Titulus .I.

Quid de ciuitatibus uelvniuerſitatibus mutuantibus ad vſuram: nūꝗdſinguli tenent̉ ad reſtitutionem. ℟. ẜm Hoſti. poſRay. Oēs ꝗ ſunt ꝯſentientes puniuntur: et ad reſtitutionem obligantur ſingulariter non tāqͣꝫ vniuerſitas que animā non hꝫ: nec tanqͣꝫ vniuerſi: ſꝫtanqͣꝫ ſinguli. vij. q. i. c. ſicut vir. xxiiij. q. iij. c. ſi hēsEt hoc verum: ꝗbus hoc placet in mente ſua ratūqꝫ hn̄t ⁊ ꝯſentiunt vel ꝓhibere pn̄t ⁊ non faciunt.Io. de ligꝭ. de hoc tractans dicit ꝙ non dubitaturde regentibus ꝓhibere valentibus. Secus auteꝫde alijs non principalibus gubernatoribꝰ vel al̓signorantibus nec inhibere valentibus. Et hͦ vltimum dico verum niſi participauerūt commodūſingulare et burſale: qꝛ tunc conſentirent. Archi.etiam. xlvij. vno v̓bo ſe expedit: dicens oēs et ſingulos teneri: ⁊ etiam in ſtatu dānationis quoruꝫauctoritate fit ⁊ ꝯſenſu. Et idem ſi collegium aliquod accipit pignus in caſu nō cōceſſo: de vſurꝭ.c. ꝯſuluit. ⁊. c. conqueſtus. Guil. dicit ꝙ illi tenent̉in ſolidum ad reſtitutionem ꝗ p̄ceptum vel auctoritatē p̄ſtiterunt ſuꝑ hoc: ita ꝙ ſine hoc alij ciuesnon feciſſent. Alij v̓o ꝯſentiētes ⁊ ſi peccent mortaliter non tenent̉ niſi de eo qd̓ ꝑueniſſet ad eosde vſurꝭ: vl̓ ī quantū reuelati ſunt ab expēſis qͣsal̓s feciſſent: Idē Pe. de pal̓. ī. 4º..§. IX.Sꝫ quid de quinqꝫ procentenario que dat tutor pupillo? Rn̄deo ſecūdūLau. de ridol. Si dat liberal̓r: dicenduꝫ vt ī alijsſupra .i. ꝙ pōt pupillus recipere: puta qꝛ tutor exercuit pecuniā pupilli ī negociationibus licitis: ⁊lucratus eſt bn̄ cuꝫ ipſa: ⁊ qͣꝫuis capitale pupilli ſtaret ſibi ſaluum ꝓpter qd̓ ille non licite poſſit petēvltra ſortem: ip̄e tn̄ tutor ex ſua liberalitate ſpōteſibi donat. v. pro centenario. Sꝫ ſi inuitus dat hͦtutor qꝛ .ſ. cogitur ad hoc ex forma ſtatuti hoc dictantis vel al̓s tūc videtur ꝙ ſit vſura. Sed in ꝯͣrum facit: qꝛ hoc videtur non tanqͣꝫ vſura: ſed tāqͣpena legalis ſolui: ar. vi. q. ij. c. in legibꝰ. Patet ꝙdebuit emere de pecunia pupilli poſſeſſionis: vdare ſibi. v. ꝓ centenario: ⁊ ſic cōiter ſtatuta diſponunt: ꝙ ſi verum eſt ꝙ noīe pene darentur licitereciperētur. hoc La. Uidetur poſſe dici ꝙ ſi tutor potuit vel emēdo de pecunijs pupilli poſſeſſiones: vel tradendo ad licitas negociationes ip̄apecunias tm̄ vel plus lucrari mere ex negligētomiſit ꝙ tanqͣꝫ pena poſſit peti. Et multo magiscum ipſis pecunijs tutor fecit facta ſua propͥa: venegociatus eſt cū eis: et lucratus. Si tn̄ ꝑdidiſſetvidetur ꝙ deberet ſubire ꝑtē dāni ipſe pupillusqd̓ tn̄ non eēt neceſſe ſitutor potuiſſet vel poſſeſſiones emēdo vel aliꝗd aliud ſine periculo tm̄ lucri hr̄e .ſ. v. ꝓ centenario. Et ſubdit Lau. p̄fatus.Hoc certum tene ꝙ pecuniam pupilli non poteſtcredere tutor ad rationem: v. vel altertus qͣꝫtitatciterioris vel vlterius ꝓ centenario. .§. X.

Sed queritur. Utrumpupillus poſſit dicere tali tutori: tanto tꝑe habuiſti pecuniam meam vpterea peto ꝓ eo licitum lucrū: vſuras nolo: ſed intereſſe meum ⁊ ſic p̄dictūſe retinere velle cum ꝓteſtatione p̄fata .ſ. ꝙ n̄ vulvſuras: ſi hoc pōt licite facere. Ad hoc ꝗdaꝫ dicūtſic. Pupillus talis facta proteſtatione predicta reſtituere nō tenetur ſed tutor: niſi vſuraria qͣꝫtitasexcederet moderatum lucꝝ ⁊ intereſſe: tunc eniꝫſupfluum lucrum retinere nō poſſet: ſed reſtituēdeberet tutori illud ſuꝑfluuꝫ: qꝛ tutor reſtitueredebet vſuras: ⁊ ſibi imputet improuidentiam ſuāSi aūt pupillus recipit p̄dictas vſuras reſtituereobligatur: ſed ꝯͣ tutorem agere pōt ac ab eo ſuumpetere intereſſe. Si v̓o tutor pecuniaꝫ pupillo reſtituat nihilqꝫ eī dicat ꝙ lucrū p̄dictum vſurariūſit: demum lapſu tꝑis id dicat poſtea fuiſſe lucruꝫvſurarium: tunc pupillus eī credere non teneturnec illud reſtituere obligatur ẜm quoſdam. Et rōeſt ẜm eos: qꝛ pupillus id non approbauit quodille fecit: nec de vſuris aliꝗd dixit tꝑe quo debuit:propterea ipſe tutor tale lucꝝ reddere obligatur.Iſta opinio videtur mihi ꝙ multipliciter deficiat¶ Et qͣꝫtum ad pͥmum poſt factam vſuram a tutore niſi eſſet ſtatutum in ciuitate ꝙ tutor debeat ꝓpupillis emere de pecunijs aliquam poſſeſſione:vel tradere negociationi: alias ꝑ modū pene d̓beat rn̄dere ſibi ad rationem. v. ꝓ centenario: vl̓ niſi ipſe ⁊ ſi ipupillus tn̄ capax rōnis tutori ꝓteſtatꝰ ēꝙ non exerceat pecuniam niſi in licitis lucris ſeunegocijs: alias non credo ꝙ poſſit petere aliqd̓ ītereſſe: ſed lucꝝ vſurarium ꝑ tutorem fctm̄ puplus tenetur reſtituere: ⁊ imputetur hoc patri pupilli qui talem inſtituit tutorem: et non prouidit īhiꝰ ſicut potuit. ¶ Quātum ad ſecundam ꝙ poſſitagere ꝯtra tutorem: credo verum eſſe ſi tutor exercuerit pecunias pupilli ad ſui ipſius vtilitatemvel ex negligentia omiſit exercere in licitis mercātijs vel rebus cum poſſet. ¶ Quantum ad tertiam credo ꝙ etiam poſt lapſuꝫ temporis cum ſibiconſtat clare lucrum: ſibi aſſignatum pertutorēfuiſſe vſu rarium tenetur pupillus reſtituere:niſi vt dictum eſt contra ſtatutū ciuitatis nō emiſſet poſſeſſionem: vel alias licite expoſuiſſet peciniam: ſed ad ſui vtilitatē vſus fuiſſet pecunia pervſuras vel alios modos.Utrum autē liceat creditori recipere debitum qd̓ vſurarius ei dꝫ? Rn̄deo ẜm Guil. Si bona fide credidit ei pecuniamvt ex illa ꝯmodum ſuum faceret ⁊ lucrando forteex ea ſe liberaret: recipere pōt qd̓ mutuauit etiāſi ille alias non ſufficit vſuras ſoluere. Si v̓o aliacā credidit vel mutuauit: puta ad ludendum veldandū meretrici vel hyſtrioni nō debet ab illo recipere ꝗ nec vſuras extortas ſuffic̄ r̄ſtituere. Pe.de pal̓. dic̄ hͦ veꝝ qn̄ ſcienter hoc agit. De illo aūt ꝗ