Capitulū. VII.
deſtrui pōt: nā ⁊ ſi vſura ex forma non cadat niſi īcontractū mutui expliciti: tn̄ vſurā ex fraude bn̄repit̉ in alijs contractibus vbi eſt implicitum mutuū: vt pꝫ ex dictis ſupra. Et ſic vr̄ in propoſito caī eſſe quod p̄cipue vr̄ dicendū .ſ. eſſe vſura: cumlis ſatiſdator facit ſibi idonee caueri ab eo pro qͦſatiſdat de indēnitate: vel etiam ſine hͦ cū reddit ſecertum inde nō poſſe hr̄e dānum: cū alias non ſatiſdaret. Cōcluſiue p̄dictꝰ Lau. de tali pͣctu dic̄ ſimpl̓r ꝙ tutius eſt abſtinere..§. XLVI.Quid cuꝫ tu mittis permare vel per terrā merces tuas ad aliquas ꝑteslum in me ſuſcipio: ⁊ ꝓ quolibet centeaꝝ mercium ꝯuenio ꝙ mihi tradas certam pecunie qͣꝫtitatem: nūꝗd ſum vſurarius:. Et rn̄det Lau. de ridol. ꝙ n̄. Nō .n. ē iſte caſuslis caſui decretꝭ. nauigauti: qꝛ ibi receptuꝫ vlecte ꝯcernit mutuū in quo ſuꝑabidantia reprobat̉. xiiij. q. iiij. c. ſi ꝗs obligatus. ſꝫ incaſu noſtro non ſic: qꝛ ꝯcernit factum .i. ſecuritatem dat̉ enim vt faciat: nō .n. dat̉ ꝓpter mutuū cūullū interuenerit: ſꝫ propter id ꝙ ſecurat mercaprem de mercibus ſuis qͣs periculo marino velerreſtri exponit. Preterea nulla ſors interuenit:rgo falſum eſt dicere ꝙ vltra ſortem aliꝗd percipit. Nullū .n. eſt dare edificiū ſine fundamento. .i.q. i. c. cū Paulus. Potius aūt vr̄ eſſe ꝯͣctus locationis: qͣſi iſte locet ſub ſuo ꝑiculo ⁊ cuꝫ tali mercede ꝯductionem harū merciū: quā .n. eꝗtate ductꝰdicēs hūc ſubire ꝑicula ſine lucro. Et ſic cōcludithanc ſnīam veriorē .ſ. ꝙ ꝯͣctus de ſe ſit licitꝰ. Hācdicit tenuiſſe magiſtrū in theologia fratrē Fran.de Empulis ordi. mi..§. XLVII.Cambia fiunt tripliciter: ⁊ de quolibet eoꝝ videndū eſt ſi eſt licitū. Unonō ſit ſic. Cpſor cambiendo recipit vnum deariū ꝓ florqd̓ dr̄ cambiū minutū eſt ne vẜa?Iidet ꝙ ſic: qꝛ queritur fructus de pecunia quenon parit: ar. diſ. xlviij. ſicut hi. Io. de lig. dicit ꝙ n̄videt̉ bene excuſabilis: niſi attēto intereſſe: quiattento ſubiecto pecunia eſt inuendibilis niſi ꝓpiuꝫ monete. Cōcludit finaliter ꝙ vbi ꝗs plusiat non eſt bn̄ tutus in ꝯſcīa. Sed Lau. de riveꝝ foret hiꝰ cambia non fore licitaentur: vn̄ puta talia eſſe licita dūmōſine fraude celebrentur: nec hic īteruenit mutuūvn̄ nec vſura: nec inſuꝑ qd̓ ꝯtra ꝯſcīam edificetSi .n. tibi cambio florenū dando tibi monetā veldando tibi florenū accipio monētam: ⁊ ī pͥmo cāuvnū denarium veri valoris: ī 2º vooenariū a te vltra veꝝ valorem: iaꝫ id nono vel volo vt tibi pecuniā vendens q̄ eſt īuēis ẜm Archi. xiiij. q. iiij. c. i. Nec ad pecuniamectū habeo: ſꝫ ad intereſſe meum rōne laboperarum penſionum: ſalarioꝝ factoꝝ ⁊ diſci: que pro huiuſmōi arte exercendo ſubeo q̄
de proprio nō eſt decens vt ſubeam: nec in caſſuꝫlaborare vel operari debeo in tui ⁊ alioꝝ vtilitatēExpenſarum ꝗppe laboris ⁊ ītineris rō eſt hn̄da:exͣ de voto. c. magne. Et iſta videt̉ fuiſſe ſnīa Io. d̓lig. ſi recte attendat̉. Poteſt tamen in huiuſmodicambijs ꝯmitti peccatum multipliciter non ſoluꝫcum fit hoc ex auaricia: ſed etiaꝫ cū dant̉ monetefalſe vl̓ īciſe vel dīminute mixte: vel etiā cū nimiscapiunt pro huiuſmōi cābio. Quātum at ſic ſumipoſſit non pōt dari regula generalis determinateqͣꝫtitatis vbiqꝫ..§. XLVIII.Fit et aliud cābiū quoddicitur cambiū ꝑ litteras: ⁊ ſit per iſtum modum.Recipit campſor centum in loco vno: puta Uenetijs a Pe. reſtitui facit ipſi Pe. vel alteri pro eoin alio loco: puta Florentie. 100. ſex florenos velſeptem ẜm ꝙ plus vel minus valet de hoc ergo q̄ritur vtrum ſit licitum? Rn̄det Lau. de ridol. ꝙſic. Nō .n. venditur pecunia que eſt inuendibilisſed tm̄ hic ſoluitur qͣꝫtum ibi numerat̉. Nam tm̄valet alicubi florenus cum vno denario quātumalibi ſine denario. Curſus .n. monete operatur exceſſum in valore ſecundum locorum diuerſitatēPlus enim valet florenus florentinus Florētieqͣꝫ alibi: ⁊ plus ducatus romanus. Rome qͣꝫ alibiOperatur hoc ⁊ monetarum diuerſitas: qn̄qꝫ enītantum valent Uenetijs centum ducati quātumFlorentie centum ſex vel centum ſeptem florenivel plus vel minus: non enim plus ſoluit̉: ſed tm̄dem. Eſt ⁊ alia rō .ſ. periculi cui ſubijcitur cāpſor.Aliqn̄ in miſſione monetarum de loco ad locum⁊ iō ſi minus aliꝗd valet quod recipit a campſorein vno loco qͣꝫ illud qd̓ reddet̉ ī alio illud plus ſitrōne periculi ⁊ vt ſubueniatur ſalarijs miniſtrorum ⁊ penſionū ⁊ alioꝝ in huiuſmōi arte neceſſariorum vt non fruſtra oꝑas ponat ⁊ ſudorem proprium in alioꝝ vtilitatem. Ad qd̓ bene facit quodſcripſit Tho. 2ª 3ᵉ. q. lxxvij. ar. iiij. Nō eſt ergo vſura vel ꝯͣ conſcīam..§. XLIX.ſt et tertiuꝫ genus cābij quod dicit̉ cambiū per Uenetias ſiue cambium ſiccum vel cambium ad lib. groſſorū: ⁊ fit perhunc modum. Ego egens hic Florentie. io. librisgroſſoꝝ recipio a te campſore florentino ibidē florenos centum ſex vel plus vel minus ſicut tuncFlorentie cambia currunt ⁊ valēt. io. lib. groſſo⁊ inde ad vnū menſem teneor tibi ad reſtituendūtm̄ qͣꝫtum infra deceꝫ dies computandos a dieˡ celebrati cōtractus valent. io. lib. groſſoꝝ in ciuitateUenētiaꝝ q̄ aliqn̄ valēt pl̓s aliqn̄ minꝰ ⁊ ſic aliqn̄ꝑdit aliqn̄ lucrat̉ cambiens: licet vt ī pluribus lucret̉. Et vt intelligas terminum p̄dictum. io. libreridol. arguit pro ⁊ contra: ⁊ dicit ſic. Aut vis dice̓ꝙ hic interuenit mutuuꝫ: aut ꝙ permutatio ſiue