Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. .I.

eas: ⁊ periculū ⁊ emolumentū ⁊ expenſas cōicantequaliter: ſi equaliter ponūt ī ſocietate vel ꝓ rataẜm ꝙ ponūt: ⁊ pn̄t etiaꝫ tales ꝯuenire ꝙ de fetibꝰrecuperent̉ capita mortua: vel de velleribus emātur capita ad augenduꝫ gregem. Iniuſte āt ſit hiꝰſocietas cū ꝗs dat certa capita ouiū extimata certo p̄cio hoc pacto ꝙ ruſticus non accipiat aliquāvtilitatem donec tradens receꝑit pͥus totam ſortēhoc .n. pactum ẜm Ul. eſt valde iniquū: ſic̄ etiaꝫ ſiꝗs paciſcat̉ ꝙ an̄qͣꝫ ruſticus recipiat aliꝗd: reſtaurabit d̓ fetibus oīa mortua: hoc .n. pacto eſt quaſitradere oues īmortales. Predictum caſum videtur formare Lau. de ridol ī ſuo tractatu de vſurꝭ⁊ latiꝰ ꝓſeꝗt̉. Querit̉ .n. vtꝝ licitū ſit dare pecoraruſtico cum pacto ꝙ tradēs recipiat oēs fructuspecorum quouſqꝫ ꝯſequat̉ totū ſuū capitale: et extunc ſint pecora cōia? ℟. ꝙ Io. de lig. tenet ꝙ nō.Ratio eſt ẜm eum: qꝛ talis pͥmo vult capitale certum poſtea vult lucrum locare. Sed ip̄e Lau. dic̄ꝙ cōiter talis contractus licitus reputat̉: ⁊ creditillū de iure poſſe multū bn̄ ſuſtineri. Et ad rōnemIo. rn̄det ꝙ ibi non eſt ſaluū capitale cum ꝑiculotm̄ tradentis pereant: ⁊ ideo n̄ mirū ſi maius emolumentū percipit ex qͦ plus periculi ſuſtinet: hͨ illeSed ſi ꝗs bn̄ ꝯſideret caſum poſitum vr̄ ꝙ poſſitintelligi dupl̓r: ⁊ pͥmo modo erit illicitus ſi videlꝫintelligat̉ ſic: ꝙ tradēs dicta pecora velit capitaleſuū ſaluum grege pereunte: ⁊ ſi nō perit in p̄ſentivult nihilominus pͥus de fructu pecoꝝ ſuū capitale: et ſic videtur intellexiſſe. Io. de lig. vt pꝫ ex rōeeius: 2º mō pōt intelligi ſic ꝙ pereūte grege totuspereat tradenti ip̄a pecora: ſed ſi nō perit vult pͥusde fructu trahere capitale: ⁊ ex inde facere pecoracōia: ⁊ ẜm iſtū moduꝫ vr̄ ītellexiſſe Lau. de ridol.vt pꝫ ex rōibus eius: ⁊ approbat vt licitū. Preſupponit iſte Lau. ꝙ totū ꝑiculum .ſ. caſuū fortuitoꝝſit tradentis. Sed vbi periculū eſſet ꝯductoris totum eſſet vſura. Si aut periculum eſſet cōe vtriqꝫ: tūc ⁊ ſi non ſit vſura: vr̄ tn̄ iniuſtū: vt. jͣ. diceturSꝫ clarius ⁊ tutius eſſet ꝙ traderet ꝓ tribꝰ ānisvel. iiij. pecora: et in fine tēporis equaliter diuiderent fructum cū capitali: ita ꝙ tradens ſubiret pericula caſuum fortuitoꝝ ⁊ recipiens pericula ſeudāna ex negligentia. In diuerſis patrijs fiunt iſtadiuerſis modis. Sed noͣ general̓r ẜm doc. ꝙ qn̄cōis eſt ꝯditio ī ſocietate vt equaliter .ſ. participētlucrum ⁊ dānum proportionaliter licitum ē. Secus vbi melior eſt ꝯditio vnius qͣꝫ alterius. Un̄ ⁊cum dant̉ oues ſub iſto pacto ꝙ vbi perirent promedietate pereant tradēti ⁊ pro alia medietate recipienti in oī caſu: vbi āt non pereant pͥus debeattradens ex fructibus ſuū trahere capitale ⁊ ex inde ſint cōia: ꝗ ꝯͣctus cortoni celebrant̉: nō vr̄ licitum ex eo ꝙ recipiens pecoranimis grauat̉. Nāvbi male fortunent̉ ipſe amittit duo .ſ. medietateꝫp̄cii pecoꝝ ⁊ laborem ſue cuſtodie: tradēs āt amittit vnum .ſ. medietatē p̄cij pecoꝝ. Ex qͦ igit̉ ruſticꝰrecipiēs ſeu ꝯducēs pecora ſubſtat pluri ꝑicl̓o dꝫ

.§. xL.etiā plus ꝑticipare de lucro.Item queritur quid iuris cum dat Pe. Io. oues in ſoccidam ꝑ ꝗnquennium: ⁊ de ꝯſuetudine eſt ꝙ in capite ꝗnquēnij diuidant̉ oues cū fructibus: interim āt oues natural̓r pereunt: eſt ne Io. ruſticus qui accepit ouesin ſoccidam ad aliꝗd obligatus Pe? ℟. ẜm Bade Peruſio. jͣ. l. i. C. ꝓ ſocio. In tali caſu pōt ꝯtingtale dānuꝫ tripl̓r .ſ. ex natura: ſecūdo ex fortuna:tertio ex culpa ſeu incuria. Et cū pͥmo mō ꝯtingittale dānum .ſ. ex natura: nō tenet̉ Io. aliꝗd reſtituere Pe. Et rō eſt: qꝛ ſi fuiſſent ēt penes Pe. erantꝑiture. Et ſi fuiſſent oēs oues cū date fuerunt inſoccidam eſtimate nō tenet̉: qꝛ in ꝯͣctibus non ordinatis ad dn̄iuꝫ tranſferenduꝫ extimatio emptionem nō facit: vt. ff. ꝓ ſocio. l. cū duobus. et hoc ꝑregulam traditam. ff. de ꝯͣhen. emptꝭ. l. cuꝫ manuſata. Si v̓o ꝯtingat tale dānuꝫ ſcd̓o mō .ſ. ex fortuna vt ſi perirent fortuito caſu cui reſiſti nō potuūtputa ex aliqua guerra ſubito exorta p̄ter oēꝫ extimationē. tex. dicit in p̄dicta. l. duobꝰ. §. dāna. ꝙ periculum dꝫ eſſe cōe: vn̄ ſi oues eſtimate erant. xx.lib. Io. ruſticus reſtituet. Pe. io. lib. Nam ſi nihilreſtitueret totum dānum eſſet. Pe. qd̓ eſſet ꝯͣ illtex. §. dāna: ꝗ dicit ꝙ dꝫ eſſe cōe dānuꝫ ⁊ ſic aliteiudicat̉ de caſu naturali: aliter de fortuito. Sꝫ ſidānum tale ꝓuenit ex culpa Io. ruſtici: tenet̉ Io.ad emendā totius qͣꝫtitatis: qꝛ an̄ ſocietatis tp̄s diuidende oēs oues erāt mere ipſius Pe. licet eſtimate tradite fuerint. Facit ad hͦ. C. de pactꝭ. l. ſi paſcenda. ⁊. l. cū a nobis. ff. ꝓ ſocio. Si v̓o poſtqͣꝫ oēsoues equaliter partiri debebant dānum interuenit ruſtici culpa .ſ. Io. tunc nō tenet̉ Pe. niſi ad dimidiam ꝑteꝫ p̄cij: qꝛ ī plus eū nō dānificauit: hecBal. Sed cū ſupra dixit ꝙ Io. tenet̉ ad emēdamtotiꝰ qͣꝫtitatꝭ. credo intelligēdū de qͣꝫtitate capitalisſeu eiꝰ qd̓ ꝯſtiterunt: vl̓ ad plus ēt fructus inde cōſecuti ſi iam fructꝰ erat ſecutus qͦ ad medietatē: qꝛalia medietas Io. dēbat eē. Et ex his patet ꝙ dānū ꝓcedens ex natura ſpectat ad tradentē ad ſoccidā. Sꝫ procedēs ex culpa negligētie ſpectat adrecipientem ad ſoccidā: procedens v̓o ex fortunaſpectat ad vtrūqꝫ qͣꝫtum eſt ex ipſo ꝯͣctu. Secus ſialiter fuerit pactū factū inter ꝑtes: qꝛ tūc ſtabiturpactioni: qꝛ pacta ex cōuentione legem accipiunt⁊ pacta ſeruanda ſūt: extra de pactis. c. i. Et hoc ſiiuſta ſunt vt non grauetur magis vna pars quaꝫaltera..§. XLI.Sꝫ queritur de bobusQuid iurꝭ cum Pe. tradit Io. bouem ⁊ vitulumnutriēdum vſqꝫ ad annū hac videlicet ꝯuētioneꝙ in fine anni vēdat̉: ⁊ Pe. ſuū trahat capitale: deinde diuidatur lucrū: nūꝗd ē licitus contractus?Rn̄. ꝙ ad hoc ꝙ ſit licitꝰ duo ſūt neceſſaria. Primum ē ꝙ Pe. in ſe retineat ꝑiculum fortuitū capitalis: aliter illicitū eēt. Scd̓m ē ꝙ ſi aīalia minus