Titulus.
ſi plus in ſocietate pono non mirum ſi plus percipio. Alio mō p̄dictus cōtractus poteſt ſic celebrari vt videlicet nedum communicemus adinuicēlucrum ⁊ damnum capitalis: ſed etiam lucrum:damnum oꝑarum: ⁊ tūc nihilominus idem videtdicendum: ſed non ſemper. Un̄ dic ꝙ aūt tu ꝑſonam oꝑanteꝫ et ego boues: aut ambo ponimus ꝑſonam oꝑantem: et vltra hoc etiam ego pono boues. In pͥmo caſu: aut oꝑa ꝑſone p̄ponderant bobus ſeu eoꝝ valori: aut econuerſo: aut ſunt equales: pͥmo caſu p̄ſumit̉ ꝙ in fraudem vſurarum ettanqͣꝫ vſura illi ſextarij dentur annuatim ⁊ effectiue licet non ex ſui forma vel natura mutuum celebrabit̉. Erit .n. ac ſi tibi valorē boū pro dimidiamutuaſſꝫ ꝓ. io. ſextarijs: ⁊ tu illū ī ſocietate poſuiſſes: ar. d̓ vſurꝭ. c. ī ciuitate. ⁊. c. ꝯſuluit. ⁊. c. fi. Et idēdico in tertio caſu. In ſcd̓o āt dico ſecus niſi iamex alijs circūſtantijs alid̓ dicere oporteret: ar. eoque legunt̉ ⁊ notant̉ de emp. ⁊ ven. c. ad nr̄am. etde pig. c. illo vos. ⁊ ꝑ Io. an. in additꝭ. ſpecꝭ. c. ī ciuitate ti. de vſurꝭ. Non eſt enim ꝯtra naturā ſocietatis ꝙ ꝗ plus contulit ſocietati vel pecunie vl̓ oꝑevel rei plus de lucro ꝑcipiat. ff. pro ſocio. l. ſi nonfuerit. inſti. eo. §. de illa. alias ſecus. In ſecūdo autmembro principali qn̄ vltra perſonam operātemego pono boues dic idem ⁊ fortiꝰ: ⁊ hoc veꝝ intelligo tam ī hoc qͣꝫ in precedēti caſu qn̄ tu remanesetiam in aliquo lucro: ⁊ ſic illi. io. ſextarij de lucroproueniant. Si enim nullū lucrum reſultaſſet exhac ſocietate: ⁊ ego nihilominus habuiſſē a te. iōſextarios grani iam hic non ꝑciperē illos ex lucroex quo bene licitū ē plus ꝯferendo plus percipe̓.Cum enim de natura contractus ſocietatis ſit ꝙpartes ſint equales habito reſpectu ad quotaꝫ inſocietate poſitā: cū ſit quoddaꝫ ius fraternitatꝭ v.l. verū. ff. ꝓ ſocio que equalitas erit aut que fraternitas vt tu nihil lucreris: ⁊ tu mihi. io. de tuistradas? Raſultaret ergo potius ex tali ꝯͣctu mutuū qͣꝫ fraternitas ī effectu ſi recte ꝯſideretur: eēenim ꝯͣctus hiꝰ ꝯͣ hiꝰ effectus ꝙ ꝓ dimidia valorēboum tibi intelligar mutuaſſe: ⁊ ꝓpterea volo. x.⁊ tu ī ſocietate illā dimidiā: vl̓ ēt dimidiā oꝑe vl̓ totam oꝑam ponas ad cōe lucꝝ et dānum: ar. eo. c. īciuitate. Et ibi noͣ. per Pe. de ligꝭ. pꝰ Io. an̄. Noͣ tn̄ꝙ dic̄ Guil. ꝙ cuꝫ locator vltra illas mēſuras qͣshabꝫ bladi apponit pactum ꝙ ī caſu mortis conductor teneat ad medietatem dāni. Et hoc facit timens ne ſi ad hoc non teneret̉ nimis: ⁊ indiſcretegrauaret boues ⁊ minus curaret d̓ eis: ſed in aīofirmiter proponit ꝙ ſi ſine culpa ꝯductoris ꝑirētnil a ꝯductore ſuſciperet de dāno: qd̓ credit ꝙ nōpeccaret niſi ꝓpter ſcandalum eoꝝ qui ignorarēteius ītentionem. Sic etiam poſſunt dari ⁊ aſini etequi in ſoccidam diuerſis modis. Sed ad hoc vtſit licita oportet ꝙ facta ꝯputatione expenſaruꝫ ⁊laboris cuſtodie .i. habito reſpectu ad quotā ⁊ periculuꝫ non reperiatur deterioris conditiouis vnꝰ.§. XLIIIR.qͣꝫ alius.
Iteꝫ queritur. Quid iuris cum Pe. locat Io. duos boues paciſcens ſecūꝙ det ſibi quolibet menſe vnum ſextariū frumti nulla mētione facta de ꝑiculo? ℟. ꝙ ſi Pe. vijcapitale firmū ſeu hoc intendit vſura eſt. Sed ſi ītendit ⁊ declaret in ſe ſuſciꝑe fortuitum periculū⁊ diuini iudicij: tunc licitum eſt: ſicut etiam licituꝫeſt tradere equū ad vecturam. Inſuꝑ tunc ſi morerentur boues per Ioiin curiam: ip̄e Io. teneturſatiſfacere: Ꝙ ſi facit ſuper hoc inſtr̄m pͥmo mō ſipericulum fortuiti caſus vel incurie ſit Io. tantū⁊ hac intentione vt Io. heat maiorem diligentiamin cuſtodiendo: ſed mente intendens ſibi aſcribe̓fortuitos caſus ip̄e Pe. ſi ſufficient̓ ſibi fuerit on̄ſum: ꝯͣctus etiam eſt illicitus ẜm Guil. qꝛ ſcandaliitiuus ꝓximoꝝ cum ex forma ſit vſurarius ⁊ inntioneꝫ pōt mutare ⁊ ſubito mori: ⁊ tn̄ heredesex vi inſtr̄i petere poſſent dāna caſus fortuiti. Sꝫſi pactum fiat ꝙ in oīcaſu ſiue incurie ſiue fortuiti vterqꝫ ſuſtineat medietatem dāni forte toleraripoſſet: qꝛ cū caſus incurie ꝓpͥe debeat īputari cōductori ⁊ caſus fortuitꝰ locatori fit q̄dam recōpenſatio vniꝰ cū alt̓o ad vitandū litigia. .§. XLV.Queritur. Utrum hocſit licitum. Accipit Pe. ab aliquo pecuniam mutuo ⁊ ꝓ eo Martinus ſatiſdat ſeu ſcriptam ſecuritatis facit: ⁊ vult vnū vel duos ducatos ꝓ qͦlibꝫ cētenarior Rn̄deo. Si ſatiſdator ſeu fideiuſſor ē fictus: qꝛ .ſ. ip̄e eſt mutuator ⁊ fingit ſe ab alio faceremutuare ⁊ ꝓ fideiuſſione illa ficta vnuꝫ vel duosducatos petit: vſuram cōmittit. xiiij. q. iij. c. vſura.Si aūt eſt verus ſatiſdator: qꝛ .ſ. alius eſt ꝗ mutuat: vtrum licite recipiat illa duo vel vnū? Lau. deridol. arguit pro ⁊ ꝯͣ. Nam ꝙ ſit vſura probat̉ ſic.Paria ꝗdem vident̉ mutuare vltra ſortem ⁊ certum ꝗd recipere: ⁊ penes creditorem ſatiſdare ealiꝗd a debitore recipere. Naꝫ ego ꝯſtituo te meicreditoris debitorem ꝓpter qd̓ a te debitore percipio illos duos floren̄. ⁊ ſic ſi ſoluo creditori tu mihi ad reſtitutionem teneris tāqͣꝫ debitor meus v̓eſortꝭ: qd̓ gͦ plus das vſura videt̉: qꝛ ꝑinde vr̄ ac ſimutuaſſet: et ſi hoc ꝓcedit cū pro te tuo creditoriſoluo tanto fortius cum non ſoluo. Nō .n. debeoeſſe melioris ꝯditionis cum non ſoluo qͣꝫ cuꝫ ſoluo. Nec ob. cū ī caſu nr̄o etiaꝫ in me ſuſcipio periculum: qꝛ ſi tu illi non ſoluis ego teneor ſoluerqm̄ tu mihi remanes obligatus ad reddendū:de fideiuſ. c. ij. Sed ꝙ nō ſit vſura vr̄: qꝛ ſolum inꝯͣctu mutui cadit vſura: ſꝫ hic non eſt dare ꝯͣctummutui: ſed ꝯͣctum innoīatum .ſ. do vt facias mihiſcriptā cautionis: vl̓ do vt des illi pro me ſi nō īdero: ſeu facio vt des: nō .n. ad mutuuꝫ reſpectuhētur cū nullū ſit pro parte recipiētis illos vnumvl̓ duos floren̄. ſed ad ſeruitiū ſcripture ſecuritatis quā tibi facio: ⁊ ſic videt̉ potiꝰ q̄dā vēditio crediti mei. Sꝫ fūdamētum huiuſmōi rōnis faciliter