Titulus. .I.

cum emit ex eo: qꝛ eo tꝑe quo recepturus eſt merces veriſil̓r eſtimat̉ ꝙ minꝰ debeant valere qͣꝫ tūc̄cum emit: vel ſaltem dubiū eſt vtꝝ plus vel minꝰſint valiture qͣꝫ ſit p̄cium datum: p̄cium eſt iuſtificatum ⁊ licitum: puta de mēſe martij emit ſextarium frumēti valentem tunc mediū florenū dādūſibi de menſe iulij qn̄ eſtimat̉ valituꝝ. xxx. ſolidosvel eſt dubiū ſi valebit. xxx. ſolidos: aut et. xxv. velplus ⁊ ꝓbabile dubium: emēdo. xxx. ſolidis nō reputat̉ illicitū: ar. ad hoc in. c. ī ciuitate. ⁊. c. nauigati. Secus ſi rōe anticipatōis ſolutiōis p̄cij ante receptionem mercium dīminueret precium tūc currens: vel ſi veriſimiliter eſtimaret minori precionon poſſe valere merces illas emptas qͣꝫ ſit illucqd̓ dat: ſed bene multo pro maiori precio: qꝛ tunceſſet vſura.Secundum preciuꝫ reivendite dr̄ augmentatum ſeu multiplicatū: qd̓ ꝙdem fit cuꝫ a venditore: qꝛ emptor de re empta pꝰcium non ſoluit ſtatim: ſed terminū querit: iō vēditor p̄cium petit vltra debitū iuſticie augmentatum: v̓bi gr̄a. Uult ꝓpter terminū ſex menſiuꝫ dequalibet petia p̄dicti pāni. liiij. vel. lvij. et qn̄qꝫ vl̓tra qd̓ ꝗdeꝫ manifeſta vſura eſt ſicut per determinationem eccleſie pꝫ: vt exͣ de vſurꝭ. in. c. cōſuluit.Sed qꝛ mercatores iniuſti ad excuſandas excuſationes in peccatis ꝓ ſe hr̄e conant̉ quaſdam in hͦdefenſiones: iō de eis cuꝫ rn̄ſionibus ſuis aliquaſubiungamus. Primo eꝗdeꝫ dicūt ꝙ mercatorilucrari licet ex quo ꝓ cōi vtilitate laboribus ⁊ expenſis ⁊ multiplicibus ꝑiculis ſe exponit: qꝛ iuſtūeſt vt inde reportet lucꝝ ꝯpetens officio ſuo: hͦ ꝗdem facere minime pōt niſi in vendendo mercesſuas ſic p̄cium taxet ꝙ penſatis oībus laboribuspericulis ⁊ expenſis circa merces ſuas factis velfiendis lucret. io. vl̓. xv. ꝓ centenario. Hoc quoqꝫagere non pōt: niſi ꝓ expectatione ſolutionis vſqꝫad hoc augeat p̄cium ſolutiōis mercium ſuarumvt .ſ. penſata hꝰ expectatione cum ceteris circūſtātijs lucret̉ finaliter. io. vel. xi. Ad qd̓ rn̄det̉ ꝙ iſtd̓non eſt ſimpl̓r veꝝ .ſ. ꝙ in om̄i caſu liceat mercatori plus vendere qͣꝫ ei ꝯſtiterit: ſed aliqn̄ oportet ꝙtm̄dem vendat: aliqn̄ etiam minus aliqn̄ plus ẜmꝙ plus vel minꝰ illo tꝑe quo vendit valet illa mercantia: qd̓ ꝓcedit ex abūdantia vel penuria eius:⁊ ẜm ꝙ plus vel minus reperit̉: ⁊ hoc ꝓbat tripliciter. ¶ Et pͥmo dicenduꝫ eſt ꝙ lꝫ mercator ſicut p̄dictum eſt ꝓpter predictas cauſas lucrari poſſitnon tn̄ mō licito: ſicut ꝯtingit in vendendo ad terminum ⁊ obſeruando alios illicitos modos. Iteꝫſcd̓o ſicut ītuentibus pꝫ ex p̄dictis ſequeret̉ ꝙ dato ꝙ mercator merces valoris. 100. ducatorum ꝓmille ducatos emiſſet: tūc ẜm p̄dictam poſitioneꝫpoſſet ꝑ quēcūqꝫ illicitum contractuꝫ illas illicitevendere: ſic ꝙ vltra mille ducatos lucratur. io. vl̓xv. ꝓ centenario: qd̓ ꝗdem patenter irrationabileeſt. ¶ Sequeret̉ etiam tertio ꝙ ſi in terra vel tꝑe

maxime cariſtie merces ſuas p̄cio magno emiſſetpoſſet ꝓpter hoc in loco vel tꝑe in quo merces ille eſſent viles: vendere illas etiam p̄cio maiori qͣꝫemiſſet ſaltem ꝓpter expectationem ſolutiōis: qd̓ꝗdem abſurdiſſimū manifeſte apparet atqꝫ īiuſtū¶ Secundo ēt dicūt ꝙ non intendūt merces ſuas carius vendere ꝓpter tp̄s: ſed ꝓpter recuperādum dānuꝫ qd̓ ex dilatione ſolutionis īcurritur:qꝛ ſi p̄dictos denarios ſtatim poſt merciū venditionem haberent: poſſent cū eis iterum lucrari qd̓facere non pn̄t: qꝛ non ſtatim ſoluunt̉. Ad qd̓ etiātripliciter rn̄deri pōt. Et pͥmo dicendum ꝙ ſi tal̓venditor inde lucrari poſſet poſſibile etiā foret n̄lucrari: inſuꝑ et perdere capitale: nūc aūt qꝛ nonſtat in periculo talis dāni non poteſt ſtare in certitudine talis lucri. Inſuꝑ ⁊ ſcd̓o qꝛ non hr̄et lucrūde re non ſua .i. de mutuo dato ī emptōe. Pret̓ea⁊ tertio mercator non pōt in pactum deducere recompenſationem dāni: qd̓ ꝯſiderat̉ ex hoc qꝛ ſuapecunia non lucrat̉ vt poſſit vendere qd̓ nonduꝫeſt: ⁊ pōt ab hn̄do multipliciter impediri ẜm Tho.2ª 2ᵉ. q. lxxviij. ar. ij. in rn̄ſione ad pͥmū. ¶ Certio qͦꝫhoc dicunt facere: qꝛ frequenter apparet ꝙ debitores non ſoluunt in tꝑe aſſignato: ⁊ circa recſitionē taliū denarioꝝ oportet eos facere magexpenſas: aliꝗ etiam nunqͣꝫ ſoluūt: qꝛ recedunt vl̓fallunt. ¶ Ad qd̓ dupliciter rn̄detur. Et pͥmo dicēdum eſt ꝙ lꝫ multi ꝗbus talis terminus ꝯceſſuseſt in termino non ſoluant: multi etiam ſunt qui ītermino ſibi dato ſoluunt: ⁊ tn̄ p̄cium qd̓ ꝓpter tēpus mercibus additum eſt non minuit ab his ꝗ īdato termino ſoluunt: quare eque vtriſqꝫ vēdereterminum inequalitas ⁊ iniuſticia eſt: qꝛ iuſtus n̄debet ferre penā iniꝗ ſeu mali debitoris. Uerumeſt ꝙ exͣ de fideiuſ. c. ꝑuenit. ꝯcedit̉ rōe intereſſe: ſidebitor non ſoluit ī termino ſibi dato creditor ſeruari dꝫ indēnis: nec tunc eſt ibi vſura: cū vſura ſitqꝛ rōe mutui ſperat̉ lucrum: hic auteꝫ talis excreſcentia non recipit̉ niſi ex rōe dāni vitandi nō lucri habendi. Ab illis ergo qui in termino non ſoluunt exigat recōpenſationem ſui dāni nō ab alijsQuantum ad aliam ꝑtē ſue excuſationis .ſ. de hisqui nunqͣꝫ ſoluunt vnde dānificant̉. Talibus rn̄dendum eſt ꝙ eorum ꝯſcīa pōt ſtare merito ingeta cū ⁊ de tali termino dato culpā habeant ⁊ aīamcum ſubſtantia perdant. Nam non coguntur talibus vendere nec illis venderent ſi crederēt illosnō ſoluturos: ⁊ rōe dubij ī mutuo quod ē ibi implicitum non licet ſperare lucrum: exͣ de vſurꝭ. nauiganti. Nec eſt iuſtum ꝙ in termino ſoluentespatiantur penam pro non ſoluentibus vt dictum.§. III.Tertium uero preciumrei vendende dicitur minoratum: ſicut patet ī vedente pānum vel equum pro. 100. florenis cuꝫ expectatione tꝑis: puta vnius āni: ei qui ſibi mox eſtreuenditurus pro nonaginta tunc recipiendis.