Capitulū. VII.
tradentis emptionibus et mercationibꝰ deputet̉.Si per modum mutui tunc manifeſta eſt vſuraqꝛ mutuo tranſfert̉ dominium in eū cui factum ēatuū: vn̄ non dꝫ lucrari vl̓ ꝑdere niſi ſibi. Si ꝑlū depoſiti tunc ipſa reddi dꝫ abſqꝫ oī lucro.potius ꝗ eam ẜuauit remunerandus eēt: ⁊ tn̄ex forma ipſius ꝯͣctus pꝫ ꝙ non eſt data ꝑ modūdepoſiti: cum depoſitarius eā expendiderit. Simodū capitalis ſeu recte ſocietatis: tūc ī pacto eēdeberet eam ſolis mercationibus fideliter dehec vltima rō fortiter ꝓbare videt̉ ꝙlon ſit tradita dicta pecunia niſi vt mutui rōnemn̄s in quo ſpes lucri reprobat̉: qꝛ vſura: vt in. c.uit. de vſurꝭ. Si diceret̉ non eē mutuū nec deum nec ſocietas: ſed ꝯͣctus īnominatus .ſ. devt des do ſ. tibi centum vt des mihi tm̄ qͣꝫtum ⁊c̄.eri pōt ꝙ licet talis ꝯͣctus aliqn̄ licite poſſitdo vt des: nō tn̄ in dicto caſu: ſed in fraudēſe vſuraꝝ ſicut ⁊ fraus etiā ꝯmittit̉ ī alijsis ꝯͣctibus ex ſe: vt. xiiij. q. iij. pleriqꝫ: cūntentie fuit Inno. de vſurꝭ. c. fi. ⁊ Io. an..§. XVII.Quid cuꝫ aliquis mutūinqͣꝫtitatem pecunie ⁊ recipit ꝓmiſſioneꝫone tm̄ ſui capitalis: ſed hn̄s res ſteries vel debitores ꝗ non pn̄t vel male pn̄t ſoluereendit illas vel iura illoꝝ debitoꝝ receptori talisnutui ꝓ certo p̄cio qd̓ poſtea ꝑcipit: ⁊ tn̄ re vera r̄uiſſet ille ꝯͣctus venditionis al̓s celebratus niſipropter mutuū factuꝫ: nūꝗd vſura eſt? ℟. ſecūdūLau. de ridol. reſcindit̉ tanqͣꝫ vſurarius ⁊ in fraulem vſuraꝝ ꝯceptus talis ꝯͣctus: vt notat̉ ꝑ Bar⁊Bal. in. l. cū allegas. C. de vſurꝭ. et multo magiseſt vſura cū aliꝗs mutuans alteri pecuniam ſiml̓⁊ vendens aliꝗd mobile vl̓ īmobile plus petit abo iuſto p̄cio rōe mutui. xiiij. q. iij. c. ſi ſenerauerisItem pone ꝙ vnus ꝯducit̉ ab aliqͦ ad exercendūpa ſue artis: puta lanificij: ſerici: ⁊ hiꝰ ꝑ annū prilario. 50. ffloren̄. qd̓ reputat̉ iuſtū attenta ꝯditōeꝑſone ⁊ artis. Sed ſi ipſe ꝯductus tali ſalario ponit in exercitio artꝭ illius. i00. florenos de ſuis recipit. lx. nūꝗd licite pōt recipere? ℟. Quia aūt iſtaloo. dat magiſtro ſuo ad exercenduꝫ in arte ꝑ modū ſocietatis: aut per modum mutui. Si pͥmo modo per modum ſocietatis: ita .ſ. ꝙ ſubſtet periculoingente ⁊ ſi nil lucret̉ cū eis: ſi in capite āni remaneat cum illo capitali nil accipiat de lucro: vn̄ nōtm̄ ꝓ ſuo ſalario heat licitus eſt ꝯͣctuszlo. xiiij. q. iij. c. pleriqꝫ. ff. pro ſocio. l. verſecūdo mō .ſ. per modū mutui: vſurariusēqꝛ rōe mutui recepit annuatim. x. extra deurꝭ ꝯſuluit. In caſu ergo poſito vt ſic illicitumeſt ex quo intendit ſalua eſſe ſibi illa. io0. et in oēꝫelientuꝫ vult. lx. pro ſalario manifeſte pꝫ ꝙ. x. exiIt rōe illoꝝ. i00. depoſitoruꝫ qd̓ vnus eſt mutua
torum cum non habuiſſet pro ſalario ſuo niſi illaioo. poſuiſſꝫ in apoteca: vn̄ vſura eſt. xiiij. q. iij. ſi feneraueris..§. XVIII.Quid cuꝫ veniente termino redditionis mutui vl̓ alius ſolutionis pecunie debite creditor non vult ꝯcedere debitori prolōgationē termini vl̓ r̄lationē iuramēti: ſeu iuratſet ip̄e debitor niſi data pecunia vel alio equipolenti? ℟. Si hoc agit ſolum rōe termini prolongti ⁊ non ob euitationem dāni ſui vſuram committit etiam ſi non expreſſe exigeret: vt habet̉ extra d̓vſurꝭ. c. conſuluit. Sed ſi hoc agit ad ſui indēnitatem: puta qꝛ oportet eum acciꝑe ad vſuram vl̓ vedere rem ſuam viliori precio qͣꝫ valeat: qd̓ non feciſſet ſi recipiſſet pecuniam ſibi debitam: ⁊ tūc nōeſt vſura illud dānum exigere a debitore qd̓ percipit ex carentia illius pecunie ſibi debite. Nō .n.debet grauari ex ſeruitio impenſo ſcd̓m Rai. Sꝫvtrum talis creditor poſſit exigere a debitore ſuonon ſolum dānum habitum: ſed etiam lucruꝫ qd̓feciſſet cum illa pecunia ſi eam recepiſſꝫ in terminō debitō. Ad quod rn̄det Pe. de ancha. ſuꝑ cle.ex graui de vſuris ⁊ dicit. Credo ꝙ non ſolum dānum emergens: ſed etiam lucrum ceſſans poteſtaccipere ſi ille erat mercator qui cuꝫ pecunijs cōſueuit negociari. Et idem videtur dicendum etiāſi non eſſꝫ mercator: ſed tamē intēdebat omninoillam pecuniam exponere negociationibus licitꝭad lucrandum. Secus autem eſſet ſi ꝑſona eſſettalis ꝙ ipſam pecuniam retinuiſſet in archa. Etremittit ad notata. xij. q. ij. c. ſi quis de clericis. ⁊ inc. conqueſtus: extra de yſuris. Ideꝫ videtur ſentire beatus Thomas 2ª 2º. q. lxij. cum iſta tamen cōſideratione: quā ibi ponit: videlicet ꝙ non debetexigere talis creditor: nec ille ſuꝰ debitor teneturtotum lucrum reſtituere ſiue dare qd̓ inde ſpectabat ſuus creditor: cuꝫ illa pecunia negociando acquirere cum illud lucrum non eſſet certuꝫ: quiaimpediri poterat: vel forte etiam de capitali amitti: ſed tantum tenet̉ qͣꝫtum potuiſſet valere illd̓ lucrum in illo dubio..§. xlx.Sed queritur an ſit licitum aliquid vltra ſortem recipere nomine intereſſe? Reſpondetur: ſi replementū illius intereſſevenit applicandum tertio non mutuanti licitumeſt vltra ſortem recipere. Hoc eſt dictum doc. extra de vſuris. c. i. Exemplum quando vſuras ſoluo alteri ⁊ has vt ītereſſe volo repetere. Et ad idēfacit quod ait Bal. C. de vſurꝭ. l. vſuras. dicit eniꝫPone ꝙ emi a Petro lapides ſeu ligna vel aliasres ex quibus naturaliter nō percipitur aliquisfructus: et vt ſoluerem precium accepi illud ſubmutuo ad vſuram ac vendenti ſolui: ipſe autemnon tradidit mihi lapides ſeu ligna: ſed fuit ī mora: nunquid tenetur reddere illas vſuras? Rn̄.Dicendum ꝙ ſic: tanqͣꝫ intereſſe dāni emergentis