum ⁊ filios ⁊ ꝓteſtetur ꝙ reſtituant dotē taleꝫcum ſit de vſuris vel alijs male acꝗſitis: ⁊ ſic poterit tranſire..§. XIII.e proſonetis ſeu ſenſalibus. Utrum peccent cū ſunt mediatores ad fenus: ⁊ vtꝝ teneātur ad reſtitutionem. Pro cuiusdeclaratione noͣ duplicem ꝯſiderationē. ¶ Prīaꝯſideratio eſt ꝑ reſpectum ad mutuo īdigentes: etſic dupl̓r peccare pn̄t ſenſales: pͥmo ſi mutuū querunt ad vſurā ꝓ his ꝗ non indigent: ſic̄ quotidie īhis q̄ dicūtur. depoſita: ſꝫ realiter ſūt vſure ⁊ alijsmalis ꝯtractibus fieri ſolet tūc peccent mortalit̓.Et rō huius eſt: qꝛ cum mutuū ſic accipiēs peccetmortal̓r: vt pꝫ ī ſe. §. ⁊ ip̄e qͦꝫ peccabit ꝗ cooperabitur eidem. xi. q. iij. ꝗ ꝯſentit. ¶ Secūdo peccāt ſenſales qn̄ ⁊ ſi neceſſitate cogente vel nō cogente ꝓximū ad vſuram mutuū tribuere renitentē inducunt: ar. exͣ de homi. ſicut dignum. ¶ Tertia ꝯſideratio fieri pōt ꝑ reſpectum ad mutuū dantes. Scundū. n. Geral. dupl̓r pn̄t tales eſſe mediatorePrimo cū ſtant ꝓ illis ꝗ mutuo indigent ⁊ procurant ab llis ꝗ parati ſunt dare: tales nō peccāt: etmulto minꝰ reſtituere obligant̉ cuꝫ ꝓximo ſubuenire ꝓcurent: ⁊ malo vſurarij bn̄ vtant̉: ⁊ lucꝝ qd̓inde ꝑcipiunt de ſuo labore licite retinent ¶ Secundo cū ſtat ſeu hoc facit ſenſalis pͥncipal̓r ꝓ lucro vſurarij ⁊ ꝓ ꝑte ſua. Et iſti nō ſolū peccāt mortaliter ꝓpter cooperationē ad vſuram: ſed etiā reſtituere obligantur īſolidū ſi ita cooperati ſunt ꝙabſqꝫ oꝑe illo p̄ſtatō illa vſuraria minime facta fuiſſet. Cuius ratio eſt: qꝛ ẜm ph̓m 2º ethicoꝝ: mediūcooꝑatum extremis ſapit naturaꝫ extremoꝝ: ar. ij.q. i. c. notū in fi. Lucrū qd̓ ip̄e ꝑcipit inde dꝫ pauperibus erogare. Et ſil̓r in duobus pͥmis caſibusꝗ ponuntur ī pͥma ꝯditione ſeu cōſideratione: arxiiij. q. v. non ſane. ⁊. c. ꝗ habetis de malo. Guil. tn̄tenet cōtrariū qͣꝫtum .ſ. ad obligationem reſtōnisvſuraruꝫ. Et qͣꝫuis non ſit vſquequaqꝫ reprobādum hoc: tn̄ id qd̓ dictum eſt vt tutius ꝯſulēdū .ſ..§. XIIII.ꝙ teneantur tales ſenſales.Sed nunquid licet accipere mutuo ſub vſura? Rn̄deo ẜm Zho. 2ª 2ᵉ. q.lxxviij. Nō licet īducere aliquē ad mutuandumſub vſura: licet tn̄ ab eo ꝗ paratus eſt facere ⁊ quiexercet vſuras mutuo acciꝑe propter aliqd̓ bonūvt eſt ſubuentio ſue neceſſitatis vel alterius. Et