Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus .I.

Secus ī caſu noſtro vbi recipit vt iure ſuo et tanqͣꝫ ſuos ⁊ in re ſua ſeu de re ſua .ſ. de iure percipiendi quod ius ſuū ⁊ ſua res eſt. Item non obſtateuangelium vbi dicitur. Mutuū date nihil indeſperantes. Lucꝭ. vi. quod dictuꝫ extenditur etiamad alios ꝯtractus: vt patet in. c. ꝯſuluit: de vſuris:quia illud veruꝫ eſt qn̄ illud agitur pͥncipalit̓ ſpelucri vltra ſortem vt dicit ibi glo. Hic aūt pͥncipaliter agitur ⁊ emitur redditus ſicut ſi p̄dium eſſeemptum vt habeatur. Nec enī in ꝯtractibus prohibetur ſpes lucri: īmo ꝯmuniter ineſt ⁊ eſt licita:īmo in mutuo ſimplici ⁊ liberali licet ſperare et recipere remunerationeꝫ non pͥncipaliter alias eſſꝫvſura que etiam naturaliter d̓bet̉ lꝫ peti non poſſit: quia talis benificentia mutui dati parit naturalem obligationem: qꝛ bn̄facienti bn̄facere tenemur: vt in. l. ſed in. l. commiſſoria. §. conſuluit. ff. d̓petꝭ. heredi. Et ſi dicat̉ quomodocūqꝫ fit ꝑ talē redemptionem pͥmus emptor recepit vltra ſortem:qꝛ redditus medij tꝑis fateor: ſed ſuū recepit: vtſupra dictum eſt. Et lꝫ forſitan ſi eſſet emptor coſuetus dare ad vſuram: p̄ſumit̉ d̓ fraude vſura⁊ maxime ſi emeret in ſe vt redimeret: ⁊ ita hr̄et illud lucrum īter medij tꝑis poſſet dici vſura menalis: licet non ex forma ꝯtractus iuxͣ. c. ī ciuitate.Sed iſta p̄ſumptio hic ceſſat: qꝛ eſt ī libertate venditoris redimere vel non: ⁊ res eſt ī periculo emꝑtoris: quia emptor poteſt venire ad inopiam ⁊ resobligata ꝑire: et ita ꝑderet emptor redditū. Si tn̄eſſet certuꝫ ꝙ redimeret̉: ⁊ ex illa cā emeret vt redimeret̉: quāqͣꝫ non ex forma ꝯtractus: tn̄ re ipſaillicitus eſſet ⁊ habet naturam vſure. Hoc autemceſſat in iſtis maxime ī ꝑſonis eccl̓iaſticis: qꝛ ſuꝑtalibus redditibus fundate ⁊ dotate ſunt eccl̓ie ꝙſi in ſpe perpetuandi. Et ſi talis ꝯtractus ꝓhiberetur ⁊ redditibꝰ redimeret̉ eccleſie eſſent deſtructe q̄ non haberent redditꝰ niſi pecunias facile ꝯſumendas. Stantibus aūt illis contractibus licitisiteꝝ emunt ex illis pecunijs alios redditus. Hecoīa ille Guil. non gloſator Ray. ſed alius nouusQd̓ iſte aſſerit licitū ꝯtractum n̄ vr̄ clarū: ſed dubium: ⁊ ideo cauendum..§. XV.Quaſi ſimiliſ queſtio fitper Alex. lomb. excepto de redēptione ipſius redditus. Queritur ergo. An liceat emere pecuniales redditus hereditarie ſeu ad vitam. Ad hocdicendū ẜm Alex. lomb. ꝙ talis ꝯtractus licituseſſe pōt Ad cuius intelligentiam aduertenduꝫ ēꝙ qͣdruplicit̓ pōt eē viciū ī ꝯtractu: pͥmo ex cauſamateriali: ſcd̓o ex cauſa efficienti: tertio ex cā formali: quarto ex cā finali..§. XVIPrimo poteſt ēe viciūī cōtractu ex cā materiali .i. ex parte rei q̄ emit̉ v̓ſvendit̉: puta qꝛ res minime vendibilis eſt ſic̄ hōliber ꝗ vendi nō pōt: nec ſpūalia pn̄t vendi: nec ētvendi pōt aliena res. Et ẜꝫ hunc modū ꝯtractus

huiuſmōi ẜm aliquos vitiat̉: qꝛ pecunia non pōtvendi. Et in tm̄ ẜꝫ eos talis ꝯtractus vitiat̉ ꝙ abactu ēptionis declinat: ⁊ ꝯtractū mutui ītrat ī quonon licet ſperare lucrū ſic̄ pꝫ exͣ de vſurꝭ. c. ꝯſuluitSꝫ tn̄ pōt ad hoc rn̄deri ꝙ in rebus nr̄is tripliciahabemus bona: pͥmo mobilia: ſcd̓o īmobilia: t̓tioaūt ius ī vtriſqꝫ. Et ſic̄ diſtīguit̉ mobile ⁊ īmobile⁊ ius in vtriſqꝫ ita ip̄m ius vēdi pōt ſic̄ mobilia etīmobilia. Non ergo vendit̉ ipſa pecunia: ſed iuspercipiendi redditꝰ illos pecuniales. Quāuis aūtpecunia vendi non poſſit tranſit tn̄ cū vendito iure. Uendimus .n. aliꝗd qd̓ vendi non pōt: ⁊ tn̄ cuꝫaliquo alio tranſit qd̓ de iure vendi ⁊ emi valet: ſicut ius patronatus quod ſpūali ānexū eſt: ⁊ tn̄ trāſit cū venditione ville vel fundi qd̓ de iure vtiqꝫvendi pōt. Sic in ꝓpoſito caſu ꝯtingit. Uendit̉ .n.ius quo vendito pecunia tranſit. Ius .n. ꝑcipiendi quolibet āno talem pecunie qͣꝫtitatem ſub bonis alicuius vendētis ſiue hereditarie ſiue ad vtam ip̄ius ementis nō eſt pecunia: ſed diſtinguit̉vnū ab alio. Uerū eſt tn̄ ꝙ alia rōe non pōt vendi pecunia qͣꝫ ius pr̄onatus. Pecunia .n. non pōvendi: qꝛ mediū eſt ī venditiōe. Ius āt pr̄onatusvendi n̄ pōt: qꝛ ſpūali ānexū eſt..§. XVII.Secundo poteſt eſſe uicium in ꝯtractu ex cā efficienti .i. ex ꝑte ꝯtrahentSic̄ .n. qn̄ ꝗs fingit ſe emere illud quod ī pignusintendit accipere: ⁊ tūc a vicio vſure nō excuſaturar. ad hoc exͣ de pigno. c. illos vos. Et hoc mō poſſet aliꝗs dicere ꝙ hoc vicium eſt: qꝛ tm̄dem eſt ſicꝯtrahere ſicut mutuare. 100. pro. io. quolibet āno:ita ꝙ ſic ꝯtrahens mutuat indirecte: ⁊ emptiōenfingens mutuū facit. Poſſet aūt dici ꝙ argumtum non cogit: qꝛ in tali contractu n̄ eſt mutuumdirectum: nam vbi mutuū eſt mutuatum ip̄i mituanti in p̄cio obligat̉. Sed ī tali ꝯͣctu pecunia triſit ⁊ ius ꝑcipiendorum reddituū ſtat lucro ⁊ ꝑiculo ip̄ius emptoris. Poſſet aūt in hoc ꝯͣctu īciderevicium ex ꝑte ꝯͣhentis ꝓpter cupiditatem ⁊ auariciam eius: ſed n̄ accidit ꝯtractui ex ipſius ꝯͣctusnatura..§. XVIIITertio quoqꝫ poteſt eēvicium in ꝯͣctu ex cauſa formali .i. ex ꝑte pacti appoſiti hoc eſt qn̄ apponit pactū qd̓ repugnat reitranſigitur: ita ꝙ ipſa res nō patit̉ apponi tali patum: ⁊ iſto mō ꝯtingit eſſe vicium ī ſimonia. Aliomō qn̄ pactum repugnat contractui. Hoc autemeſt qn̄ contractus gratuitus eſt: ⁊ tale vicium fac̄vſuram: ſiquideꝫ eſt in hoc ꝙ aliquid exigitur expacto ratione rei mutuate. Tale autem viciuꝫ neeſt in predicto contractu: cum ibi non mutuuꝫ: ſvera venditio ſit..§. Xlx.uarto poteſt eſſe vicium in contractu ex cauſa finali .i. ex parte p̄cij: ⁊tale vicium excluditur ab iſto contractu quando