Capitulū. IX.

proportionat̉ preciū iuri qd̓ venditur: ⁊ regularequideꝫ eſt ꝙ contractus emptionis ⁊ venditiōisſcitus eſt: cum in eo iuris naturalis equitas nōnatur. Sed cū talis ſeruat̉ eꝗtas: ita ꝙ non eſtabilis exceſſus p̄cij ſuꝑ rem venditaꝫ nec ecōyſo tūc licitus eſt ꝯͣctus. Non ergo negat̉ ꝙ tal̓ꝯͣctus viciari non poſſit ex ꝑte p̄cij: ſed tn̄ ſicut pōtita ratificari pōt. Alio qͦꝫ mō ꝓbant aliquiꝯͣctum licitum eſſe: qꝛ licite pōt ꝗs emere p̄im ꝑ. ioo. lib. ⁊ p̄diuꝫ emptū poſſet hereditarielicui pro ſe ⁊ ꝓ heredibus ſuis: hoc pacto ꝙens p̄dium obligaretur ꝓ ſe ⁊ ſuis herediare quolibet āno. 100. ſolidos ⁊ nihil differtpectu dei vtꝝ mutuum habeat hoc mediateel immediate: ꝯͣctus igit̉ licitus eſſe vr̄. Fateortn̄ ꝙ nō ē honeſtus nec decēs ſic̄ eſt ꝯͣctꝰ qͦ emunt̉redditus prediales..§. Xx.ed cōtra predicta arunt ꝗdam dicentes hoc ideo non licere: qꝛ peiia ad hoc inuenta eſt vt mediū ſit inter emēteꝫꝫ vendentem ⁊ non vt emat̉ ⁊ vendat̉: ꝓpt̓ qꝛnens vel vendēs pecuniā vtit̉ ea ad finē ad queſt inuenta: ⁊ ꝑ ꝯn̄s peccat: ⁊ maxime qꝛ tal̓ cōis non vr̄ poſſe reduci niſi ad ꝯtractum mui. Rō huius eſt: qꝛ cum pecunia nō poſſit emivendi: cum ſit non extremū venditionis vl̓ ēpnis: ſeꝗtur ꝙ non pōt ꝯͣctus iſte reduci ad ēptiem vel venditiōem. Certum ēt eſt ꝙ locatio nōci nec ēt ꝯmodatum: ergo ad ꝯtractuꝫ mulucere eū neceſſe eſt: ſed in eo ſic̄ ex p̄cedenus pꝫ nō lꝫ ſperare lucꝝ. Ad hoc dicendum ꝙcut ex p̄cedentibus pꝫ ꝙ non emit̉ pecunia: ſꝫ ipum ius: ꝓpterea mutuuꝫ minime dici pōt. Itemopponunt ⁊ dicūt ꝙ hͦ vr̄ acceſſus lucri ad ſor3. Lalis āt acceſſus ſeu ſucceſſus aūt ſil̓ factusctuꝫ variare non pōt: qꝛ vtrobiqꝫ vtit̉ ip̄a vſuravſura ſit ꝗcꝗd accedit ſorti ſic̄ pꝫ. xiiij. q. iij. pleſ. Sꝫ ſi fiat acceſſus ſil̓: puta ſi ꝗs dat. 100. li. vtcipiat. xx. ī vno āno: vſura eſt: ergo eodē modoꝗs dat. 10. vt recipiat. xx. in duobꝰ vel tribus ans vſura eſt. Hoc ꝗdem ꝯtingit qn̄ emunt̉ pecuiles redditus ī certis ānis: lucꝝ non ſolum aduat̉ ſorti: ſed ēt excedit ſortem. Et qͣꝫuis talis exus ꝑ ſucceſſiuā ꝑceptione reddituuꝫ fiat: tn̄actu non ratificat: ſꝫ ꝯdēnat: qꝛ non differt vtꝫlis excreſcētia ſucceſſiue vel ſil̓ recipiat̉. Ad qͦꝛicendū ꝙ hic non eſt acceſſus lucri ad ſorteꝫ: qꝛvēditōe ſic̄ p̄dictū eſt totū de ſorte eſt. .§. XXI.ueritur etiam. Utrūcitum ſit emere pignora a manifeſtis vſurarijs q̄ex lapſū tꝑis ꝑuenerūt ad eos ratione vſure nonſolute vt quotidie fit. Et vr̄ ꝙ non: qꝛ Amb. appelat vſurā rapinā: vt pꝫ. xiiij. q. iiij. c. ſi ꝗs vſurā. ſecrem raptam nullus licite poteſt emere ſcienter: ergo ⁊c̄. In ꝯtrariū vr̄ eſſe: qꝛ nullū ius hͦ prohibꝫ:cum ꝓhibeat emere rem furatā vel raptam: vt. C.

de furtis. l. inciuilem. Et qd̓ non eſt ꝓhibitū ītelligit̉ eſſe ꝯceſſum: ar. xiij. q. ij. ebron. ⁊. §. ſe. in fi. Adhoc dicendum ꝙ circa vſuram duplex eſt opinioqͣꝫtum ad dn̄ium eius. Aliꝗ .n. dicunt ꝙ ī vſura n̄tranſfert̉ dn̄ium ſic̄ nec ī furto nec in rapina. Cuius opinionis ſunt Alex. de ales: ⁊ Bon. ⁊ Ric̄. etSco. ī. iiij. di. xv. ⁊ hi. or. mino. Hugo. ſuꝑ. c. ſi ꝗs.xiiij. q. iiij. idem̄. Et ẜm hanc opinionem non benepoſſent talia emi pignora: ſic̄ nec res rapta nec recipi ī ſol̓onem ſi ꝗs ab eo .ſ. vſurario deberet hr̄ealiꝗd: qꝛ ꝗ dedit ea poſſet ꝯtradicere et illa repetere: qꝛ vltra capitale mutuatū vſurario reſiduuꝫvaloris pignoris qd̓ eſt tm̄dem et plus eſt vſura:vn̄ etiam in dn̄io eius eſt ꝗ pignus dedit: et ſic nōpoſſet alienari ſine voluntate eius niſi ꝗs diceretip̄m aſſentire eo ꝙ tacet ⁊ nō ꝯtradicit: de re. iurꝭ.li. vi. ꝗ tacet. Sꝫ ad hoc poſſet dici ꝙ tacet: qꝛ nonpoteſt alienationē īpedire. Sed aliā opinio ē ꝙ invſura tranſferat̉ dn̄ium licet ꝯpetat repetitio. Cuius opinionis ſunt Tho. in ſūma. Ul. ⁊ Goſ. Ber.⁊ glo. xiiij. q. iiij. ſuper. c. ſi ꝗs. Et hec eſt cōior opinio: ⁊ mihi magis placet. Et ẜm hanc vr̄ ꝙ poſſintemi talia pignora. Nam ꝙ non poſſent em̄ī poſſꝫeſſe ex duplici cā. Aut qꝛ vſurarius efficeret nonſoluerdo. Aut qꝛ ꝑ hoc fieret iniuria dn̄o pignoris: ſed neutrū vr̄ hic eſſe. Nam propt̓ hoc n̄ efficit̉ vſurarius minus ſoluendo: qꝛ recipit p̄ciumpro pignore: quod tm̄dem valet vel quaſi qͣꝫtumpignus. Habet etiaꝫ vſurarius ī pignore ius ſuicapitalis .ſ. ſortem mutuatam: ſicut ipſe ꝗ eſt obligatus reſtitutioni pōt precium reſtituere. Non ētvr̄ iniuria fieri dn̄o pignoris. Scienti enim ⁊ conſentienti non ſit iniuria neqꝫ dolus: de re. iurꝭ. li.vi. Sed cū ſciat dn̄s pignoris ipſum alienari nonreputat ſibi fieri iniuriam ſi alius emat: nec ſuꝑhoc aliquis conquerit̉: ⁊ merito: quia ſic pactumvoluntarium fecit cum vſurario ꝙ poſſet liberealienare poſt tantum temporis: et communitates⁊ domini ꝑmittunt talia pacta et firma volunt eahaberi: qꝛ alias nullus publice fenerari vellet ſiilla nō poſſent alienare: vn̄ ſequerentur multa īconuenientia ī ciuitatibus propter que tollendapermittūtur. Non tamen impediunt vl̓ ſtatuuntquin poſſint repeti vſure ⁊ quin poſſit cogi: quiaqui hoc facerent tenerentur ad reſtitutionem īſolidum: ⁊ qui hoc ſtatuerēt: ⁊ qui ſtatuta huiuſmodi ſeruaret eſſent excōicati: extra d̓ vſuris ex graui. in cle. Nullum etiam doc. ad hoc legi qui aſſerat hoc illicitum et teneri ad reſtitutionem expreſſe .ſ. ementes huiuſmodi pignora: quod ſi neceſſarium eſſet nō tacuiſſent ſicut ⁊ d̓ alijs caſibꝰ mentionem faciunt. ¶ Ad argumentum reſponde ꝙAmb. ſumit ibi rapinaꝫ large pro omni illicita acquiſitione vbi competit repetitio: verum qꝛ materia non eſt vſquequaqꝫ clara nemini conſulendum eſt vt faciat: poſt factum non condemnādusEt hoc verum niſi pignora eſſent res furate velrapte vel res ſacre que pignori dari non poſſent.