Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus .I.

Et de hoc habetur tex. notabilis. ff. de acti. l. lii.cius. Idem dicendum in ſimilibus contractibusputa locationis et conductionis et hiꝰ: hec illeQn̄qꝫ venit applicandū pͥmo .i. illi cui ſors pͥncipalis eſt ſoluenda: ⁊ tūc ſi debitor eſt ī mora applicare .i. caꝑe illud ad aliqd̓ intereſſe eſt licituꝫ: eſt glo.ſuꝑ. c. ꝯqueſtus. ⁊ noͣ. Io. an. in. c. nauigāti. Exenplū pone ī venditore et ēptore ſi ēptor ſit in moraſoluendi p̄ciū. Et hoc credo veꝝ ſiue intereſſe ſit īdāno emergente ſiue in lucro ceſſante: dū tn̄ illudꝝ ſit certuꝫ: ⁊ ego ſum ꝑatus vel aptus ad taleꝝ: vt in. c. nauiganti. De hoc etiam vide qd̓ hēspoſt. §. ſequentem in fine. Pone caſuꝫ vendo tibꝰprediuꝫ ⁊ tibi trado illud atqꝫ inde ꝑcipis fructū⁊ tn̄ ad terminū ꝯuentū p̄ciuꝫ mihi nō ſoluis: hop̄ſuppoſito potero elapſo termino repetere vſuracum fructus rei vendite facias tuos ⁊ tn̄ mihi nōſoluiſti. Et rō hꝰ eſt: qꝛ non accipio illd̓ vt vſuramſed vt ītereſſe meū: ar. xiiij. q. iiij. qm̄. ſi etiā res vedita in pignus daret̉ mihi poſſum inde reciperefructus eius elapſo termino ſolutiōis nō facte ētſi tranſcendat qͣꝫtitatem intereſſe. Nam licet talisres a venditore nō poſſit peti: tn̄ fructus eius ꝑcipere pōt poſtqͣꝫ ꝯtra volūtatē ſuā p̄ciū rei venditedetinet̉ tanqͣꝫ intereſſe. Sed ꝓ mutuo recipiendopoſſeſſionē ī pignꝰ n̄ licet fructꝰ poſſeſſionis interī.§. XX.acciꝑe niſi ꝓ ꝑte ſortis qꝛ vſura.Sed quid cū vēdo poſſeſſionem meā cū non des mihi p̄cium eius: tecūfacio pactū ꝙ quouſqꝫ tradas mihi p̄ciū recipiā īterim fructus eius. ℟. Lꝫ Bal. ⁊ Pe. d̓ ancha. dicant licitū eſſe ꝯtractū: qꝛ cū poſſeſſio fructificet n̄videt̉ iuſtū vt emptor hēat vtilitatē ⁊ fructum reiempte: ⁊ venditor non hēat vtilitatem p̄cij vt poſſit pecunia vti: ita tn̄ ꝙ qͣꝫtum emptor ſoluit de p̄cio in futuꝝ tm̄ venditor minus recipiat de fructibus: v̓bi gr̄a. Si poſſeſſio empta centū floren̄. cūinde ad annuꝫ dat ſibi. 50. ex tūc venditor det ſibimedietatem fructuū: ⁊ ſic de alijs. Sed theologinō approbant dictuꝫ ꝯtractum: qꝛ rōe dilationisde ſoluēdo p̄cio viderēt̉ hr̄i dicti fructꝰ qd̓ ad vſuram ꝑtinet: exͣ de vſurꝭ. ī ciuitate. Itē poſſeſſio ſubſtat ꝑiculo emptorꝭ: ⁊ de ſe eſt fructificabil̓: non ātpecunia p̄cij ſoluēda ſubſtat ꝑiculo venditorꝭ: ned̓ ſe fructificat: ⁊ ideo ꝯſulendū eſt abſtine̓ ab hiꝰPoſſet bn̄ fieri pactū ꝙ ſi īfra certū terminū nonſoluat ēptor p̄ciū ex tūc fructū recipiat venditor qͦuſqꝫ p̄cium ſit ſolutuꝫ ſi hoc non fiat ī fraudem: ſꝫin penam..§. XxI.Quid de eo qui mutuauit nauiganti vel eūti ad nūdinas recepturus alꝗd vltra fortem pro eo ꝙ ſuſcipit in ſe ꝑiculuꝫ .i.ſi pecuniā vel merces inde emptas portauerit ſaluas: alias nihil recepturꝰ etiaꝫ de ſorte? Rn̄d. pediſtinctōeꝫ ẜm Io. Neapol̓. ī qͦlibꝫ. ⁊ Io. cal. ꝙ autillud vltra ſortē recipit rōe mutui tm̄: ⁊ ſic eſt vſu

ra: non obſtāte ꝙ ꝑiculū ipſe ſuſcipiat: ⁊ iſte eſt caſus ēt. c. nauigāti: exͣ eo. Aut recipit illud vltra ſotem p̄ciſe rōe ꝑiculi vt p̄ciuꝫ ꝑiculi: ⁊ ſic n̄ ē vſuraſꝫ licitū. Nā ēt ſi n̄ mutuaret ⁊ ꝑiculū nauigātis īſe vellet reciꝑe licite poſſet reciꝑe p̄ciū ꝑiculi: nepropter hoc ꝙ ei ẜuitium faciat in mutuando ecit̉ deterioris ꝯditiōis. Aut aliꝗd vltra ſorteꝫ repit talis mutuās ꝑtim rōe ꝑiculi ⁊ ꝑtim rōne mutui: ⁊ tunc vſura eſt qͣꝫtum ad id qd̓ plus ꝑcipit reſpectu mutui: ⁊ illd̓ tale tenet̉ reſtituere. Io. Nea.§. XxII.pol̓. ⁊ Io. cal.Quid de pena appoſita in ꝯtractu mutui: puta ſi non reſtituit inde adcertum tp̄s ſoluat tm̄ recipiēs mutuū vltra capitale: nūꝗd pōt peti talis pena abſqꝫ vſura? ℟. ſcd̓mRai. Si pena fuit a iudice īpoſita propter puniēdā ꝯtumaciā d̓bitoris: qꝛ non ſoluit ī termino cūpoſſet non eſt vſura: ar. xxiij. di. c. quāqͣꝫ. ff. d̓ iudi.l. ꝗ auctoritate. Si etiā pena ſit de ꝯſenſu ꝑtium īꝯͣctu appoſita: ad hoc .ſ. vt ſaltem metu pene debitum ſoluat̉ vſura nō ꝯmittit̉ niſi a pͥncipio fueritpraua intentio: ar. exͣ de arbi. dilecti. Sed tn̄ p̄ſumit̉ in fraudē ſi ille alias ꝯſueuit eſſe vſurariſi ꝑ ſingulos ānos vl̓ mēſes dicat̉ pena ꝯmittic. eo. ſtabit̉ tn̄ in iudicio eius ꝯfeſſioni ⁊ ꝑmaxīe īforo ꝯſcīe. Idē Hoſti. tn̄ in oī euentu non vr̄ honeſtū petere penā: īmo nec etiā licitū qn̄ debitor ſineculpa ſua factꝰ ē īpotens ad ſoluendū: ⁊ iō punirinon dꝫ. Et idē videt̉ dicendū de eo qd̓ dictum eſtſupra. §. an̄ precedenti qͣꝫtum ad lucꝝ ceſſans ꝙ .ſ.non debeat exigi qn̄ ex impotentia ille nō ſoluit Ultra p̄dictas penas poſitas .ſ. iudicialem q̄ infert̉ a iudice: ⁊ ꝯuentionalē q̄ ponit̉ in ꝯͣctu de cōſenſu ꝑtium: eſt ⁊ tertia pena q̄ dicit̉ legalis vl̓ canonica: de qua hētur. xij. q. ij. ī legibus: ⁊ in diuerſis ciuitatibus ponuntur certe pene pecuniarie.Sicut verbi gr̄a cum ſtatutum eſt alicubi ꝙ tutor de pecunijs pupilli que perueniunt ad manꝰeius teneatur emere poſſeſſiones vel reſpondere ei ad rationeꝫ. v. pro centenario: ſi igitur tutorpecuniam pupilli exponat pro factis ſuis vel faciat negociationes pro ſe tenetur vtiqꝫ dare pupilo quinqꝫ pro centenario: etiam ſi cum illis nihileſt lucratus: ex quo nomine ſuo nō pupilli eſt negociatus cum eis. Iuſte enim hoc ſtatutum eſt netutores ex malicia vl̓ negligētia ſint infidi pupil⁊ male tractent ſubſtantias eorū ſicut frequenterfit. Nec poteſt conqueri tutor ſi īde non eſt lucratus: quia potuit emere de illis pecunijs poſſeſſionem vel nomine pupillorum exponere in iuſtis ⁊licitis mercantijs: ⁊ tunc lucrum et damnum eētpupillorum fideliter agendo. Sed ſi nomine pipillorum pecuniam eoruꝫ exponant vel deponātad vſuram: pupilli tenentur illas reſtituere: et tutores inſuper tenentur in caſu ꝙ pupilli non vellent vel non poſſent: vt etiam dr̄. jͣ. in. c. de cooꝑa.§. XXIII.tione vſure.